Çfarë është ISIS, grupi ndaj të cilit Trump urdhëroi sulme?

2025-12-27 10:17:00, Kosova & Bota CNA

Çfarë është ISIS, grupi ndaj të cilit Trump

Sulmi i Shteteve të Bashkuara kundër militantëve të Shtetit Islamik në Nigeri me kërkesë të qeverisë amerikane e ka vënë në qendër të vëmendjes grupin terrorist, mes shqetësimeve se po rikthehet pasi u mund nga një koalicion i udhëhequr nga SHBA-të në Lindjen e Mesme.

Presidenti Donald Trump, në një postim në Truth Social, pretendoi se grupi kishte synuar kryesisht të krishterët në Nigeri në nivele të larta për shumë vite.

ÇFARË ËSHTË SHTETI ISLAMIK?

Grupi mysliman sunit u shfaq në Irak dhe Siri dhe shpejt krijoi një "kalifat", duke shpallur sundimin e tij mbi të gjithë myslimanët dhe duke zhvendosur kryesisht Al-Kaedën.

Në kulmin e fuqisë, nga viti 2014 deri në vitin 2017, grupi kontrollonte pjesë të mëdha të të dy vendeve, duke sunduar mbi miliona njerëz. Kishte një bazë vetëm 30 minuta larg me makinë nga Bagdadi dhe gjithashtu mbante qytetin e Sirtes në bregdetin mesdhetar të Libisë.

Në territorin e saj, ISIS-i kërkoi të sundonte si një qeveri e centralizuar, duke imponuar interpretimin e tij të ligjit të Sheriatit islamik në mënyrë strikte dhe duke përdorur brutalitete, përfshirë ekzekutime publike dhe tortura.

Luftëtarët e ISIS gjithashtu kanë kryer ose frymëzuar sulme në dhjetëra qytete anembanë botës. Kalifati përfundimisht u rrëzuanë Irak dhe në Siri pas një fushate ushtarake të zgjatur nga një koalicion i udhëhequr nga SHBA-të.

KU FUNKSIONON TANI?

Pasi u dëbua nga bazat e tij në qytetin sirian të Rakës dhe qytetin irakian të Mosulit, grupi gjeti strehim në zonat e thella të dy vendeve të ndara. Ka një prani të konsiderueshme në Siri dhe Irak, pjesë të Afrikës duke përfshirë rajonin Sahel, dhe në Afganistan dhe Pakistan.

Luftëtarët janë të shpërndarë në qeliza autonome, lidershipi i ISIS-it është klandestin dhe madhësia e tij e përgjithshme është e vështirë të përcaktohet. OKB-ja vlerëson se ka një anëtarësim prej 10,000 personash që janë pjesë e ISIS-it.

Shumë luftëtarë të huaj i janë bashkuar degës së Khorasanit (ISIS-K) të Shtetit Islamik, e cila mori emrin nga një term i vjetër për rajonin që përfshinte pjesë të Iranit, Turkmenistanit dhe Afganistanit.

Në Filipine, degët e Shtetit Islamik mbeten aktive në zonat jugore, veçanërisht në Mindanao, ku militantët pro-Shtetit Islamik kontrollonin qytetin e Maraëit në vitin 2017.

CILAT JANË QËLLIMET DHE TAKTIKAT E TYRE?

ISIS-i gjithmonë ka dashur të përhapë formën e tij ekstreme të Islamit, por ka miratuar taktika të reja që nga rënia e forcave të tij dhe një sërë pengesash të tjera në Lindjen e Mesme.

Tani është një grup i shpërndarë që shpesh vepron përmes bashkëpunëtorëve dhe simpatizantëve.

Por ka ruajtur aftësinë për të kryer sulme të profilit të lartë, të cilat i pretendon në kanalet e tyre në Telegram, shpesh duke postuar imazhe si pjesë e planit për të përhapur terrorin.

Ndërsa militantët e ISIS-it që veprojnë në disa rajone ndajnë të njëjtën ideologji, nuk ka shenja se ata shkëmbejnë armë ose financim.

Ushtria amerikane beson se udhëheqësi aktual i grupit është Abdulqadir Mumin, i cili kryeson degën e Somalisë.

KU I KANË KRYER SULMET E FUNDIT?

Sulmi me armë zjarri në një aktivitet hebraik për Hanukkah në Bondi Beach të Sidneit ka ngritur pyetje nëse grupi po frymëzon përsëri sulme. Policia australiane kishte dyshime se ISIS ishte pas sulmit që vrau 15 persona.

Burrat e akuzuar për kryerjen e të shtënave masive më të rënda në Australi në gati 30 vjet kishin kaluar kohë në Filipine, ku dihet se veprojnë rrjete të lidhura me ISIS-in.

ISIS vazhdon të sulmojë dhe të komplotojë në Siri, ku qeveria ka nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi me koalicionin e udhëhequr nga SHBA-të që lufton grupin.

Këtë muaj, dy ushtarë amerikanë dhe një përkthyes civil u vranë në Siri, nga një anëtar i forcave të sigurisë siriane i dyshuar për simpati me ISIS-in.

Ushtria amerikane nisi sulme në shkallë të gjerë kundër dhjetëra objektivave të ISIS-it në Siri, pasi Trump u zotua të kundërpërgjigjej pas një sulmi të dyshuar të ISIS-it ndaj personelit amerikan në vend.

ISIS ka shprehur urrejtje për presidentin sirian Ahmed al-Sharaa, duke e quajtur atë "djali i Trump" dhe duke e akuzuar atë për "krijimin e kapitullit më të keq dhe më të errët të tradhtisë në historinë moderne islame", dy ditë para se ushtarët dhe përkthyesi amerikan të vriteshin në Siri.

ISIS ka kryer gjithashtu sulme në Afrikë, duke treguar se ende ka një shtrirje globale. Në tetor, grupi mori përgjegjësinë për një sulm që një mision i OKB-së tha se kishte vrarë të paktën 43 besimtarë gjatë një meshe nate në një kishë në Kongon lindore.

Në shkurt, një zyrtar ushtarak tha se ISIS kishte sulmuar bazat ushtarake në shtetin verilindor Puntland të Somalisë me bomba vetëvrasëse me makina dhe motoçikleta, duke shkaktuar sulme ajrore që vranë 70 militantë. /CNA