Çfarë duhet të dini rreth virusit vdekjeprurës Nipah?

2026-01-28 22:38:00, Shëndeti CNA

Dy raste të virusit vdekjeprurës Nipah në Indi kanë bërë që autoritetet në Tajlandë dhe Malajzi të shtojnë kontrollin në aeroporte për të parandaluar përhapjen e infeksionit. Por çfarë është virusi Nipah dhe sa të shqetësuar duhet të jenë njerëzit?

ÇFARË ËSHTË VIRUSI NIPAH?

Nipah është një infeksion i rrallë viral që përhapet kryesisht nga kafshët e infektuara, kryesisht lakuriqët, te njerëzit. Mund të jetë asimptomatik, por shpesh është shumë i rrezikshëm, me një shkallë vdekshmërie prej 40% deri në 75%, varësisht nga kapaciteti i sistemit lokal të kujdesit shëndetësor për zbulimin dhe menaxhimin e tij, thotë Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Megjithatë, ndërsa mund të përhapet edhe nga një person në tjetrin, kjo nuk ndodh lehtë dhe shpërthimet zakonisht janë të vogla dhe mjaft të përmbajtura, sipas ekspertëve dhe Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve. Vaksinat janë në zhvillim e sipër, megjithëse asnjëra nuk është miratuar ende.

SA I ZAKONSHËM ËSHTË?

Nipah u identifikua për herë të parë në Malajzi në vitin 1999. Që atëherë, ka pasur shpërthime të vogla pothuajse çdo vit, kryesisht në Bangladesh. India gjithashtu sheh shpërthime sporadike. Sipas Koalicionit për Inovacione të Përgatitjes Epidemike, një grup që gjurmon kërcënimet e sëmundjeve në zhvillim dhe financon zhvillimin e mjeteve mjekësore për t'u mbrojtur prej tyre, që nga dhjetori ishin regjistruar gjithsej 750 raste dhe 415 prej pacientëve vdiqën. Reuters gjurmoi përhapjen e Nipah në një seri të vitit 2023, Bat Lands.

SI PËRHAPET?

Kur u identifikua për herë të parë në Malajzi, Nipah u përhap kryesisht nëpërmjet kontaktit të drejtpërdrejtë me derrat e sëmurë ose indet e kontaminuara. Që atëherë, përhapet më shpesh nga kontakti me atë që shkencëtarët e quajnë strehuesin e tij natyror, lakuriqët e natës.

Më konkretisht, konsumi i frutave ose produkteve të frutave, si lëngu i papërpunuar i palmës së hurmës, që përmban urinë ose pështymë nga lakuriqët të infektuar ka qenë burimi më i mundshëm i infeksionit, thotë OBSH.

Përhapja nga njeriu te njeriu është gjetur, kryesisht pas kontaktit të ngushtë midis një pacienti të sëmurë dhe familjes.

CILAT JANË SIMPTOMAT?

Simptomat fillestare të Nipah, të tilla si ethet, dhimbjet e kokës dhe dhimbjet e muskujve, nuk janë specifike dhe mund të ngatërrohen me sëmundje të tjera. Këto më pas mund të pasohen nga shenja neurologjike që tregojnë encefalit akut ose inflamacion të trurit, dhe disa njerëz përjetojnë probleme të rënda të frymëmarrjes. Në raste të rënda ndodhin kriza, të cilat përparojnë në gjendje kome brenda disa ditësh. Shumica e njerëzve që përmirësohen shërohen plotësisht, por disa përjetojnë probleme neurologjike afatgjata.

SA TË SHQETËSUAR DUHET TË JEMI?

While Nipah is a dangerous disease with a high mortality rate, it has not yet shown signs of becoming more transmissible between humans or of spreading easily around the world, scientists say.

However, according to the WHO, this virus remains a significant public health concern, especially in countries where outbreaks are more common. It could also lead to the mass culling of animals, such as pigs, that are susceptible to the virus.

However, scientists say it is unlikely to spread globally and also point out that screening at airports may be ineffective as the virus has a long incubation period.

WHAT VACCINES OR TREATMENTS ARE AVAILABLE?

There are currently no approved vaccines or treatments for Nipah, although a number of vaccines are undergoing testing, including one developed by Oxford University scientists involved in the development of one of the vaccines against COVID-19./ CNA

Taken from Newsmax