web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Racizmi në sport/ Pse del në sipërfaqe kur humbin skuadrat?

18 Korrik 2021, 08:04, Blog CNA

Nga Rachel Anne Gillett ?The Conversation?

Gjatë gjuajtjes së penalltive ku Italia mposhti Anglinë në finalen e ?Euro 2020?, aftësia e portierëve u la në hije nga dështimi i perceptuar i lojtarëve anglezë, të cilët dështuan të shndërroni në gola gjuajtjet e tyre.

Tre lojtarë të rinj – Markus Rashford, Xhadon Sanço dhe Bukajo Saka – iu nënshtruan një abuzimi të madh racist. Një nga gjërat më të këqija në lidhje me këtë racizëm, ishte parashikueshmëria e tij. Racizmi është vërejtur prej kohësh në sportet evropiane, dhe intensifikohet sa herë që lojtarët me ngjyrë vendosen në qendër të vëmendjes gjatë garave të mëdha ndërkombëtare.

Një postim në Twitter në kundërpërgjigje të këtij fenomeni e përmbledh më së miri këtë gjë:?Kur shënon, je anglez. Kur nuk shënon, je një emigrant!?. Por nuk ishin vetëm lojtarët anglezë, ata që përjetuan një trajtim të tillë gjatë turneut.

Ylli i kombëtares franceze Klian Mbape u përball me një abuzim të ngjashëm racist në internet, kur portieri zviceran Jan Somer priti me sukses gjuajtjen e tij në ndeshjen e raundit të dytë që i dërgoi blutë të në shtëpi. Abuzimi racist rishfaqet vazhdimisht.

Rritja masive e dukshmërisë dhe popullaritetit të sporteve gjatë shekullit të kaluar, falë televizionit, radios dhe internetit, e ka intensifikuar mënyrën se si tifozët lidhen me lojtarët e klubeve apo kombëtare. Sportistët shndërrohen në fytyrën e një kombi, dhe shumë nga ne lidhim tek ata shpresat, frikën dhe frustrimet patriotike.

Shihni këtë citim të cituar shpesh nga historiani Erik Hobsbaum rreth fuqisë së futbollit për të prekur ndjenjat kombëtare:?Komuniteti i imagjinuar i miliona njerëzve, duket më i vërtetë si një ekip prej 11 personash me emra konkretë!?. Kur skuadra të ndryshme fitojnë botërorët dhe evropianët, ky shihet si një triumf anti-racist.

Kjo është arsyeja pse fitorja e Afrikës së Jugut në botërorin e regjit në vitin 1995 ishte kaq simbolike, pasi erdhi shumë shpejt pas shembjes së regjimit të Aparteidit. Kombëtarja franceze e futbollit frymëzoi një valë krenarie në multikulturalizmin francez pas fitoreve së
2 botërorëve në vitet 1998 dhe 2018.

Kjo u simbolizua tek parulla Black-Blanc-Beur (Zi-Bardhë-Afrikano-Veriorë) – një ndryshim i Bleu-Blanc-Rouge (Blu, E bardhë dhe e Kuqe) për ngjyrat e flamurit francez. Por ideja e arritjes së harmonisë racore përmes ekipeve të ndryshme sportive ka ngjallur shumë polemika.
Historiani Loren Dybua ka përshkruar në detaje në librin e tij ?Perandoria e futbollit?, sesi gëzimi kombëtar nga fitimi i një kampionati, shkëlqen mbi historitë e vështira të racizmit dhe të përjashtimit. Po ashtu, festimet zgjasin vetëm për aq kohë sa zgjatin fitoret.

Studimet kanë treguar se kur ekipet humbasin, rrjedhat dalin në sipërfaqe ndjenjat ekzistuese përjashtuese raciste dhe nacionaliste, duke pretenduar se lojtarët me ngjyrë nuk i përkasin kombit të tyre. Nëse skuadra nuk është ?ne?, atëherë ?ne? nuk humbëm. Nuk ishte kombi, apo njerëzit ?e mi? që dështuan, por ky ishte ai i huaji.

Kjo mund të marrë forma të ndryshme tek kombet ku njerëzit e bardhë nuk janë shumica,
por skema themelore është e njëjtë. Për shembull, yjet myslimanë të sportit në Indi i nënshtrohen vazhdimisht një abuzimi të tillë në vendet e tyre, ashtu si edhe lojtarët japonezë me origjinë zezake.

Racizmi dhe realiteti

Një abuzim i tillë është një përzierje veçanërisht e shëmtuar e hidhërimit, patriotizmit, zemërimit dhe gjetjes së një fajtori për dështimin. Në rastin e lojtarëve anglezë, ai mohon realitetin e lindjes, shtetësisë dhe edukatës kulturore të tyre në Angli – dhe historinë që e ka bërë vendin dhe Evropën në përgjithësi, një hapësirë etnike thellësisht të përzier dhe të larmishme.
Kur tifozët përfshihen në abuzime raciste, ata vënë në shënjestër lojtarët, pasi ata shihen si ?njerëz që nuk i përkasin kombit të tyre?. Ndoshta refuzimi i tyre përceptohet si më më vend sesa refuzimi i njerëzve që ndajnë një identitet imagjinar ?origjinal? kombëtar të bardhë, dhe që e forcon ndjenjën e epërsisë.
Kjo kërkon edhe harresën edhe ri-shpikjen e identitetit, dhe sugjeron ekzistencën e një pasigurie të madhe për identitetin vetjak. Vlerësimi i Lilian Turam mbi racizmin që përjetoi nga të ashtuquajturit ?tifozë? ishte më bujar.

Siç shkruan Dybua, Turam ka deklaruar në mënyrë të përsëritur se problemi se këta njerëz janë peng i një mënyre të menduari, dhe nuk kanë pasur mundësinë t?i shpëtojnë asaj.
Sociologët, historianët, kritikët e artit, aktivistët kundër racizmit dhe studiuesit e medias do të pajtoheshin me Turam mbi shkallën e problemit.

Në Evropë ekziston një traditë e gjatë dhe e përhapur e përcaktimit të lojtarëve me ngjyrë si ?të tjerët?, përveç etiketimit si më shumë ?fizikë? dhe më pak ?strategjike?. Nuk është rastësi që vetëm 3.9 për qind e trajnerëve në 14 ligat më të mëdha të Evropës kanë prejardhje nga pakicat etnike.
Studiuesja Irene Blum dhe aktivisti kundër racizmit Xhon Oliveira, vunë në dukje se kjo përsërit modelet historike të punëtorëve zezakë dhe pronarëve të bardhë, të mbështetur nga racizmi shkencor, skllavëria dhe kolonializmi.

Në këto kushte, a mund të lëvizim përtej mohimit abuziv të historisë në një krenari kombëtare më të pjekur? Një pikturë murale e Markus Rashford – e përdhosur nga racistët dhe e shndërruar më pas nga tifozët dhe mbështetësit në një vend pelegrinazhi – e dëshmon këtë potencial.

Mbetet të shihet nëse dhe si do të reagojë qeveria britanike. Kryeministri Boris Xhonson ka sugjeruar ndalimin e hyrjes në stadium të tifozëve që përhapin racizëm në internet. Kritikët e tij e kanë akuzuar atë për hipokrizi, duke thënë se ishte vetë Xhonson ai që ndihmoi në nxitjen e reagimeve të tilla, kur refuzoi të dënonte talljet ndaj lojtarëve që gjunjëzoheshin në fushë në mbështetje të lëvizjes kundër racizmit.
Ndoshta ngjarjet e fundit të shëmtuara mund të sjellin një transformim, nga raportet shkencore dhe strategjitë në letër, në veprime konkrete dhe ndryshime strukturore reale. Kjo do të kërkojë angazhimin e mediave sociale, biznesit, trajnerëve, lojtarëve, akademive të futbollit por edhe vetë tifozëve. Kjo mund të kërkojë edhe ndëshkime, por ato ia vlejnë
pasi flitet për një qëllim fisnik./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://theconversation.com/racism-in-sport-why-it-comes-to-the-surface-when-teams-lose-164413 





Lajmet e fundit nga