E fundit!

11:27 Aktualitet

Ç’punë kanë çunat e Albinit në protestat e Shqipërisë?

Në protestat e zhvilluara gjatë këtyre ditëve në Tiranë ja...

Si manipulohen qytetarët për të votuar një parti të caktuar politike/ Studiuesi shpjegon skemën

16 Mars 2023, 17:49, Politikë CNA

Si manipulohen qytetarët për të votuar një parti të

Zgjedhjet mund të duken sikur prodhojnë rezultate që njerëzit dëshirojnë, por nuk është gjithmonë kështu.

Teoria e McKelvey-Schofield shpjegon skemën e manipulitimit të qytetarëve me votimin në një vend demokratik, sipas kalkulimit matematikor.

Le të imagjinojmë votimin sipas politikave në një vend demokratik, ku qytetarët do të kenë përballë tre politika, politika A, politika B dhe politika C. Tre persona të ndryshëm zgjedhin të votojnë politika të ndryshme.

Personi 1 rendit të parën politikën A e me radhë B dhe C. Personi 2 i rendit B, C dhe A. Nga ana tjetër, personi 3 preferon t’i rendisë C, A dhe B.

Kështu politika A është gjithmonë e pritur të fitojë mbi politikën B dhe politika B fiton ndaj politikës C.

Por nëse do të eleminojmë politikën B, sipas kësaj teoreme, politika C do të mundë politikën A, pasi në tre zgjedhës mundësia më e mirë e përbashkët është politika C.

Si manipulohen qytetarët për të votuar një parti të

Nga ana tjetër, nëse do të vëmë përballë tre treja politikat, B do të mundë C-në dhe A-ja do të mundë B-në, kështu fiton politika A.

Këtu qëndron problemi kryesor në një demokraci, manipulimi i zgjedhësve me renditjen e politikave.

Le të vazhdojmë më tej me manipulimin që i bëhet zgjedhësve. Secili kandidat do të prezantojë programin e tij dhe qytetarët kanë një vizion në mendjen e tyre.

Kështu secili votues do të votojë për politikën më të përafërt me vizionin e tyre dhe do të refuzojnë opsionin më të largët.

Si manipulohen qytetarët për të votuar një parti të

Në grup, njerëzit do të zgjedhin politikën e përafërt me këndvështrimin e tyre, por gjithmonë do të mundohen të kërkojnë një pikë edhe më afër tyre, pra një zgjedhje më të mirë.

Çdo alternativë e re që do të ofrohet për mazhorancën do të duket më e mirë se ajo e para dhe alternativa do të fitojë, por personat që do të refuzojnë politikat e reja do të rriten gjithmonë e më shumë dhe do t’i dërgojnë votuesit drejt konfuzionit dhe një politike të përgjithshme që jo me patjetër i përfaqëson ata.

Si manipulohen qytetarët për të votuar një parti të

Pra, vënia e votuesve kundër njëri-tjetrit, do t’i bëjë ata të zgjedhin një politikë që është shumë më keq për secilin se ajo që kishin në fillim.

Kjo pasi janë të pakta rastet kur qytetarët bien dakord që në fillim me politikën më të përafërt me ta.

Kjo skemë manipulimi, sipas teorisë së McKelvey-Schofield mund të ndalohet vetëm nëse qytetarët gjejnë një mënyrë për ta ndaluar atë duke bashkëpunuar me njëri-tjetrin dhe duke lënë mënjanë zgjedhjet cinike që favorizojnë vetëm një person dhe i bëjnë keq të tjerëve.

Çdo qytetar duhet të marrë parasysh edhe nevojat e komunitetit dhe kështu mund të bien dakord të krijojnë e votojnë një politikë që do të jetë më e mira për gjithësecilin./ B.A. - Material i përgatitur nga CNA