Mbrojtja e fshehtë e hebrenjve: Letra sekrete e vitit 1943 që akuzoi zyrtarët e Beratit për “italofobi”

Bëhet fjalë për një dokument arkivor i cilësuar "SEKRET", i datës 21 qershor 1943, përmes një letre alarmante drejtuar Ministrisë së Punëve të Brendshme, Konsulli i Përgjithshëm i Milicisë Fashiste, Giuseppe Volante, akuzon hapur autoritetet lokale të Beratit Prefekturën dhe Kuesturën për "italofobi" dhe mbrojtje të fshehtë të rreth 100 hebrenjve të strehuar në qytet.

Më poshtë dokumenti i transkiptuar:

KOMANDA E MILICISË FASHISTE SHQIPTARE

ZHVILLIMI: Politik

Nr. prot. 1833/B
Tiranë, më 21 Qershor 1943

LËNDA: Sinjalizim

SHKËLQESISË SË TIJ, MINISTRIT TË PUNËVE TË BRENDSHME
TIRANË

Nga një burim konfidencial i besueshëm më mbërrin letra e mëposhtme:

"Në Berat janë përqendruar rreth njëqind të internuar politikë hebrenj.

Ata konsiderohen si elementë jashtëzakonisht të rrezikshëm, pasi rreth tyre po krijohet një organizatë e gjerë subversivësh (përmbysësish).

Ata grumbullojnë çdo lloj malli, të cilin më pas e rishesin me çmime jashtëzakonisht të larta.

Zhvillojnë propagandë aktive kundër Boshtit dhe kundër atyre Autoriteteve Qeveritare shqiptare, të cilat punojnë sinqerisht për një bashkëpunim sa më konkret me Italinë.

Thuhet se ata mbrohen nga Kuestura dhe Prefektura lokale, ndaj të cilave ngrihen dyshime të rënda për ndjenja anti-italiane (italofobi) dhe për bashkëpunim të fshehtë me elementë rebelë dhe ekstremistë. "

Kërkohet, si një masë e domosdoshme, që ky grup i pabesë dhe i dëmshëm të shpërndahet në lokalitete të tjera më pak të rrezikshme se Berati, ose të internohet direkt në ndonjë kamp përqendrimi, me qëllim që të parandalohet dëmtimi i mëtejshëm prej tyre.

KONSULLI I PËRGJITHSHËM KOMANDANT

(Giuseppe Volante)

Letra

09:56 Kulturë

Poeti Mujë Buçpapaj zgjidhet kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë

Ditën e djeshme është zhvilluar Kuvendi VII i Riorganizimi...

14:07 Kulturë

“Shikim dhe Tingull”/ Arti gjithëpërfshirës sjell një eksperiencë unike në Korçë

Në kuadër të “Javës së Europës 2026”, në Galerinë e Arteve...

13:40 Kulturë

Vetëm 13 vjeçe/ Shqiptaro-kanadezja Isabel Eve pushton skenën legjendare të Arena di Verona

Një moment i jashtëzakonshëm për artin dhe talentin shqipt...

11:14 Kulturë

“Gjurmë, Dritë, Formë, Jetë”/ Ekspozita që bashkon skulpturën dhe grafikën në Korçë

Galeria e Artit “Guri Madhi” në Korçë është kthyer këto di...

11:25 Kulturë Luan Rama

Një shkrim për veprën e Koço Kostës dhe një shpjegim për lexuesit: PËRSE?

Duke menduar se 85-vjetori i lindjes së shkrimtarit Koço K...

20:43 Kulturë Pirro Minella

Dedikuar aktorit të paharruar Shpëtim Shëmili në ditëlindjen e tij

....Edhe ju i dashur Shpëtim Shëmili keni lindur në datën ...

16:48 Kulturë Robert Aliaj Dragot

Paradoksi i autenticitetit në epokën e konformitetit Eurovision-ist

Ka diçka të çuditshme në faktin që një konkurs që shpall v...

10:58 Kulturë Luan Rama

Për Preç Zogajn dhe poezinë e tij/ Gjërat e bukura lexohen me vështirësi

- Shënime mbi vëllimin me poezi “Në çdo pasqyrë na sheh më...

13:24 Kulturë Albert Vataj

Në vend të një kartoline, sot në 70-vjetorin e lindjes/ Bujar Hudhri, që e shndërroi “Onufri"-n në ikonë

Bujar Hudhri nuk është thjesht një botues. Ai është një ng...

11:28 Kulturë Luan Rama

Koço Kosta, sot 85 vjeç/ Shkrimtari i letërsisë së pabindur

Koço Kosta që prej kur u shfaq në letërsinë shqipe me libr...

18:43 Kulturë

Violinisti Tedi Papavrami dekorohet me “Urdhrin Suprem të Shqiponjës”/ Rama: Privilegj të të kemi bashkëkohës

Violinisti Tedi Papavrami është dekoruar me “Yllin e Ofice...

12:09 Kulturë

Përkujtohet lindja e Sigmund Freud, themeluesit të psikanalizës

Sot, më 6 maj, përkujtohet lindja e Sigmund Schlomo Freud,...

11:37 Kulturë

Filmi i suksesshëm i kinematografisë kosovare shfaqet për publikun e Pogradecit

Në Qendrën Kulturore “Lasgush Poradeci” në Pogradec u shfa...

14:11 Kulturë

Festivali i 3-të i Miqësisë Greko-Shqiptare/ Një urë kulturore mes dy vendeve

Korça mirëpriti edicionin e tretë të Festivalit të Miqësis...

19:22 Kulturë

Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë zgjedh Hirësi Ignatin, Episkop të ri të Amantias

Sinodi i Shenjtë i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipë...

19:59 Kulturë Aleksandër Cangonja

Nga ngjarja e vitit 1942 te emërtimi "Burgu 302 Mine Peza"

Ngjarja e pasqyruar në dokumentin arkivor (Fondi 152, viti...

18:15 Kulturë Aleksandër Cangonja

Aleks Duka dhe dëshmia e një atdhetari durrsak në prag të Pavarësisë!

Nga hulumtimet e kryera në fondet e Arkivi Qendror Shtetër...

18:03 Kulturë

Pas 100 vitesh, Ambasada e Zvicrës rikthen koleksionin me foto të marra nga miku i madh i Shqipërisë, Eugène Pittard

Ambasada e Zvicrës rikthen për herë të parë pas 100 vitesh...

13:09 Kulturë

U nda nga jeta në moshën 89-vjeçare/ Jeta dhe vepra e akademikut Rexhep Qosja

Rexhep Qosja u lind në Vuthaj, në krahinën e Malësisë, aso...

13:07 Kulturë

Të shtrira kudo nëpër botë/ UNESCO shpall 12 gjeoparqe të reja

Sot UNESCO shpalli 12 gjeoparqe të reja, duke e çuar numri...