Pse Irani po shmang viktimat në radhët e amerikanëve?

8 Janar 2020, 08:36, Blog CNA

Nga Nick Paton Walsh, ?CNN?

* Bejrut, Liban – Sulmet me raketa të Iranit kundër bazave në Irak, ku ndodhen trupat amerikane, nuk ishin një reagim që synonte të vriste sa më shumë amerikanë. Irani do ta ketë ditur me siguri, se në orët e para të mëngjesit trupat amerikane janë normalisht në gjumë, dhe shanset për të shkaktuar viktima janë më të ulëta.

Gjithashtu, Teherani e di se SHBA-ja zotëron një mbrojtje ajrore të fuqishme, e cila ka të ngjarë të ketë qenë në një gatishmëri të lartë. Teherani duhet ta ketë kuptuar se raketat e lëshuara prej tij, do të ndeshin përballë një teknologji të tillë.

Sulmet raketore nuk kanë asnjë domthënie, nëse qëllimi i Teheranit ka qenë vërtet vrasja në masë e trupave amerikane, siç disa kishin premtuar disa zyrtarë iranianë. Ato kanë gjithsesi kuptim, nëse interpretohen si zbatim i urdhrit të Liderit Suprem të Iranit Khamenei, për të goditur hapur bazat ushtarake amerikane, si kundërpërgjigje ndaj vrasjes së gjeneralit Kasëm Sulejmani.

Por udhëzimet e Khameneit ishin konfuze kur raportuan për herë të parë. Kjo pasi SHBA-ja do të dominonte me siguri në një konflikt të drejtpërdrejtë ushtarak. Atëherë, a po urdhëronte Udhëheqësi Suprem një shfaqje force boshe?

Pluhuri që shkaktuan këto sulme ende nuk është pastruar, dhe madje edhe në kohën më të mirë motivet e Iranit mund të jenë të errëta. Por ekzistojnë 3 shpjegime të mundshme për këtë veprim. Së pari, që Khamenei është jashtë realitetit mbi atë që mund të arrijë ushtria e tij, duke e mbivlerësuar efektivitetin e sulmeve, të cilat më pas dështuan. Dhe kjo do të ishte e habitshme, duke pasur parasysh përfshirjen dhe njohuritë e tij mbi çështjet ushtarake iraniane.

Së dyti, edhe në këtë sulm ?triumfoi? moderimi. Dhe ky sinjal kryesisht bosh – goditja natën dhe me një numër të vogël raketash e bazave ushtarake – siguron një shmangie nga përshkallëzimi i mëtejshëm i situatës, të cilën mund ta dëshirojnë tek e fundit që të dyja palët. Teherani dhe Uashingtoni, nuk kanë shumë për të fituar nga një luftë e zgjatur mes tyre.

Së treti, kjo mund të jetë një dredhi e Iranit, për të nxitur tek SHBA-në në ndjejë të rreme sigurie – që Irani është ushtarakisht i dobët dhe ka bërë një figurë të keqe – ndërsa në prapaskenë po orkestrohet një përgjigje asimetrike më e rëndë.

Kjo do të kërkonte një plan shumë strategjik, nga një qeveri iranian e përçarë midis krahut të konservatorëve të linjës së ashpër rreptë dhe të moderuarve. Dhe kjo nënkupton se Teherani ishte relativisht i sigurt, se asnjë amerikan nuk do të lëndohej në këtë sulm raketor.

Nëse sulmet në Irak janë në fakt qëllimi i plotë i përgjigjes që paralajmëroi Irani, ato mbartin me vete një rrezik tjetër:që administrata Trump do të mendojë se veprimi i tyre javën e fundit, i ka dhënë frytet e veta, dhe se Irani është zhdukur nga skena.

Kjo do të rrezikonte veprime të mëtejshme joracionale nga Uashingtoni, ndoshta jo vetëm kundër Iranit, por dhe armiqve të tjerë. Gjithashtu, ajo e bën Iranin të duket i dobët, gjë që mund të forcojë rivalët e tjerë rajonalë të Teheranit.

Përgjigja e Iranit ndaj vrasjes së Sulejmanit, do të ishte gjithmonë e vështirë të parashikohej. Por nëse goditjet e mbrëmshme janë në fakt tërësia e hakmarrjes së Teheranit nda SHBA-së, shumë pak analistë do të kishin parashikuar një reagim kaq të shpejtë, dhe kaq ushtarak në natyrën e tij./ Përshtatur nga CNA.al