web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

SHBA-së i duhet një plan më i mirë për të frenuar Iranin

3 Janar 2020, 10:07, Blog CNA

Nga Max Boot ?The Washington Post?

* Ta quash ambasadën amerikane në Bagdad thjesht një mision diplomatik, do të thotë të shpërfillësh hapur shtrirjen dhe madhësinë e saj. Me një shtrirrje prej 104 hektarësh, kompleksi është thuajse sa madhësia e qytetit të Vatikanit, duke pasur gjithçka që nevojitet për mijëra diplomatët që ndodhen brenda mureve të trasha rrethuese.

Prandaj ishte tronditës lajmi se qindra përkrahës të Kataib Hezbollah, një grupim militant i mbështetur nga Irani, u futën me forcë në kompleks ditën e martën dhe sulmuan postblloqet. Për cilindo amerikan të brezit tim, kjo ngjarje na kujtoi kujtimet e tmerrshme të krizës së pengjeve iraniane në vitet 1979-1981.

Madje protestuesit bërtisnin të njëjtin parullë ?Vdekje Amerikës!?, ashtu si pengmarrësit iranianë dikur. Fatmirësisht, pushtimi i ambasadës amerikane të martën mori fund shumë shpejt pa u dëmtuar askush, pasi forcat irakene të sigurisë arritën të rivendosnin me shpejtësi rendin.

Gjithsesi, kjo ngjarje është një tjtër kujtesë e konfliktit të vjetër SHBA-Iran. Në fakt, gjatë 41 viteve të fundit, Irani ka përdorur disa taktika të luftës guerrile, duke e lënë SHBA-në në dilemë se si të reagojë ndaj tyre. Në vitet 1980, forcat e mbështetura nga Irani morën peng dhjetëra amerikanë në Liban, shkatërruan ambasadën, por edhe kazermat e marinsave amerikanë në Bejrut, duke shkaktuar qindra të vrarë.

Presidenti Ronald Regan ishte aq i dëshpëruar për lirimin e pengjeve, sa ishte i gatshëm t?i shiste Iranit raketa, një manovër në prapaskenë që shpërtheu më vonë në skandalin më të madh të asaj  administrate. Në vitin 1987, Regan dërgoi forcat detare për të parandaluar Iranin të bllokonte hyrjen e anijeve në Gjirin Persik, si pjesë e luftës së tij kundër Irakut.

Ndërkohë pas pushtimit amerikan të Irakut në vitin 2003, milicitë e sponsorizuara nga Irani vranë qindra anëtarë të shërbimit ushtarak amerikan. Presidenti Xhorxh Ë.Bush e denoncoi Iranin si pjesë të ?Boshtit të së Keqes?, por hezitoi me mençuri të përshkallëzonte armiqësitë mes 2 vendeve.

Shtetet e Bashkuara u përfshinë në një përplasje të kontrolluar, pa nisur një luftë tjetër kundër një kombi me 81 milionë njerëz. Iranianët përfituan nga vendimi i keq-këshilluar i Bushit për të rrëzuar nga pushteti armikun e tyre të vjetër Sadam Husein, për të shtrirë ndikimin e tyre në të gjithë Irakun, nën hundën e amerikanëve.

Irani ishte lojtari kryesor edhe në Liban. Gjatë 2 dekadave të fundit, ai është bërë lojtari kryesor në Irak, Siri dhe Jemen. Sot ndikimi i Iranit shtrihet nga Teherani në Bejrut. I vetmi reagim efektiv i SHBA-së ndaj kërcënimit Iranian, që nga operacionet e kufizuara ushtarake të Reganit në Gjirin Persik, ishte vendimi i presidentit Barak Obama për të nënshkruar një marrëveshje me Iranin në vitin 2015, për ngrirjen e programit të tij bërthamor.

Por ajo marrëveshje, nuk bëri asgjë për të frenuar lojën e Iranit për më shumë pushtet në rajon. Madje, mund ta ketë nxitur atë, për shkak të heqjes së sanksioneve ekonomike. Presidenti Donald Trump doli nga marrëveshja bërthamore në vitin 2018, dhe vendosi sanksione të reja ekonomike ndaj Iranit në vitin 2019.

I shtyrë në një cep të ringut, Irani dhe micilitë e mbështetura prej tij, akuzohen si përgjegës për sulmet ndaj cisternave të naftës në Gjirin Persik, për sulmin ndaj një avioni amerikan, për sulmin me raketa të një rafinerie nafte në Arabinë Saudite, dhe më së fundi për goditjen me raketa të një kompleksi afër Kirkukut në Irak.

Sulmi i fundit, që shkaktoi vdekjen e një eksperti dhe plagosi 4 trupa amerikane, e detyroi Trumpin të hakmerrej përmes disa sulmeve ajrore nëpër Irak dhe Siri, që vranë 25 anëtarë të grupimit Kataib Hezbollah, milicisë së mbështetur nga Irani, e cila fajësohej për sulmin me raketa, dhe që shkaktoi një zemëratë të madhe anti-amerikane.

Pushtimi i ambasadës ishte sulmi i radhësi i Iranit, si një mesazh se ai nuk do t?i përkulet presionit amerikan. Tani është radha juaj zoti Trump. Shtetet e Bashkuara kanë vetëm 2 rrugë për të dalë nga kjo krizë përshkallëzuese:lufta ose bisedimet. Një luftë me Iranin, mund të jetë ?nëna? e të gjitha rrëmujave. Ajo mund të dalë lehtësisht nga kontrolli.

Prandaj është më mirë të negociohet. Dhe kjo do të nënkuptonte përpjekjen për të hartuar një marrëveshje të re, dhe më të ashpër se e para në aspektin e kufizimeve ndaj Iranit, në këmbim të heqjes së sanksioneve nga SHBA-ja. Por Trump po shfaq pak interes, si për të negociuar ashtu edhe luftuar.

Ai ka zhvilluar një luftë ekonomike kundër Iranit, ndërsa nga ana tjetër s?ka bërë asgjë për të frenuar agresionin iranian në rajon. Në fakt, me tërheqjen e trupave amerikane nga një pjesë e Sirisë Veriore, ai ka lejuar shtrirjen e ndikimit iranian. Pra, jemi mbërthyer në skenarin më të keq të mundshëm:Irani po zhvillon sërish një konflikt me intensitet të ulët, ndërsa SHBA-ja nuk ka sërish ka një përgjigje efektive./ Përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga