Power outage raises alarm at Russian-captured nuclear plant in Ukraine

2023-08-20 10:24:00, Kosova & Bota CNA

The fate of the nuclear plant at the center of Europe's biggest war in decades has raised major concerns since Russia launched its invasion of Ukraine nearly 18 months ago.

Fears of a disaster have not subsided, as fighting is escalating not far from the plant.

On August 10, the main power line at the Zaporizhia nuclear power plant tripped twice, forcing it to rely only on the last power line out of the area.

The main line was closed again in the evening. Meanwhile, Ukraine's Energy Minister spoke about the risk of a nuclear meltdown.

Is Russia's Invasion of Ukraine About to Cause Nuclear Catastrophe?

Steven Nesbit, a veteran of the nuclear power plant industry who was president of the American Nuclear Society in 2021/22, told Radio Free Europe that the Zaporizhia nuclear power plant has been at risk since the beginning of the Russian occupation. But the failure of the power line outside the area did not make the assessment of the situation any worse than it already was.

"I don't see anything new right now that should really worry people about the already undesirable situation," he said, adding that power lines outside the area were cut earlier because of the war.

"I wouldn't be surprised if it happened again, but losing one of the power lines for a period of time is not cause for undue concern," Nesbit said.

Enerhoatom, Ukraine's state-owned power company, was the first to raise the alarm on August 10, saying the nuclear plant was "on the brink of collapse" after the main high-voltage line had been disconnected, forcing operators to were using the 330-kilowatt support line.

In a media release the same day, the International Atomic Energy Agency (ANEA) said the 750-kilowatt mainline had tripped twice since early morning and remained down until the evening. The plant had to rely "on the only line left outside the area, the 330-kilowatt support line, to supply the necessary current, for example, to perform safety functions, such as pumping cold water for the plant" .

Energy Minister Herman Halushchenko said the plant was "one step away from destruction - this means the complete loss of external power" and said it could lead to a "big catastrophe".

The plant will start operating with diesel generators if it is no longer supplied with external power, but if the generators are damaged by any Russian attack, he said, "the cooling of the plant would stop and the irreversible heating and melting of the nuclear fuel would begin." ".

"I think that's a little alarming," Nesbit said on August 11.

On the same day, Enerhoatom said on Telegram that the nuclear plant's main line had been shut down again last night after being damaged by Russian fire.

Gjeneratorët me naftë janë të mbrojtur mirë dhe kanë mjaftueshëm naftë për të prodhuar rrymë për ta mbajtur ndezur sistemin ftohës për një periudhë të zgjatur kohore, derisa të rikthehen burimet e jashtme, tha Nesbit.

“Gjashtë njësitë mund ta ndajnë rrymën mes vete. Është një sistem i sigurt dhe fleksibil”, tha ai.

Nëntorin e kaluar, gjeneratorët me naftë u përdorën kur centrali u shkyç nga të dy linjat kryesore dhe rezervë të jashtme të rrymës. Drejtori i përgjithshëm i ANEA, Rafael Grossi, e quajti këtë “një zhvillim tejet shqetësues, i cili e dëshmon gjendjen e cenueshme dhe të brishtë të centralit”.

Në atë kohë, Enerhoatom tha se kishte mjaftueshëm naftë për përdorimin e gjeneratorëve emergjentë për rreth 15 ditë. Rusia e uzurpoi centralin bërthamor të Zaporizhjas, i cili furnizonte rreth një të pestat e nevojave të Ukrainës për rrymë, pak pasi e nisi pushtimin e plotë më 24 shkurt 2022.

Centrali dhe zona përreth tij kontrollohen nga Rusia, por po udhëhiqen nga inxhinierët e vet ukrainas. Në shtator 2022, Ukraina e fiku stacionin për ta ulur rrezikun e një katastrofe.

Pesë nga gjashtë reaktorët janë fikur për, siç thuhet, t’u ftohur, derisa një njësi por mbahet në një temperaturë të lartë – e nxehtë dhe fikur – për të ofruar avull dhe nxehtësi, tha në korrik Shoqata Bërthamore Amerikane, e cila po i vëzhgon të dhënat për centralin.

Si pasojë, shkalla e prodhimit të nxehtësisë ka qenë e ulët dhe pajisjet brenda zonës ofrojnë mjaftueshëm ujë të nevojshëm për ftohje, tha shoqata amerikane.

Ajo e quajti “spekulative” kërcënimin për një rrjedhje të madhe të materialeve radioaktive, por tha se vlerësimi i saj nuk “nënkupton se gjithçka është në rregull sa i përket rreziqeve të sigurisë në zonën e centralit”.

Nesbit tha se ka qenë veçanërisht e rëndësishme që reaktorët në centralin në Zaporizhja nuk kanë prodhuar rrymë për muaj të tërë, pasi ia ka mundësuar shkallës së nxehtësisë të lidhur me karburantet e reaktorëve të bjerë.

Tensioni është ende i lartë

Centrali ndodhet në rajonin Zaporizhja në juglindje të Ukrainës, ku luftimet janë intensive pas fillimit të kundërofensivës së Kievit në fillim të qershorit, e cila po kërkon t’i largojë forcat ruse nga territoret që i kanë uzurpuar dhe t’i përzë nga vendi përfundimisht.

Zaporizhja është njëra nga katër rajonet e Ukrainës që Moska pretendoi vitin e kaluar se u bënë pjesë e Rusisë, por nuk e ka kontrollin e plotë mbi to. Centrali ndodhet në pjesën jugore të një shtrirje të gjatë të Lumit Dnjepër, shumica e të cilit u shter pas prishjes së damës Kakovka, ndërsa Ukraina e kontrollon pjesën veriore.

Ukraina dhe Rusia e kanë akuzuar njëra-tjetrën se po planifikojnë ta sabotojnë centralin, duke paralajmëruar për mundësinë e një fatkeqësie bërthamore, e cila mund t’i kërcënojë miliona njerëz dhe ta helmojë mjedisin.

Ukraina tha së fundmi se Rusia i ka minuar kulmet e reaktorëve të Zaporizhjas. Javën e kaluar, ANEA tha se ekspertët e saj nuk gjetën mina në dy reaktorët të cilët u lejua t’i inspektojë. Rusia ende nuk i ka dhënë leje ANEA-s për t’i inspektuar reaktorët e tjerë.

ANEA nuk gjeti mina kundër personelit në “periferi” të oborrit të centralit, por armët e tilla janë të vogla dhe të dizajnuara për ta shpuar trupin njerëzor, e jo muret e betonit një metër të trasha dhe të përforcuara me çelik. As disa mina në kulm nuk do të mjaftonin për të shkaktuar rrjedhje radioaktive, thonë ekspert.

Qëkur e nisi pushtimin, Rusia e ka akuzuar Ukrainën vazhdimisht se po bën komplot për ta shpërthyer një bombë të pistë, apo për të krijuar një rrjedhje radioaktive dhe pastaj ta fajësojë Moskën për këtë. Rusia tha javën e kaluar se Ukraina u përpoq ta sulmojë centralin Zaporizhja me dron.

Kievi i ka hedhur poshtë këto pretendime duke i cilësuar si “të pakuptimta”, ndërsa ekspertët thonë se nuk ka kuptim për Ukrainën të kërcënojë me katastrofë në tokën e vet. Ndërtimi i centralit bërthamor të Zaporizhjas nisi më 1980, teksa tensionet mes Bashkimit Sovjetik dhe Perëndimit u intensifikuan dhe shqetësimet se Lufta e Ftohtë mund të nxehet u rritën.

Centrali Zaporizhja u dizajnua “për t’i bërë ballë shumë sfidave, të brendshme dhe të jashtme”, tha Nesbit.

"Nuclear plants were not designed to be necessarily unaffected by war, but the features they have - the thick containment buildings around the reactors - provide sufficient protection in the event of fighting," he added.

He said, for example, the risk posed by a single unmanned aerial vehicle - a drone - is extremely small.

Nesbit also said he believes neither side is motivated to cause damage to the plant, although the war is unpredictable.

"The concern of all of us is that, because it is a war, you cannot always control what will happen", he stressed./ Rel