Kosovo for REL: Normalization with Serbia, a prerequisite for Kosovo's EU membership process

2025-04-28 22:51:00, Kosova & Bota CNA

Kosovo for REL: Normalization with Serbia, a prerequisite for Kosovo's EU

European Union Commissioner for Enlargement, Marta Kos, told Radio Free Europe that normalizing Kosovo's relations with Serbia is a prerequisite for Kosovo to be able to obtain candidate country status and begin the EU membership process.

Kosovo applied for EU membership on December 15, 2022, and now it remains the only country in the region that does not yet have candidate country status.

"We are waiting for the [formation of] the new government. I am in contact with the politicians there, and they claim that they are very much in favor of normalizing relations with Serbia, which is a prerequisite for the negotiation process to start or for candidate status to be granted," Kos said, in an interview given to Radio Free Europe.

She said that it is very important that the next government of Kosovo fulfills certain preconditions "that must be fulfilled," without mentioning what they are.

Kosovo is being led by an acting government as the new legislature has not yet been constituted, not even more than a month after the certification of the results of the parliamentary elections held on February 9.

The process of a country's accession to the EU takes time, as the candidate country must meet several criteria, adapt its laws to those of the EU, and await ratification of the accession treaty in the parliaments of each EU member state.

Kosovo is still in the initial stages of accession, as it has not yet received candidate country status. To do this, the European Commission must first give its consent to the application for membership and then the European Council must unanimously confirm the status as a candidate country.

"I have not received any signal from the member states or from the Danish presidency [of the European Council] that this [acquiring the status during the Danish presidency] could happen. But I think it would be very good to start," she said.

Earlier this month, the European bloc's foreign policy chief, Kaja Kallas, said that neither Kosovo nor Serbia could move forward on the path to the EU without normalizing relations.

Under EU mediation, Kosovo and Serbia reached an agreement in 2023 on a path toward normalizing relations. But since then, the bloc has criticized both countries for failing to implement the agreement, despite it being binding on them.

Due to the crises in northern Kosovo, which increased tensions between the two countries, no round of political dialogue has taken place in Brussels since September 2023, but there have only been talks at the level of chief negotiators.

Pikërisht këto tensione në veriun e Kosovës kishin bërë që BE-ja, më 2023, t’i vendosë disa masa ndëshkuese Kosovës dhe vazhdon t’i mbajë ato në fuqi me arsyetimin se Kosova nuk ka bërë ende mjaftueshëm për shtensionimin e gjendjes në veriun e banuar me shumicë serbe.

Me gjithë kërkesat e liderëve të Kosovës për heqjen e këtyre masave, Kos theksoi se aktualisht jo të gjitha shtetet anëtare të BE-së janë të gatshme për heqjen e masave në këtë fazë.

“Ne ende nuk e dimë. Jemi e duke diskutuar këtë. Nëse shtetet anëtare do të jenë për heqjen e tyre, sigurisht që do ta bëjmë këtë. Por, për momentin, jo të gjitha shtetet anëtare janë për heqjen e masave”, u shpreh ajo.

Gjatë intervistës së dhënë për REL-in, Kos tha se ajo do ta cilësonte si një dështim nëse gjatë mandatit të Komisionit aktual nuk do të kishte anëtarë të rinj në Bashkimin Evropian.

Megjithatë, ajo u shpreh optimiste, duke theksuar se nga pikëpamja teknike “mund të përfundojmë me Malin e Zi [si anëtar] deri në fund të vitit 2026” dhe “mund të përfundojmë me Shqipërinë [si anëtar] deri në fund të vitit 2027”.

E pyetur nëse Mali i Zi dhe Shqipëria do të bëhen anëtarët e 28-të dhe 29-të të BE-së, ajo u përgjigj se mund të ketë edhe vende të reja.

Duke folur për Serbinë, vendin që ajo do ta vizitojë këtë javë, Kos tha se “Serbia duhet vërtet të japë rezultate”.

“Fjalët nuk mjaftojnë. E shoh misionin tim ose vizitën time atje si një përpjekje të madhe për ta rikthyer Serbinë në rrugën evropiane”, tha Kos.

Ajo shtoi se kërkesat e protestuesve, të cilët po protestojnë prej muajsh në Serbi - pas vdekjes së 16 personave nga rrëzimi i një strehe betoni në stacionin e trenave në Novi Sad - janë të njëjta me ato të Komisionit Evropian.

“Është shteti i së drejtës, është lufta kundër korrupsionit, është prokurimi publik, është legjislacioni për mediat, është legjislacioni për zgjedhjet. Serbia ka premtuar shumë në dhjetor në të ashtuquajturin 'non-paper' [dokument joformal”, tha Kos, duke shtuar se tani “duhet të kontrollojmë nëse po i zbatojnë ato që kanë premtuar”.

“Dhe në fakt, më pëlqen të them që unë jam mbështetësja më e madhe e protestuesve, sepse nëse Serbia është serioze për rrugën drejt BE-së — dhe ata më thonë se janë — atëherë do të duhet të japin rezultate”, tha Kos.

Ndërkohë, zyrtarja e BE-së tha se është e vështirë të punohet me liderë si presidenti i entitetit të Republika Sërpska (RS) së Bosnje e Hercegovinës, Millorad Dodik.

Ajo tha se “është e vështirë të merresh me dikë që nuk vepron në të mirën e vendit të tij, Bosnje e Hercegovinës” dhe që shkon “kundër integritetit territorial, sovranitetit dhe rendit kushtetues”.

Tutje, Kos theksoi se kjo është një nga arsyet pse Bosnje e Hercegovina, edhe pse ka status kandidati, ende nuk ka hapur negociatat me BE-në.

Në lidhje me sanksionet potenciale ndaj Dodikut, ajo shtoi se “shtetet anëtare nuk janë të bashkuara” për t'i vendosur ato.

Dodik, along with the Speaker of the RS Parliament, Nenad Stevandic, and Prime Minister Radovan Viškovi?, are accused of attacking the constitutional order, and a central arrest warrant has been issued against them in Bosnia and Herzegovina, after they failed to respond to the Bosnian Prosecutor's Office's summons to appear for questioning./ REL