Favorizim i përsëritur dhe shkelje ligjore/ Si KPP po mbron sistematikisht BionicTech në prokurimet publike

9 Janar 2026, 16:50, Denoncim CNA

Favorizim i përsëritur dhe shkelje ligjore/ Si KPP po mbron

Vendimet e fundit të Komisioni i Prokurimit Publik kanë ngritur shqetësime serioze mbi mënyrën se si zbatohet ligji për prokurimin publik dhe mbi paanshmërinë e institucionit që, në teori, duhet të garantojë barazi dhe konkurrencë të ndershme.

Në qendër të këtyre shqetësimeve del vazhdimisht i njëjti emër: BionicTech.

Nga analiza e dy vendimeve të ndryshme të KPP-së, të marra në procedura të ndara, rezulton një model i qartë dhe i përsëritur favorizimi, i ndërtuar mbi tre shtylla problematike: relativizim të specifikimeve teknike, trajtim të pabarabartë të operatorëve ekonomikë dhe moszbatim flagrant të rregullave për ofertat anomalisht të ulëta.

Produkte jokonforme, por ankesa të pranuara

Në procedurën e prokurimit për “Blerje enë laboratorike”, KPP ka pranuar në çdo pikë ankesën e BionicTech, pavarësisht se vetë vendimi administrativ liston mospërputhje të shumta mes kërkesave të autoritetit kontraktor dhe produkteve të ofruara nga ky operator.

Dokumentet zyrtare tregojnë se oferta e BionicTech përmbante:
• dimensione teknike më të vogla se minimumet e kërkuara;
• mungesë parametrash thelbësorë (trashësi, pore, kufi detektimi);
• artikuj pa katalog ose pa skedë teknike të prodhuesit;
• produkte që nuk ekzistojnë realisht në dokumentacionin zyrtar të prodhuesve.

Sipas Ligjit për Prokurimin Publik, një ofertë është e vlefshme vetëm nëse përputhet plotësisht me Dokumentet Standarde të Tenderit. Megjithatë, KPP ka zgjedhur të relativizojë këto mospërputhje, duke i cilësuar si “diferenca që nuk ndikojnë në funksionalitet”.

Ky arsyetim nuk gjendet askund në ligj. Specifikimet teknike nuk janë sugjerime, por kërkesa detyruese. Çdo devijim prej tyre e bën ofertën të pavlefshme.

Standard i dyfishtë dhe trajtim preferencial

Ndërkohë që operatorë të tjerë ekonomikë janë skualifikuar për mungesa formale apo dokumentare, BionicTech ka përfituar një tolerancë të pazakontë, edhe kur mospërputhjet janë faktike dhe të dokumentuara.
Ky standard i dyfishtë cenon:
• parimin e trajtimit të barabartë;
• konkurrencën e ndershme;
• besimin e operatorëve ekonomikë te sistemi i prokurimit publik.
Kur i njëjti institucion aplikon rregulla të ndryshme për subjekte të ndryshme, lind dyshimi i arsyeshëm se ligji po zbatohet në mënyrë selektive.

Oferta anomalisht e ulët: shkelja që ligji nuk e lejon

Favorizimi i BionicTech bëhet edhe më i dukshëm në një procedurë tjetër, të zhvilluar nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, ku problematika kryesore lidhet me ofertën anomalisht e ulët.

Sipas rregullave zyrtare të prokurimit publik, përllogaritja e ofertës anomalisht të ulët bëhet mbi shumatoren e çmimeve për njësi:
• Kur janë tri ose më shumë oferta të vlefshme, oferta konsiderohet anomalisht e ulët nëse është më e vogël se 85% e mesatares së ofertave të vlefshme.
• Në procedurat nën kufirin e lartë monetar, një ofertë e tillë refuzohet automatikisht, pa kërkuar sqarime nga operatori ekonomik.
Në këtë procedurë, tre ofertat e vlefshme kishin shumatore çmimesh për njësi si më poshtë:
• BionicTech: 448,865.82 lekë
• Gamma: 767,352.75 lekë
• Krijon: 767,352.75 lekë
Mesatarja e ofertave rezulton rreth 661,190 lekë.
85% e kësaj mesatareje është rreth 562,000 lekë.

Oferta e BionicTech bie dukshëm nën këtë prag dhe, sipas ligjit, duhej të ishte skualifikuar automatikisht.
Procedura kishte një fond limit nën kufirin e lartë monetar, çka do të thotë se:
• autoriteti kontraktor nuk kishte të drejtë të kërkonte sqarime;
• KPP nuk kishte bazë ligjore për të justifikuar kualifikimin;
• skualifikimi ishte detyrim, jo zgjedhje.
Megjithatë, kjo nuk ndodhi.

Heshtje institucionale përballë shkeljes

Në vend që të korrigjonte shkeljen, KPP e ka legjitimuar kualifikimin e ofertës anomalisht të ulët të BionicTech, duke vepruar në kundërshtim të drejtpërdrejtë me ligjin dhe me rregullat që vetë institucioni ka miratuar.
Ky veprim nuk mund të justifikohet si gabim teknik. Kur një formulë matematikore e qartë nuk zbatohet dhe përfituesi është gjithmonë i njëjti operator ekonomik, kemi të bëjmë me një model vendimmarrjeje, jo me rastësi.

KPP jashtë rolit të saj ligjor

Në të dyja rastet, KPP nuk është kufizuar në kontrollin e ligjshmërisë së vendimeve të autoriteteve kontraktore, por ka hyrë në:
• rivlerësim teknik të produkteve;
• interpretim subjektiv të ekuivalencës;
• zëvendësim të kërkesave të autoritetit kontraktor me gjykimin e vet.
Kjo përbën tejkalim të kompetencave ligjore dhe e kthen KPP-në nga organ mbikëqyrës në një lloj “Komisioni Vlerësimi Ofertash”, rol që ligji nuk ia njeh.

Një precedent i rrezikshëm për sistemin

Rasti i BionicTech nuk është thjesht një konflikt mes operatorësh ekonomikë. Ai përfaqëson një precedent të rrezikshëm për sistemin e prokurimit publik, ku:
• specifikimet teknike relativizohen;
• ofertat anomalisht të ulëta tolerohen;
• ligji zbatohet në mënyrë selektive;
• besimi publik në institucionet mbikëqyrëse dëmtohet.
Nëse kjo praktikë vazhdon, prokurimet publike rrezikojnë të shndërrohen në procese formale, ku rregullat vlejnë për disa, ndërsa për të tjerët interpretohen sipas nevojës.

Pyetje që kërkojnë përgjigje publike

Pse një ofertë që ligji e cilëson anomalisht të ulët nuk u skualifikua?
Pse specifikimet teknike u trajtuan si orientuese dhe jo detyruese?
Dhe pse në të dyja rastet përfituesi është i njëjti operator ekonomik?
Dokumentet janë publike. Shifrat janë të qarta.
Ajo që mungon është përgjegjshmëria./CNA