LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

5 maj, në kujtim të një dëshmori, nacionalisti dhe intelektuali të rangut europian

5 Maj 2022, 17:57, Kulturë CNA
5 maj, në kujtim të një dëshmori, nacionalisti dhe

Zai Fundo masakrohet nga partizanët me të ardhur nga Ventotene, ku e kishin internuar fashistët si luftëtar kundër pushtimit.

Kur tha se kush ishte e se donte të luftonte për çlirim, e morën zvarrë dhe e vunë pas murit. E pushkatuan dhe urdhri, siç duket, duhej të kishte ardhur më parë nga lart. Nga shumë lart, ndoshta nga Beogradi a Moska. Nga Stalini a nga vetë Marksistët.

Zai Fundo, poet e me kulturë të gjerë, i bërë komunist në Francë, por liberal dhe kundër regjimit pervers të Stalinit (fjalët e tij), kujtohet dhe nga personaliteti italian Altiero Spineli, njëri nga ideatorët e Evropës së Bashkuar.

Në autobiografinë e tij ?Si jam përpjekur të bëhem i ditur?, ai shkruan se ?përkushtimi politik i Zai Fundos ishte përtej Shqipërisë dhe, kur Dimitrovi u arrestua pas djegies së Reichstag-ut, Fundoja ishte në Berlin si bashkëpunëtor i tij. Iku, se mos e arrestonin… dhe shkoi në Paris, pastaj në Moskë…

Më vonë i shkëputi marrëdhëniet edhe me Internacionalen, teksa përndiqej prej saj… nga Puglia u nis të luftonte për Shqipërinë…? (?Come ho tentato di diventare saggio?, – Ventotene 1939 – 1943, fq. 265-267). E kapin në Qafë të Kolesjanit, afër Gjakovës, dhe e masakrojnë. Ishte 45 vjeç, por shumë më i ditur nga ç?do t?i lejohej një komunisti.

Përfytyrimi i një Ballkani bashkë, i një Evrope të Bashkuar, është tjetër gjë nga një perandori komuniste.

Dokumenti origjinal ndodhet ne Arkivin e Shtetit. Unë po sjell një kopje të siguruar zyrtarisht.

?Zain e Fundos ta torturoni deri në vdekje dhe pastaj ta pushkatoni! T’i kërkohet të japë shpjegime për këtë pyetje: pse ka ardhur në Kosovë? Kush e ka dërguar dhe me ç?direktiva? Cilat janë qëllimet e Ganiut dhe të Englezeve. Të japi shpjegime për aktivitetin e tij të mëparshem dhe për tradhëtinë e tij. Deponimet e Zaiut na i dërgoni kendej me një njeri të sigurt. Zain e vrisni andej. Enver?./E.F

 

Lajmet e fundit nga