web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Diktatura e Putinit tani bazohet tek frika dhe jo propaganda

20 Prill 2022, 10:03, Blog CNA

Nga Sergei Guriev ?Financial Times?

Fakti që Vladimir Putin e pushtoi Ukrainën me një kosto të madhe ekonomike për Rusinë, nuk do të thotë se ekonomia nuk ka rëndësi për të. Përkundrazi, ecuria e dobët ekonomike kohët e fundit, luajti një rol kyç në vendimin e tij.

Duke qenë se ai nuk mund të garantonte më rritje të të ardhurave për rusët, ose të paktën t?i bindte këta të fundit se ekonomia po ecën më mirë se sa mund të ishte në rrethana të tjera, ai u përpoq të riprodhonte skenarin e Krimesë së vitit 2014. Ai mund të kishte funksionuar, por këtë herë llogaritë ishin të gabuara.

Sulmi i Putinit u ka shkaktuar ukrainasve shkatërrim material dhe tragjedi njerëzore. Porlufta e ka shkatërruar edhe ekonominë e Rusisë. Në vitin 2022, Produkti i Brendshëm Bruto i Rusisë do të bjerë me të paktën 11 për qind, rënia më e madhe që nga fillimi i viteve 1990. Po pse e nisi Putin këtë luftë? Politologu politik Adam Przevorski shkroi dikur se ekuilibri i një regjimi autoritar mbështetet në prosperitetin ekonomik, gënjeshtrat ose frikën.

Ashtu si shumica e ?diktatorëve të propagandës ose PR? të shekullit XXI-të, edhe Putin e shmangu në fillim taktikën e frikësimit. Në dekadën e tij të parë në krye të Rusisë, vendi përjetoi një periudhë të rritjes së shpejtë ekonomike, të nxitur nga rritja e çmimeve të naftës dhe reformat ekonomike të viteve 1990 dhe fillimit të viteve 2000.

Ky zhvillim i solli atij një popullaritet të vërtetë. Megjithatë, teksa centralizimi i pushtetit nga Putin promovoi korrupsionin dhe mbyti konkurrencën, modeli i tij ekonomik e humbi fuqinë që shfaqi në fillim. Pas rimëkëmbjes nga kriza financiare globale, rritja e PBB-së ruse u ngadalësua në thuajse zero.

Ndërsa të ardhurat ndaluan së rrituri, popullariteti i Putinit ra ndjeshëm. Sipas Qendrës së pavarur të sondazheve Levada, pëlqyeshmëria ndaj Putinit ra nga kulmi prej 88 për qind në shtatorin e vitit 2008, në nivelin më të ulët në fundin e vitit 2013.

Putin vendosi të trajtojë një problem ekonomik me një zgjidhje joekonomike. Aneksimi i Krimesë në vitin 2014 e rriti popullaritetin e tij, ndoshta përtej pritshmërive që ai kishte. Sondazhet e Levada Center treguan se mbështetja për Putini arriti deri në 88 për qind vetëm në disa muaj.

Megjithatë, efekti ?Krime? u zbeh. Duke qenë se modeli i qeverisjes së Putinit është i papajtueshëm me rritjen ekonomike, ekonomia e Rusisë vazhdoi të ngecë. Me gjithë premtimet e përsëritura për reforma, investimet nuk u shtuan, kapitali vazhdoi të largohej nga vendi, dhe Rusia vazhdoi të mbetej shumë prapa vendeve të zhvilluara.

Modeli i korruptuar i Putinit i mbronte miqtë e tij në kurriz të rusëve të zakonshëm. Në vitin 2019, PBB-ja e Rusisë ishte vetëm 6 për qind mbi nivelin e saj para aneksimit të Krimesë, por të ardhurat reale të familjeve ruse ishin 7 për qind nën nivelin e tyre që prej vitit 2013.

Më pas Putin iu drejtua shtyllës së dytë të autoritarizmit që përmend Przevorskit: gënjeshtrave. Qeveria ruse e forcoi censurën dhe propagandën. Putin u përpoq që t?i bindte rusët se pavarësisht rënies, standardet e tyre të jetesës, mbeteshin më të mira sesa çdo alternativë tjetër e mundshme.

Por kjo narrativë u bë gjithnjë e më e vështirë për t?iu shitur rusëve të rinj, të cilët e shmangën propagandën dhe anashkaluan censurën përmes mediave sociale. Në prillin e vitit 2020, popullariteti i Putinit ra në 59 për qind, shkalla më e ulët ndonjëherë.

Ai u kundërpërgjigj duke helmuar dhe burgosur liderin e opozitës Aleksei Navalni, duke goditur median e pavarur, dhe duke e ndaluar grupin e të drejtave të njeriut ?Memorial?.

Por as këto veprime nuk e frenuar rënien e entuziazmit ndaj sundimit të tij.

Duke i mbaruar opsionet që kishte në dispozicion, Putini iu kthye ?recetës? së tij të vitit 2014  Ai shpresonte se një luftë e shkurtër fitimtare do ta rriste sërish popullaritetin e tij, pavarësisht mungesës së suksesit ekonomik. Por këtë herë bëri një llogaritje shumë të gabuar.

Ai e mbivlerësoi forcën e tij ushtarake, e nënvlerësoi guximin dhe vullnetin e ukrainasve për të mbrojtur vendin e tyre, dhe nuk priste një unitet dhe vendosmëri kaq të madhe në reagimin e Perëndimit. Diktatorët janë të prirur të bëjnë gabime të tilla, dhe sidomos ata që ashtu si Putin, i eliminojnë kritikët, i shtypin mediat e pavarura dhe e mbysin debatin e lirë brenda dhe jashtë sistemit.

I rrethuar nga servilë, Putini ishte i detyruar që të bëhej një udhëheqës me një vetëbesim të tepruar, dhe të niste një luftë, e cila nuk ishte as e shkurtër dhe të paktën deri tani as fitimtare.

Pasojat e sulmit të Putinit ndaj Ukrainës janë katastrofike për ekonominë dhe vdekjeprurëse për politikën ruse. Para luftës, ai ishte një diktator që sundonte përmes propagandës, duke u shtirur si demokrat, dhe duke u mbështetur tek paratë e oligarkëve dhe manipulimi i informacionit.

Por pasi e pa se viti 2022 nuk është 2014-a, ai kaloi në skenarin e tretë të Przevorskit: frikën. Një javë pas fillimit të luftës, ai mbylli edhe ato pak media të pavarura që kishin mbetur dhe vendosi zyrtarisht censurën e kohës së luftës.

Duke kopjuar Adolf Hitlerin, ai i etiketon tani protestuesit kundër luftës si ?tradhtarë të kombit? dhe kërcënon se ?do t?i shtypë si mushkonja?. Regjimi i Putinit e ka përfunduar shndërrimin e tij nga një diktaturë e propagandës e shekullit XXI në një diktaturë të shekullit XX-të të bazuar tek frika. Mjerisht, e tillë do të jetë Rusia derisa ai të largohet nga pushteti.

Shënim:Sergei Guriev, profesor i ekonomisë në universitetin Sciences Po në Paris, Francë.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga