web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Çfarë ishin “vrapuesit” e llogoreve gjatë Luftës së Parë Botërore/ Më i famshmi mes tyre Adof Hitleri

18 Janar 2020, 07:37, Blog CNA

Filmi ?1917?, i regjizorit të njohur Sem Mendez premton një eksperiencë unike kinematografike. Ai përshkruan historinë e 2 lajmëtarëve të ushtrisë britanike, që kalojnë linjat e armikut, për të shpërndarë një mesazh jetik nga shtabi, që mund t?iu shpëtojë jetën 1600 shokëve të tyre. Aksioni është vendosur në të ashtuquajturën Linja Hindenburg në fillim të vitit 1917. Ajo kohë kaosi dhe paparashikueshmërie, i jep skenaristit shumë hapësirë ??për të shtrirë imagjinatën e tij. Por si ishte vërtet jeta për lajmëtarët në Luftën e Parë Botërore?

Së pari, ata nuk ecnin domosdoshmërisht vetëm më këmbë. Ata janë fotografuar zakonisht mbi kalë apo motorrë. Duke vepruar në pjesën e pasme të vijës së frontit, jeta e tyre ishte sërish e rrezikuar. Terreni ishte i vështirë, ashtu si edhe mirëmbajtja e automjeteve.

Lajmëtari 27-vjeçar Xhorxh Fleçer, u neverit shpejt nga motoçikleta e tij. Ai nuk kishte asnjë përvojë me të para luftës. Dhe nga fundi i 1914-ës, kaloi më shumë kohë duke e shtyrë me duar sesa duke e ngarë, duke e goditur me grushte dhe shkelma gati në çdo rast, dhe duke dëshiruar që në vend të saj të kishte një kalë.

Në atë kaos, ishte e lehtë të përfundoje tek ushtria e gabuar. Një natë gjatë tërheqjes së vitit 1914, Fleçer u gjend përballë një patrulle ushtarësh gjermanë. Për fatin e tij të mirë, ai kishte mësuar frëngjisht dhe gjermanisht në Kolegjin britanik Eton, dhe u shtirr sikur ishte një nga oficerët e tyre, ai hipi me shpjetësi në motoçikletë dhe u arratis, para se gjermanët të kuptonin se çfarë po ndodhte.

Motoçiklistët ishin një shembull i mirë i përçimit të informacionit, por nderkohë teknologjitë dhe inovacionet e reja, po ndryshonin komunikimet në prapavijë. Por, megjithë inovacionet e mëdha gjatë Luftës së Madhe, sidomos për sa i përket artilerisë, kjo nuk e forcoi sigurinë e lajmërtarit, që kishte operuar në fushën e betejës për mijëra vjet me kokën në torbë.

Komunikimet në radio ishin ende primitive. Njësitë ushtarake mbështeteshin në kontaktin e siguruar nga linjat me tela bakri, të cilat shkatërroheshin shpesh nga bombardimet armike. Në atë moment, oficerët do të thërrsnin në shërbim ?vrapuesit? e tyre, pasi mënyra më e mirë për të siguruar që urdhërat të mbërrinin me siguri në vendin e duhur, ishte akoma dërgimi i një njeriu më këmbë.

Nëse një njeri kishte përvojë të mëhershme si vrapues, ai do të rekrutohej vazhdimisht nga oficerët e rinj gjatë gjithë luftës. Kur komandantët vriteshin, vrapuesit ndryshonin njësi. Të tjerët qëndronin me pjesën tjetër të ushtarëve, derisa thirreshin sërish në shtab, për t?iu dhënë një zarf të mbyllur apo një letër me një mesazh tepër sekret.

Lajmëtari do ta fuste me siguri në xhep, dhe do të nisej për udhë, e cila mund të zgjaste për ditë të tëra, pasi artileria gjermane sulmonte vazhdimisht linjat telefonike. Mesazhet shkonin nga një kompani në një kompani nëpër llogore, ktheheshin me përgjigje në shtabin e batalionit, apo madje edhe më tej, në brigadë ose shtabin e divizionit.

Nëse vrapuesit ishin të rinj për një njësi ose zonë, ata nuk do ta dinin domosdoshmërisht se ku po shkonin. Ata pritej të ishin të zotët të vetes, dhe shpesh liheshin të gjenin vetë një shteg pa asnjë udhëzim nga larg. Një burrë e pranoi se gati po mbërrinte në linjat gjermane duke kërkuar një oficer, para se marrësi ta ndalonte, ta merrte letyrë dhe ta udhëzonte si të rikthehej në mënyrë të sigurtë.

Një tjetër kujtoi vërdallosjet përrreth qytetit belg të Monsit në kulmin e një beteje, pa asnjë të dhënë ku ndodhej shtabi. Edhe pse nuk përplaseshin direkt me armikun, kjo punë nuk ishte aspak e sigurt. Në fillim të luftës, një lajmëtar kujtonte se për të shpërndarë një mesazh, ai duhet të priste të binte nata, të zvarritej nga llogorja në llogore, duke shpresuar të shmangte çdo lloj snajperi gjerman.

Po kush ishte vrapuesi më i famshëm i Luftës së Madhe? Adolf Hitleri. Ka ende debate se sa në rrezik ishte gjatë kryerjes së kësaj pune, dhe është e vështirë ndarja e fakteve historik nga propaganda e mëvonshme. Si një lajmërtar i regjimentit, diktatori i ardhshëm nuk pati ndonjë rol shumë të rrezikshme.

Të punoje për një batalion ose një kompani, do të kishte qenë shumë më e rrezikshme. Hitlerit iu dha dy herë Kryqi i Hekurt për trimëri. Ushtria britanike provoi çdo lloj mënyrë për të ruajtur kontaktet me trupat që shkonin në betejë. Ata përdorën çarçafët e bardhë, që i shtrinin përtokë duke shënuar numra të ndryshëm.

Avionët ende primitivë rekomandoheshin të hidhnin poshtë disqet reflektuese, dhe copa rrobash shumëngjyrëshe në shpinën e ushtarëve për të parë përparimin e tyre, duke i orientuar ku duhej të bombardonin. Ndërkohë përdornin flakë dhe llamba Mors.

U përdorën edhe pëllumbat, për të përditësuar informacionet se ku ndodheshin trupat në hartë, dhe si po përparonin ato. Edhe tanket nisën të luanin një rol me rëndësi ne ruatjen e linjave të komunikimit. Por sërish vrapuesit, ishin një pjesë thelbësore e kontakteve mes shtabit të njësive në terren.

Bartja e mesazheve më këmbë në mesin e një beteje, mund të ishte një përvojë e tmerrshme. Ndërsa të tjerët u fshiheshin sulmeve të tmerrshme të artilerisë armike, pritej që lajmëtarët të vazhdonin të ecnin përpara, pavarësisht nga rreziku./ Historyextra-Përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga