web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Arkeologia Froseda Tole : Statusi “Ansambël Arkitektonik” i jep Linit mbrojtje ligjore dhe garanton ruajtjen e autenticitetit

2 Nëntor 2025, 10:54, Qyteti im CNA

Arkeologia Froseda Tole : Statusi “Ansambël Arkitektonik” i jep

Fshati i Linit tashmë gëzon një status të ri mbrojtjeje. Pas vlerësimit që ka si pjesë e zonës së mbrojtur nga UNESCO, fshati është shpallur “ansambël arkitektonik”, një hap i rëndësishëm që i jep mbrojtje ligjore gjithë trashëgimisë dhe arkitekturës së tij karakteristike.

Arkeologia Froseda Tole shpjegon se ky status e vendos fshatin nën një regjim të ri ligjor, që ndalon ndërhyrjet apo ndërtimet pa respektuar karakterin historik e kulturor të zonës. Deri më tani, Lin mbrohej vetëm si pjesë e zonës së mbrojtur të UNESCO-s, por brenda vetë fshatit mungonte një bazë ligjore që të ruante çdo element të tij tradicional.

 

“Statusi “ansambël arkitektonik” është një mbrojtje ligjore që i jepet fshatit të Linit sepse ai deri tani ishte zonë e mbrojtur, e ruajtur nga Unesco, por brenda në fshat nuk kishte një element ligjor që të ruante të gjithë fshatin. "Ansambël arkitektonik" është e gjithë gama e banesave popullore, të cilat tashmë ruhen me ligj për shkak të trashëgimisë dhe historikut të tyre. Kryesorja është mbrojtja ligjore që i bëhet, që do të thotë nëse atje do të kishte dikush ndërmend të ndërtonte dhe mund të justifikohej me ligjet e mëparshme, tani nuk ka më asnjë lloj justifikimi që të ndërtojë pa respektuar kulturën, traditat dhe arkitekturën e zonës”, tha arkeologia.

 

Sipas arkeologes, “ansambli arkitektonik” përfshin të gjitha banesat popullore, të cilat tashmë mbrohen me ligj për shkak të historikut dhe trashëgimisë që mbartin. Këto banesa datojnë që nga shekujt XVIII dhe XIX, ndërtuar kryesisht me gurë, me një arkitekturë karakteristike që i dallon nga fshatrat e tjerë të bregut të liqenit.

Arkeologia Froseda Tole : Statusi “Ansambël Arkitektonik” i jep

Një nga elementet më të veçantë të tyre janë ballkonet, që dikur përdorëshin për tharjen e zahireve apo të peshkut, por edhe si hapësira komunikimi mes banorëve, një traditë që ruan gjallë shpirtin e banorëve të Linit.

“Banesat e fshatit Lin janë të shekullit 18-të dhe 19-të, pra këto janë fillesat e banesave që ne shohim në këmbë. Janë banesa të ngritura me gur kryesisht. Kanë një të veçantë se shumë prej tyre janë banesa që katin e dytë për shembull e kanë përdorur me ballkonet e tyre për të tharë zahiretë, peshkun që kapnin por edhe për të zhvilluar biseda mes tyre, gjë që nuk e shikon në fshatrat e tjerë të zonës së bregut të liqenit. Elementi autentik është veçantia më e madhe që ka Lini, kjo ka qenë arsyeja që i gjithë fshati u fut në zonën Unesco”, u shpreh arkeologia Tole.

 

Ky status i ri, sipas Toles, pritet të shërbejë edhe si nxitje për projekte të reja që do të fokusohen në ruajtjen e autenticitetit dhe zhvillimin e qëndrueshëm të fshatit, duke e mbrojtur atë nga ndërhyrjet që mund të cenojnë identitetin e tij unik.

 

“Padyshim që kjo është një shtysë më tepër për të miratuar ato projekte që janë menduar apo do të mendohen në vazhdim për fshatin Lin. Është një vlerë më shumë, një mbrojtje më shumë që i bëhet fshatit dhe jam e sigurt që do të ketë projekte që do ti shërbejnë ruajtjes së autenticitetit”, tha Tole.

 

 

Ky vendim vjen si një konfirmim i rëndësisë që Lini ka për trashëgiminë kulturore shqiptare dhe si një angazhim i institucioneve për ta mbrojtur nga ndërhyrjet e pakontrolluara që mund të dëmtojnë autenticitetin e tij. Me statusin e ri të “ansamblit arkitektonik”, banesat tradicionale, rrugicat karakteristike dhe elementët e vjetër të ndërtimit do të ruhen si pjesë e një pasurie të çmuar që dëshmon historinë dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Arkeologia Froseda Tole : Statusi “Ansambël Arkitektonik” i jep

Në këtë mënyrë, Lini jo vetëm që fiton mbrojtje ligjore, por edhe hap rrugën për zhvillim të qëndrueshëm kulturor e turistik, duke u kthyer në një shembull se si trashëgimia mund të ruhet dhe të vlerësohet si pjesë e identitetit kombëtar./CNA





Lajmet e fundit nga