Çfarë gjendet poshtë rërës së detit apo shkretëtirave?

17 Korrik 2023, 21:15, Kuriozitete CNA

Çfarë gjendet poshtë rërës së detit apo

Kur jeni në plazh apo në një shkretëtirë, mund t’ju ketë shkuar në mendje se nuk e dini vërtet se çfarë do të gjeni nëse vazhdoni të gërmoni poshtë. A do të gjenit rërë, shkëmbinj, tokë apo thjesht grumbuj thesaresh të ruajtura nga xhindi Xhafar? Natyrisht, përgjigja ndryshon në bazë të vendit ku ndodheni.

Për shembull disa duna rëre zhvendosen vazhdimisht për shkak të erës. Kjo do të thotë se poshtë këmbëve tuaja, mund të ketë një pyll të tërë, por edhe gropa thithëse që presin t’ju gëlltisin. Rëra është formuar nga shkëmbinjtë në tokën poshtë si pasojë e aktivitetit të lumenjve dhe të elementëve të tjerë.

Në breg, deti që mësyn dhe tërhiqet vazhdimisht nga brigjet, i gërryen vazhdimisht shkëmbinjtë gjatë mijëra apo miliona viteve. Nëse do të gërmonit nën plazh (gjetjet do të ndryshonin nga largësia apo bazuar në gjeologjinë e zonës), mund të gjeni një rërë që është e ngjeshur dhe kthyer nën presion në një gur ranor shkëmbor sedimentar.

Nëse vazhdoni të gërmoni, duke përdorur pajisje të avancuara shpimi në vend të lopatës me të cilën ndërtoni zakonisht kështjellat prej rërë, atëherë do të mbërrini në themelet e zonës. Sa për shkretëtirat, atje mund të mos keni nevojë që të bëni fare gërmime. Sepse shumica e tyre nuk janë të mbuluara nga rëra, por janë vetë një shkëmbi i ekspozuar.

Dhe kjo mund të mos jetë shumë nxitëse për atë që mund të jeni të përgatitur të gjeni nën shkretëtirat me rërë. Aty ku ka rërë, ajo formohet zakonisht nga gërryerja e shkëmbinjve të ekspozuar në sipërfaqe. Ndërsa peizazhi i thatë i shkretëtirës ftohet dhe nxehet gjatë ditës dhe natës, shkëmbi zgjerohet dhe plasaritet.

Gjatë mijëra apo miliona viteve, të ndihmuar nga era që godet gurët më të vegjël, shkëmbinjtë bluhen deri sa shndërrohen në grimca të imëta rëre. Gërmoni poshtë tyre dhe do të gjeni përsëri gurin bazë dhe argjilën e tharë. Kjo nuk do të thotë se zonat nuk mund të jenë interesante.

Dunat lëvizëse të rërës mund të ruajnë atë që varrosin, duke përfshirë edhe disa akacie mahnitëse në Nambia. Ndërkohë, ato mund të ofrojnë ende disa surpriza gjeologjike. Në vitin 2010, shkencëtarët gjetën prova të një liqeni shumë të madh prehistorik nën rërën e Saharasë , që mendohet të jetë formuar rreth 250.000 mijë vite më parë, kur lumi Nil derdhej në zonë përmes një kanali të ulët./ Përshtatur nga CNA.al