E fundit!

09:49 Aktualitet

Aksidenti në autostradën Tiranë-Durrës/ Ja si paraqitet gjendja e të dëmtuarve

Ministria e Shëndetësisë ka dhënë një informacion të përdi...

Pse e fsheh Kina incidentin me avionin që u përplas me kullën

1 Korrik 2026, 08:30, Kosova & Bota CNA

Kanë kaluar katër ditë që kur një aeroplan i vogël u përplas me rrokaqiellin më të lartë të Pekinit, duke vrarë pilotin - personin e vetëm në bord - dhe duke plagosur 13 të tjerë, por është ende e paqartë pse dhe si ndodhi kjo.

Një raport prej 60 fjalësh që detajon faktet themelore në gazetën shtetërore "Beijing Daily" është e vetmja deklaratë zyrtare që Kina ka publikuar deri më tani mbi rrëzimin, i cili ndodhi vetëm pak kilometra nga Zhongnanhai, selia e Partisë Komuniste.

Përplasja e së premtes la vrima në anën e Kullës CITIC 109-katëshe, të cilat që atëherë janë mbyllur me dërrasa. Pamjet dramatike të incidentit janë fshirë nga interneti. Të paktën tri firma aviacioni i thanë "BBC"-së se u është thënë të pezullojnë operacionet e avionëve të lehtë, por nuk pranuan të jepnin më shumë detaje, duke thënë se ishin udhëzuar të mos e diskutonin këtë.

Mes vakuumit të informacionit, po shtohen spekulimet se si avioni arriti të depërtonte në një qytet që ka disa nga kontrollet më të rrepta të hapësirës ajrore në botë.

Kina nuk është e panjohur me censurën. Kritikat ndaj partisë, udhëheqësve të vendit apo qeverisë janë të rralla, dhe çdo diskutim që duket kritik, ka implikime politike ose prek çështje të ndjeshme zhduket shpejt.

Por këtë herë ka shkuar përtej objektivave të dukshëm. Fotografitë dhe memet e rrokaqiellit, të cilat nuk kanë lidhje me incidentin e së premtes, janë hequr gjithashtu nga platformat kineze të mediave sociale.

Me formën e një ene kineze për verë, ndërtesa është një vend tërheqës për turmat vendase. Shumë e shohin atë si një hajmali me fat dhe të rinjtë që dëshirojnë fat të mirë, nga rezultatet e provimeve te vendet e punës, ose ndalojnë atje ose ndajnë foto të saj në internet, së bashku me një lutje të shpejtë.

Makineria e censurës veproi kaq shpejt dhe plotësisht këtë herë, ndoshta sepse udhëheqja e Pekinit "ende nuk është e sigurt se çfarë ka ndodhur", thotë Manya Koetse, e cila drejton buletinin Eye on Digital China.

“Ky është një incident shumë i pazakontë”, thotë ajo, duke shtuar se vë në pikëpyetje kompetencën e qeverisë dhe kërcënon “narrativat e rëndësishme të partive”.

Edhe ato firma të aviacionit që konfirmuan për "BBC"-në se autoritetet kanë pezulluar operacionet e avionëve të lehtë që nga incidenti nuk deshën të thoshin më shumë.

"Na u tha të mos flisnim për këtë. Ju lutemi pyesni të tjerët", tha një zonjë në një institut trajnimi fluturimi në Pekin.

Një firmë tjetër në Chengdu nuk pranoi të specifikonte se nga cili autoritet vinte udhëzimi dhe e mbylli menjëherë telefonatën.

Pekini zbaton një zonë të përhershme ndalimi fluturimi prej afërsisht 100 km katrorë (39 milje katrorë) mbi qendrën e saj politike që mbulon Sheshin Tiananmen dhe Zhongnanhai, kompleksin e ruajtur me roje të rrepta ku jetojnë dhe punojnë udhëheqësit më të lartë të vendit.

Duke e përshkruar incidentin si një "shkelje masive të sigurisë", analisti i Kinës, Bill Bishop, shkroi në "X": "Jo shumë sekonda më shumë fluturim dhe [përplasja] mund të kishte ndodhur në Zhongnanhai... [Kjo do të kishte qenë] një tërmet në sistemin e sigurisë së Pekinit".

Pekini gjithashtu kohët e fundit shtrëngoi rregulloret për dronët, duke përmendur shqetësime sigurie - dronët tani duhet të regjistrohen përpara se të hyjnë dhe dalin nga kryeqyteti.

“Fakti që një aeroplan i vogël, dukshëm më i madh se shumica e dronëve, arriti të fluturonte mbi pjesën më të madhe të qytetit dhe të afrohej mjaft afër Zhongnanhai-t është politikisht i turpshëm dhe një lëshim i madh sigurie”, thotë Raymond Kuo, nënkryetar i kërkimit në Këshillin e Çështjeve Globale të Çikagos.

Mund të ketë qenë një rast gabimi i pilotit ose një defekt mekanik, thotë Kuo, por shton se mund të ketë qenë edhe "potencialisht i qëllimshëm".

Aeroplani ishte një Aurora SA60L me dy vende dhe një motor të vetëm, i prodhuar nga kompania kineze Sunward Aircraft, sipas shërbimit të gjurmimit të fluturimeve Flightradar24. Me një gjatësi prej 6.9 metrash dhe një hapje krahësh prej 8.6 metrash, është projektuar për udhëtime turistike, fotografi ajrore dhe aviacion rekreativ.

Jashtë Kinës, incidenti i së premtes u ka kujtuar disave momentin kur dëgjuan për sulmet e 11 shtatorit 2001, kur sulmues vetëvrasës përplasën avionë pasagjerësh amerikanë në dy rrokaqiej në Nju Jork, duke vrarë mijëra njerëz.

"Ky ishte pikërisht i njëjti lajm që mora kur një aeroplan goditi kullën e parë gjatë 11 shtatorit", shkroi një përdorues në Reddit.

Chong Ja Ian, një studiues jorezident në Carnegie China, thotë se një paralele më e afërt ishte incidenti në maj të vitit 1987, drejt fundit të Luftës së Ftohtë, kur piloti amator gjerman Mathias Rust uli avionin e tij të lehtë në Sheshin e Kuq në Moskë.

"Fluturimi dhe ulja e tij nxorën në pah boshllëqe serioze në sistemin sovjetik të mbrojtjes ajrore. Ky incident çoi në largimin e disa oficerëve të lartë përgjegjës për mbrojtjen ajrore dhe sigurinë", thotë Chong.

Në mënyrë të ngjashme, shton ai, disa zyrtarë mund të shkarkohen nga postet e tyre për shkak të rrëzimit të Pekinit.