Problems in territory management/Rroka: Illegal construction linked to lack of punishment for developers

2025-09-09 13:19:00, Politikë CNA

Problems in territory management/Rroka: Illegal construction linked to lack of

The Director General of the Territorial Development Agency, Adelajada Rroka, in her analysis during the presentation of the legal package for the protection and control of the territory with administrative and penal measures, listed the challenges and issues of territorial control.

One of the main problems identified is illegal construction. Rroka said that this is due to the lack of a punitive package for developers.

For Rroka, developers through engineers, supervisors or architects do not respect the project or permits issued by institutions.

For the director of AZHT, all the problems stem from unauthorized construction as they hinder the certification, sale and trading of property.

"Today we are not here to present an ordinary initiative, but a reform that arose from the necessity imposed on us by the developments of the territory.

In Albania, numerous efforts have been made for territorial development and there have been very good developments, but they have been faced with numerous challenges and problems. The main challenge that is worth mentioning and that we should all keep in mind is the distorted concept of property, property without title, property without responsibility, property exposed to abuse and easily applicable to the so-called ownerless property, easily occupied ownerless land.

These challenges, along with the problems that we have all faced together, we face and see, we encounter in our daily lives and for this purpose we have conducted an in-depth analysis of the problems with the aim of sustainable development of the territory.

The issues have been discussed with many architectural colleagues, issues which have been consulted with many state administration employees to do the best for the development of the territory.

The main problem that we have all encountered is the problem of construction without a permit, but not only in the micro concept of construction without a permit, but in the broad concept of exceeding the conditions of the construction permit, in the concept when we have a deformation of the construction permit. We have a building that is 5 floors and we find it on the ground with 7 floors, with different emissions. Exceeding the construction permit in itself is construction without a permit.

Problematikë tjetër është ndryshimi i fasadave, i gjurmës, i vetë ndërtimit në tërësi, i cili sikurse të gjithë arkitektët, por gjithkush që ka njohuri për bazën ligjore mjafton të ndryshojmë një nga elementët të një ndërtimi të cerifikuar, të ligjëruar pas një leje në vetvete është ndërtim pa leje pasi nuk i ka të përcaktuara ato parametra të cilët zhvillohen në terren. Ky ndërtim pa leje nuk bëhët vetëm, që është i lidhur ngushtësisht në një plan horizontal dhe të gjerë edhe me elementë të tjerë edhe me problematika të tjera, të cilat janë të pazgjidhshme. Ndërtimi pa leje është i lidhur me problematikën e mungesës së mekanizmit të ndëshkimit për ndërtuesit, të cilët në mënyrë të qëllimshme dhe të vetëdijshme abuzojnë me lejet ndërtimore ose u kërkojnë punonjësve të tyre që të aplikojnë këto ndërtime pa leje që të tejkalojnë kushtet e lejes së ndërtimit, të bëjnë abuzime për mosrespektimin e projekteve arkitektonike.

Problematika që e hasim më së shumti është shitja disa herë e njësive ndërtimore që është jo vetëm një problem serioz, por njëkohëshisht edhe një vepër e rëndë penale për të cenuar disponimin e qetë të pronës, kjo ka të bëjë me mekanizmin e mosndëshkueshmërisë të këtyre zhvilluesve. Nga njëra anë kemi zhvilluesit që vënë në lëvizje të gjithë arkitektët dhe mekanizmin tjetër të anës përballë tyre arkitektët, inxhinierët dhe supervizorët.

Problematika tjetër që dua të rendis është mungesa e përgjejgësisë profesionale e disave prej tyre, duke përjashtuar një pjesë të mirë të njerëzve që e respektojnë. Janë këta inxhinierë dhe mbikëqyrës kantieresh, të cilët i ndeshin, i pranojnë në mënyrë fiktive dhe firmosin këto akte, të cilat janë totalisht në shkelje me lejet ndërtimore të lëshuara nga institucionet. Janë pikëriosht këta inspektorë të përcaktuar nga vetë zhvilluesi të cilët në mënyrë fiktive pa e parë fare as katin, as sipërfaqen e gjurmës së objektit, pa parë as materialet e përdorura pikërisht në projektet arkitektonike të miratuara nga institucionet vendore dhe qendrore firmosin duke i certifikuar sikur janë të sakta. Kjo sjell pasoja të rënda.

Pamundësia për ta cerifikuar një objekt, i cili deformohet në këtë formë, fasadë, gjurmë, në metra katrorë me emërtime të çuditshme si duplex dhe baza ligjore nuk lejon certifikimin.

Problematikë tjetër është mospajisja me certifikatë pronësie që mna lidh me problemin e moskapitalizimit të pronës. Njerëzit për vite jetojnë me vite në shtëpi që nuk janë të certifikuara dhe nuk mund t’i tregtojnë, shesin, s’mund t’i bëjnë kolateral.

Këto ndërtesa janë të palidhura në mënyrë të ligjshme me energjinë elektrike dhe me ujin.

Mosngritja e zërit nga ana e arkitektit , i cili në heshtje dhe pse nuk ka një rol aktiv tashmë në legjislacion, pranon gjithçka që sheh dhe abuzimet që bëhen, ndryshimet në projektin e tij kur është ai vetë pronari dhe e drejta e autorësisë i takon arkitektit.

"Another problem is fragmented controls and lack of inter-institutional coordination. We have found that control has been partial and not unified in all phases of construction, institutional presence in the field has been insufficient due to the lack of human resources," said the General Director of the Territorial Development Agency, Adelajada Rroka, in her analysis./ CNA