NATO, after Ankara, summit honors and tests for Tirana

2026-07-06 09:08:00, Opinione Piro Ahmetaj

The eyes/attention of chancelleries, institutions, and the world's media are focused on Ankara, where the North Atlantic Alliance Summit will take place in the next two days (July 7-8, 2026).

Privileged to be invited to contribute to the “NATO Senior Experts Forum”, I am sharing a strategic summary:

Security environment, agenda and messages to be/are conveyed by the Ankara Summit-2026:

While the Summits are not an "annual routine", Ankara constitutes a major event, as it will address one of the most critical crossroads since NATO's founding and after 1990. The quadrupling of the intensity of the Summits (compared to before '90), as well as the doubling of the membership map (from 16 to 32 today), speak louder than all the speeches about the dynamics of threats in the last 36 years, as well as the challenge to "maintain it as the longest-lasting, strongest, most successful and most hopeful Alliance in the history of humanity"!

Undoubtedly, this Summit will be historic as it is held in Turkey, therefore at the edge of danger and at the peak of escalating conflicts from Ukraine, Iran, the Middle East, etc., which threaten more than ever peace, the security order, the values ??of democracy, the interests and power of the alliance, as well as the geopolitical status quo established after 1945 and after the Cold War!

It is also held “53 months after the neo-Nazi aggression of Putinist Russia against not only the sovereignty of Ukraine”. Meanwhile, thanks to the stoic center of Ukraine and the support of the West: “Putin has shamefully lost the strategic initiative of the war and the Kremlin the pride of territorial inviolability”, as less than 18% of the territory of Ukraine is still occupied by the Russian military machine! Moreover, Putin has also lost the battles to challenge geopolitical interests, military power and break the cohesion between the USA, NATO and the EU; to weaken relations with “privileged partners”, Australia, Japan, New Zealand, etc.; to ignite a war front in Taiwan, or by threatening through Belgrade with “military aggression” not only the territorial sovereignty of Kosovo, but also the presence of KFOR, as well as the geopolitical status quo of the Alliance in the Balkans. Despite this, the 32 NATO members have doubled their defense spending, while the EU has increased it by over 500 billion euros.

Ndërsa përkundër makinerisë dezinformuese (USA/Trump po del nga NATO(!), ësht? pranuar gjerësisht se: “pa ShBA nuk mund të ekzistojë NATO, ndërsa edhe pa parnerët Europian nuk mund të garantojen interesat Amerikane në hapësirën Euroatlantike” ! Gjithësesi ky Samit mbahet edhe për të “akomoduar” Aleancën me përqasjen e Presidentit Trump “paqe nëpërmjet forcës”, çka u demonstrua në sulmet vdekjeprurëse që fuqia ushtarake e ShBA-ve realizoi ndaj bazave bërthamore, sundimtarit Khamenei dhe gardës terroriste të Iranit; në prangosjen e narko-diktatorit të Venezuelës, etj”. Megjithatë, përtej agonisë së rendit të vjetër (KS/OKB), si dhe mpirjes burokratike të BE-së, edhe 31 vendet e tjera (disa me pahir) e mirënjohin “rolin jetik të ShBA në NATO”, pasi me mbi 1 trilion $ në 2026 (sa 2 fishin e 31 vendeve të tjera), vijon të mbajë barrën kryesore të shpenzimeve dhe angazhimeve ushtarake të Aleancës.

Prandaj prioriteti nr. 1 i axhendës së Ankarasë mbetet modernizimi i fuqisë ushtarake përfshi dhe bërthamore/deterrence: “për shkurajimin dhe shpagimin ndaj armiqve potencialë që guxojnë të kërcënojnë Aleancën”. Për më qartë, duke iu përgjigjur thirrjes së Trump (presionit për disa) për të rritur deri në 5 % buxhetin e mbrojtjes brënda 2030, në Ankara do të ri-konfirmohet “vendosmëria e Aleancës për të modernizuar industrinë, armatimet, sistemet, teknologjinë, mbrojtjen kibernetike, dronët, inteligjencën artificiale dhe infrastrukturat ushtarake”, në mënyrë që NATO të mbetet e pathyeshme, e pakonkurueshme dhe vdekjeprurëse: “ndaj çdo kërcënimi dhe cilitdo armiku apo koalicioni potencial”.

Kështu mbetem besimplotë që Ankaraja do të skalitet ndër ngjarjet më madhore të NATO-s, pasi kryetarët e 32 shteteve anëtare do të demonstrojnë: “vullnetin politik, kohezion si dhe vendosmëri të palëkundur per tu përballur dhe mposhtur rreziqet e përbashkëta”, ose siç edhe Sekretari Mark Rutte, deklaroi: “për NATO-n nuk ka opsion tjetër përveçse fitores me çdo çmim të luftës ndaj tiranëve të Kremlinit, gardës terroriste të Iranit dhe çdo diktatori tjetër të dalldisur”.

Pesë gjetje dhe 5 rekomandime strategjike për përgatitjen e Samitit Historik të Tiranës - 2027:

Paraprakisht, një ushtri mitomanësh anti-amerikanë dhe anti-Shqiptarë njëherësh si dhe zjarrvënës të stërvitur në Moskë, Beograd, Teheran, etj, kanë ngritur pikëpyetje të helmatisura ndaj: (a) përpjekjeve, arritjeve dhe kredibilitetit të RSh në NATO, si dhe (b) rreth zhvillimit apo jo në Tiranë të Samitit-2027 (!?), etj të cilave po u përgjigjem reciprokisht:

a. Është “fakt i mirënjohur edhe nga USA/NATO, se veçanërisht 5 vitet e fundit, RSh ka bërë progres të konsiderueshëm” për rritjen e buxhetit të mbrojtjes (rreth 600 milion €, 3 herë më shumë se 2008 dhe 6 herë sa në 2015)! Por vlejnë të duartrokiten edhe arritje si: “pjesëmarrja në Bordin Trump të Paqes dhe rreshtimi kundër gardës terroriste të Iranit; marrëveshja mes Kroacisë, Kosovës dhe RSh dhe modernizimi i fuqisë ushtarake; projekti i Porto-Palermos (Bondsteel-detar USA/NATO), i ndërthurur me Korridorin-8; kontributet për Ukrainën; roli lider në projektet rajonale dhe forcimin e besimit strategjik me ShBA”!

b. Samiti i ardhshëm (korrik 2027) do të zhvillohet në Tiranë, kur autoritetet e RSh do të kenë nderimin dhe sfidën të mikëpresin 31 kryetarët e shteteve anëtare, si dhe rreth 20 të tjerë nga vendet partnere. Kjo shërben edhe si përgjigje ndaj turfullimeve për mos-zhvillimin e Samitit në Tiranë, çka e gjej edhe më neveritëse se ato që: “Rama nuk do të shkonte në Samitin e NATO-s në ShBA (korrik 2024), as në New York/OKB (Shtator 2025); apo që do prangosej sapo të zbriste në Washington për të nënshkruar marrëveshjen për Bordin e Paqes (shkurt 2026), etj broçkulla më keq se të disa Pilinçve”. Pra edhe për humor: “Samiti-2027 do të zhvillohet në Tiranë edhe për inat vartësve të gaze-muleshit apo nëse p.sh Neomalësorja do të triumfojë në revolucionin për Shqipërinë e Re” ?!?

Së dyti, ashtu si në Ankara, edhe në Tiranë, RSh do duhet të garantojë: “Partneritet strategjik, kohezion dhe konsensus të pakushtëzuar për vendimmarrjet, projektet e modernizimit dhe angazhimet e USA/NATO-s, në interes të mbrojtjes kolektive (artikulli 5); mbështetjen me kontribute “më shumë se modeste” ndaj Ukrainës, dhe në kuadër të Bordit të Paqes”, si dhe rol/vend lider në mbjelljen e bashkëjetesës paqësore si dhe zhvillimin projekteve të përbashkëta me 6 vendet e Ballkanit Përendimor ndaj kërcënimeve asimetrike: “terrorizmi, krimi i organizuar, emergjencat civile, trafiqeve, etj.”!

Së treti, në Ankara dhe vitin tjetër në Tiranë, RSh duhet të konfirmojë vendosmërinë për rritjen e përshkallëzuar të shpenzimeve të mbrojtjes (5 % deri në 2030), çka është e domosdoshme për të modernizuar fuqinë ushtarake dhe zhvilluar aftësitë operacionale të FA në përmbushje të misionit: “mbrojtjen e integritetit, zhvillimin e interesave gjeopolitike, promovimin e vlerave euroatlantike, si dhe përmbushjen e detyrimeve në kuadër të NATO-s”.

Fourth, considering that in the New Security Order (already stamped with the name of President Trump), no country can withstand or survive a military aggression alone. Having said that, at the next Summit, which will be held in Tirana, it is the right place for the Republic of Albania to unveil: “2-Sovereign States, 1-Single Nation”. In the meantime, it must be strongly lobbied that this “belated platform” does not constitute a threat to any country, including Serbia, but demonstrates: “national and Euro-Atlantic responsibility, to develop military power against any country/alliance that threatens the sovereignty or geopolitical interests of the Republic of Albania and Kosovo, fortunately intertwined with the interests of the US/NATO in the region and the Mediterranean”.

Fifth, in addition to the commitment in Ankara to fulfill the responsibilities of the host nation, I also appreciate the holding of the Summit in Tirana next year as a "golden geopolitical event and opportunity" to reveal the level of the Republic of Albania's ambitions in the field of defense, as well as to promote efforts for the membership of Kosovo and Bosnia and Herzegovina in NATO, confirming that enlargement increases the guarantees of sustainable peace, as well as the protection of the US/NATO geopolitical status quo in the Western Balkans.

In summary, I remain confident that: "Ankara will not only reconfirm NATO as an unbreakable guarantor of the territorial integrity of its 32 members (Article 5) as well as an actor with decisive power for world peace, but will also honor and challenge Tirana Officially for next year's Summit/2027"!