The lost dignity of our economy, workers and entrepreneurs

2023-07-09 13:28:00, Opinione Ardi Stefa

A meme has been circulating on social networks for some time.

Someone makes an announcement where they say they are looking for employees with X salary and insurance, for Y job with lunch guaranteed. The employee's epic response was what would be for lunch...

And here we come to an issue, which for our society has two parameters and, in a way, also shows the way capitalism is built and conceived in us.

I am not an economist and I can make some economic deviations, but logic requires that employers and employees are not enemies with each other.

First, while in every way we glorify development, defined as economic growth, we overlook, perhaps even intentionally, that work is its basis. Not employment as a statistic, but work as an act, activity, effort, creation, production, skill. And yet, we insist on seeing it simply as a cost, forgetting that, in fact, we are talking about human lives.

Within this framework, it is understandable that the majority of speakers consider such concepts as outdated. dignity, character, etc.

These concepts are not only related to payment, sustainability of work relations, regular and timely payments, insurance payments, but also to the fact that the employee feels that he is treated with respect because of his dignity and personality.

But, unfortunately, in some cases it does not happen like that, in an era where, especially in the field of trade, tourism, etc., the concept that "the customer is always right" prevails. And, when this concept is turned into a business strategy, the result is often embarrassing.

For the sake of those few lek, that profit, a tip from some arrogant and uneducated customer, asking the employee to humble himself can hardly ever constitute a legitimizing argument.

The employment relationship is never equal. Rather, it is a de facto power relationship, where the job seeker never has the same bargaining power as the employer who generally seeks to impose his terms.

Especially when every effort has been made to undermine the employee's ability to resist the flexibility of contracts, the arbitrariness of employers or even clients.

But this is one side. The other side of the coin is often the lack of correctness, education and work culture from the employees themselves.

Secondly, for some time, in Albania, due to depopulation, the mass departure of young people and the lack of labor force, employees demand and are even arrogant in their relations with their employers. How do we perceive this? Because the labor market needs employees. To get what they want, employees often threaten to quit.

Kur një punonjës largohet nga puna dhe ka menjëherë një duzinë ndërmarrjesh që mund ta punësojnë, zakonisht me një pagë më të mirë, atëherë kjo përbën problem. Punëdhënësit e dinë se nëse humbasin një punonjës, do ta kenë të vështirë të gjejnë dikë po aq të mirë për ta zëvendësuar dhe, sigurisht, që do të duhet të paguajnë më shumë.

Po aq interesant është se i gjithë ky ndryshim tektonik dhe kjo tronditje në tregun e punës, që praktikisht na ka çuar në “zero papunësi”, ka ndodhur në momentin më të vështirë për ekonominë, por edhe për vetë shoqërinë si kompozim.

Janë dy sektorë që kanë një boshllëk të madh në vende pune. Njëri është turizmi dhe tjetri është IT. Pa përmendur këtu sektorët e tjerë, të cilat ofrojnë shërbime bazike në të gjitha fushat: elektricistë, teknikë ndërtimi, hidraulikë, madje edhe punonjës të pakualifikuar.

Pretendojmë se duam të zhvillojmë industrinë e teknologjisë së lartë, por realiteti është përtej nesh.

Një inxhinier IT në Shqipëri mund të punojë për çdo vend të botës.

Rreth 60% e punonjësve që largohen nga kompanitë shqiptare dhe kanë tre- katër vjet përvojë do të punojnë nga shtëpia në një vend të huaj, për një kompani të huaj me dyfishin e parave. Kjo ka sjellë që edhe pagat të rriten shumë në sektorin e IT, deri në atë pikë sa tashmë bizneset do të kenë një problem qëndrueshmërie pasi tregu shqiptar nuk përballon kosto të tilla.

I njëjti efekt negativ, ndoshta më i madh përsa i përket rëndësisë së sektorit për ekonominë, shënohet edhe nga mungesa e punonjësve në turizëm. Operatorët turistikë kanë vlerësuar se mungesa e fuqisë punëtore në këtë sektor është e jashtëzakonshme, pavarësisht pagave të larta dhe kushteve më të mira të punës.

Pavarësisht investimeve të jashtëzakonshme në turizëm nga ana e bizneseve, përsëri bizneset vuajnë për fuqi punëtore. Janë pikërisht këto biznese, të cilat që në dhjetor dhe janar kërkojnë specialitete, kamerierë, kuzhinierë, ndihmësa, pjatalarës, picajolë, sanitarë.

Tani, në mes të verës, kur sezoni po arrin kulmin dhe nuk përballohet dot fluksi i turistëve thonë: “Kërkoj dy persona me dy krahë e dy këmbë, relativisht të sjellshëm, të tjerat do t’i rregullojmë...”.

Kuptohet, që për shkak të mungesave, ka njësi turistike që nuk do të funksionojnë plotësisht, hotelet, lokalet apo restorantet nuk do të mund të ofrojnë cilësinë maksimale në shërbim.

The problem is explosive. If economic activity turns into recession, the building will quickly collapse. The high demand for workers will cause our economy to return to a depressed labor market again.

Then what should be done?

Has the time come to seriously invest in the lost dignity of employees, but also in the lost dignity of entrepreneurs, that is, of our economy?/ CNA