E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Emigrimi dhe niveli i ulët i lindjeve, po ndikojnë negativisht në Ballkan

19 Nëntor 2020, 07:19, Blog CNA

Nga Tim Judah ?The Economist?

Ndërsa vendet evropiane do të kryejnë regjistrimin e popullsisë në vitin 2021, dhe për shumë prej tyre rezultatet do të jenë të lehta për t?u parashikuar. Në Ballkan ka një problem tjetër serioz. Që nga rënia e komunizmit dhe fundi i luftërave të përgjakshme në ish-Jugosllavi që e pasuan, njerëzit në rajonin e Ballkanit kanë pasur më pak fëmijë, dhe shumë njerëz kanë emigruar në Perëndim.

Ky eksod është ndihmuar nga pjesë të Evropës të etura për punë si Gjermania,që ua ka bërë më të lehtë marrjen e lejeve të punës qytetarëve nga vendet jo anëtare të Bashkimit Evropian. Fakti që askush nuk e di se sa kanë ikur dhe sa kanë mbetur në vend, po u shkakton jo pak probleme planifikuesve në vendete Ballkanit. Maqedonia e Veriut nuk ka pasur një regjistrim të popullsisë që nga viti 2002. Që atëherë Zyra e saj e Statistikave ka bërë si rregull projeksione bazuar në të dhënat që ka pasur më herët.

Statisticienët vlerësojnë se në Maqedoninë e Veriut jetojnë 2.08 milionë njerëz. Por shifra reale mund të jetë vetëm 1.5 milionë. Në disa vende, si për shembull Bullgaria, shifrat janë më të përditësuara, por nëse shifrat janë të besueshme apo jo, tendencat janë të njëjta. Kombinimi i emigracionit me nivelet e ulëta të lindjeve, do të thotë që këto shoqëri po plaken, dhe duke mos pasur asnjë emigrim të brendshëm, popullsia e tyre po zvogëlohet. Në vitin 1989 Bullgaria kishte 8.9 milionë banorë; tani ka vetëm 6.9 milionë.

Tre dekada më parë Serbia (pa përfshirë Kosovën) kishte 7.8 milion njerëz. Sot mund të ketë vetëm 6.9 milionë. Më parë Rumania kishte 23.2 milion banorë, sot mund të ketë vetëm 19.4 milionë. Moldavia, e cila nuk do të bëjë ndonjë regjistrim deri në vitin 2023, mund të ketë humbur një të tretën e popullsisë së saj, në aktualisht rreth 2.7 milion, që nga fundi i sundimit komunist.
Sa i përket lindjeve, gratë boshnjake kanë një normë lindshmërie prej 1.26, gratë shqiptare 1.37 – disa nga nivelet më të ulëta në botë, dhe shumë poshtë nivelit të kompensimit të vdekjeve prej 2.1. Vende të tjera, si Bullgaria, ku norma është 1.56, janë më afër mesatares
së BE prej 1.55, megjithëse pa emigrimin nga jashtë nuk është e mjaftueshme për ta ndaluar tkurrjen e popullsisë.

Problemet ekonomike si rezultat i pandemisë së koronavirusit, nënkuptojnë që gratë ka të ngjarë të lindin tani edhe më pak fëmijë se kurrë më parë. Regjistrimet e popullsive në vitin 2021, duhet t?u sigurojnë qeverive të dhënat e besueshme që u nevojiten për të planifikuar për gjithçka, nga kopshtet tek pensionet, pasi më të mirë-arsimuarit emigrojnë dhe ata që janë më pak të arsimuar dhe të moshuarit kanë mbetur në vend.

Por pavarësisht nga numrat e saktë, panorama nuk është premtuese. Projeksionet nga statisticienët si në OKB ashtu edhe në BE, sugjerojnë se deri në 2050 Bullgaria do të ketë humbur 39për qind të popullsisë së saj në krahasim me vitin 1989, Bosnja do të ketë humbur 37 për qind, Rumania 31, Serbia dhe Kroacia nga 24,dhe Shqipëria 25 për qind të popullsisë së saj. Ndryshime të tilla të mëdha, do të sjellin pasoja të mëdha sociale dhe ekonomike. Sa për të marrë një shembull të hershëm, papunësia është një problem në të gjithë rajonin. Mungesa e fuqisë punëtore përbën tani një shqetësim akoma më të madh./Përshtatur nga CNA.al

Burimi; https://www.economist.com/the-world-ahead/2020/11/17/emigration-and-low-birth-rates-are-affecting-the-balkans