Dështon emërimi i përfaqësuesit të ri ndërkombëtar në Bosnje, konsultimet vazhdojnë

4 Qershor 2026, 20:31, Kosova & Bota CNA

Dështon emërimi i përfaqësuesit të ri

Këshilli për Zbatimin e Paqes në Bosnje e Hercegovinë (PIC) nuk arriti pajtim për zgjedhjen e përfaqësuesit të ri të lartë në Bosnje në mbledhjen e mbajtur në Sarajevë të enjten.

Megjithatë, përfaqësuesi në largim i lartë në Bosnje, Christian Schmidt, në një adresim me video tha se është arritur një pajtueshmëri e përgjithshme për rëndësinë e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë (OHR).

“Këto konsultime do të vazhdojnë gjatë qershorit dhe të gjithë pjesëmarrësit shpresojnë që kandidati për këtë pozitë të zgjidhet me konsensus në ditët në vijim, me qëllim që dorëzimi i detyrës të bëhet deri më 30 qershor”, tha ai.

Sipas tij, kandidati i zgjedhur do të mbështesë zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit për Paqe dhe do t’u ofrojë ndihmë autoriteteve të Bosnjës në zbatimin e reformave, përkatësisht programit “5+2”, i cili i detyron autoritetet të zgjidhin çështjen e ndarjes së pronës shtetërore dhe ushtarake, të zbatojnë vendimin përfundimtar për Distriktin e Bërçkos, të sigurojnë qëndrueshmërinë fiskale të shtetit dhe të forcojnë sundimin e ligjit.

Ndër kushtet janë gjithashtu nënshkrimi i Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit (MSA) dhe një vlerësim pozitiv i situatës politike në vend nga Këshilli për Zbatimin e Paqes.

Deri më tani janë përmbushur dy kushte: MSA-ja është nënshkruar në vitin 2008, ndërsa statusi i Distriktit të Bërçkos është përcaktuar me amendament kushtetues një vit më vonë. Kushtet e tjera janë përmbushur vetëm pjesërisht ose ende nuk janë realizuar.

“Shpresoj që në javët e ardhshme t’ia dorëzoj detyrën përfaqësuesit të ri të lartë të emëruar për Bosnje e Hercegovinën”, tha Schmidt.

Schmidt kishte paralajmëruar në prill tërheqjen nga funksioni që e ka ushtruar për pesë vjet, por vetëm pasi të zgjidhet pasardhësi i tij, “për shkak të nevojës për ruajtjen e vazhdimësisë institucionale” para zgjedhjeve të përgjithshme në Bosnje, të planifikuara për në tetor.

Kush janë kandidatët për përfaqësuesin e ri të lartë?

Ndër kandidatët më të përmendur është Antonio Zanardi Landi, diplomat italian 76-vjeçar, i cili ka qenë ambasador i Italisë në Rusi, si dhe në Serbi dhe Mal të Zi.

Emërimi i tij mbështetet nga Shtetet e Bashkuara.

Një tjetër kandidat është Rene Troccaz, aktualisht i dërguar special i Francës për Ballkanin Perëndimor, i cili gëzon mbështetjen e Francës dhe disa vendeve të tjera.

Britania e Madhe, Franca dhe Gjermania dëshirojnë të ruajnë modelin e tanishëm, i cili i jep përfaqësuesit të lartë kompetenca për të imponuar ligje dhe për të shkarkuar zyrtarë të zgjedhur në rast të bllokadave politike ose institucionale apo shkeljes së Marrëveshjes së Dejtonit.

Nga ana tjetër, administrata në Uashington mbështet zvogëlimin gradual të rolit ndërhyrës të OHR-së dhe mbështetjen më të madhe te institucionet dhe politikanët vendas.

Cili është roli i përfaqësuesit të lartë në Bosnje?

Funksioni i përfaqësuesit të lartë, me status të misionit diplomatik në Bosnje, është krijuar në përputhje me Marrëveshjen Kornizë të Përgjithshme për Paqen në Bosnje, e njohur si Marrëveshja e Dejtonit për Paqe, e arritur më 21 nëntor 1995 në bazën ushtarake amerikane në Dejton dhe e nënshkruar më 14 dhjetor 1995 në Paris. Konkretisht, ai është përcaktuar me Aneksin 10 të marrëveshjes, me detyrën për të mbikëqyrur zbatimin e saj.

OHR-ja ka kompetencën për “interpretimin përfundimtar” të marrëveshjes mbi zbatimin civil të paqes./ Rel