Sunday's story/ I found you, grandfather

2023-04-09 11:19:00, Opinione Agim Xhafka

Sunday's story/ I found you, grandfather

Dawn Xhafka

FIND IT, GRANDFATHER...

Ever since I was a child, a grandfather used to give me mangut. Both grandmothers and maternal grandfather were alive then. While my paternal grandfather did not tell me who was where.

- He is lost somewhere, - as if my grandmother, my beloved, was talking to herself. I called my grandmother Ane when I was born until she passed away.

- Eh, long story, - sighed the father, and in his eyes I could see a sadness, sadness or longing.

I asked my mother:

- You are fine, son, - she said, - but how do I know anything about your father!

Year after year I wanted to discover something, but I didn't succeed. Still, I was glad to have the other three around me. That they warmed me and that I grew like a kidney among the fat.

Kur shkova në klasën e tetë,nga që pér babain quhesha pakëz i rritur,një mbasdite më mori mënjanë te dhoma e tij e gjumit e ashtu shpejt e shpejt më tha:

-Kur ka ndërruar jetë babai im dhe gjyshi yt unë isha as gjashtë vjeç. Motra,halla jote pra,ishte katër dhe vëllai im,xhaxhai yt,qe motak. Në dimrin e atij viti na u tha se do nderroheshin varrezat e qytetit nga që do çoheshin diku nga rruga pér Drenovë dhe kërkohej të ishim prezentë në çgroposje. Nëna,aneja jote pra,shkoi në kohë atje,bashkë me ne të vegjëlit.

Por nga që ishte shumë rrëmujë e nga që qe ftohtë e madhe nuk mundëm të duronim. Na mblodhi në krahë të tre e na solli te shtëpia,ngjitur me doktor Babaliun. I tha gruas së tij të kujdesej pak pér ne e vrapoi te varret. Por qe vonë.

Varri i gjyshit ishte hapur,trupi ishte nxjerrë,nuk dihej nga kush e nuk dihej ku qe çuar. E tronditur ajo pyeti këdo,po nuk mori pérgjigje. Ashtu e lemerisur iku te varret e reja dhe po shihte brenda gropave që ende nuk qenë mbuluar.

Dukej si pyetje e një të çmendure,a e keni parë trupin e burrit tim,apo,mos gabimisht te kjo gropë po varrosni burrin tim? Nga darka u kthye në banesë,në qoftëse quhet banesë një dhomë e vetme 3x3 me banjën në oborr. Mbaj mend që qau atë natë e netët rresht.

Shkonte thuajse çdo ditë te varret e reja,shpresonte që dikush do e pranonte gabimin që kishte varrosur dikë për dikë tjetër. Po shpresat u venitën dhe u mësuam me idenë që babai nuk u varros në tokë,po ama ngeli nëpër ajér. Na sheh dhe na dëgjon.

Ky shpjegim më tronditi. M’u duk makabre se si një i vdekur mund të fluturojë mbi kokat tona. Po u mësova. Më mirë të endet në re se sa brenda mes dheut dhe lagështirës,i dhashë shpjegim.

Pas një viti të kësaj bisede vdiq gjyshi nga nëna. I qëndrova te koka se mos na ndodhte e njëjta histori. Hapa mirë sytë kur e vendosën në makinën funerale,kur e varrosën,kur i vendosën emrin te kreu dhe pashë majtas emrin e fqinjit.

E ngulita në kokë. Qoftë larg mos i ndërrojnë vend,kam pika orientimi mendova të keqen. Nga frika shkoja çdo javë deri sa u sigurova që atë nuk e lëvizi kush.

Shumë vite më pas iku gjyshja nga nëna. E varrosën bashkë me gjyshin. Kësaj nuk ia pata merakun se e dija që sa u fut atje brenda e mbértheu gjyshi e s’kish polic që e nxirrte. Mbeta mes dashurisë së gjyshes,mes përkëdheljeve të anesë sime që e doja ku e ku më shumë se mamanë. E dinte dhe ajo e shpesh qeshte:

-Ty sikur të ka pjellë jot gjyshe,jo unë,-më thosh.

Kur isha në vit të parë student më la dhe aneja. Vdiq në një dasëm. U emocionua nga largimi i nuses për te shtëpia e dhëndérit e atë çast pésoi hemoragji. Dhimbja ime ishte m’u në zemér. Nuk besoja se do jetoja një ditë pa të.

Qaja e ulurija sa nëna e babai më shtrëngonin fort te gjokset e tyre nga që po shihnin se mund t’u ikja dhe unë. Deri te varri nuk pushoja. Kur i hodha dheun e fundit pashë një akacje majtas. Në degët e saj një trumcak. Ishte maj dhe ai nuk fshihej. Këcente nga dega në degë.

-Ky është gjyshi,-i thashë vetes.

Gati po ia thosha babait,por hezitova. Ama dhe të nesérmen trumcaku qe atje. I thashë vëllait. Më pa me habi e tha:

-Ke ikur nga mendja vëlla. Si mund të jetë gjyshi kaq i vogël?!

Unë e besoja. Zvogëlohet njeriu,tretet,bëhet hi kur ka vite që nuk jeton,kisha lexuar.

I shpeshtova vajtjet te gjyshërit. Te ata të mamasë rrija pak. Janë të dy këta e nuk mérziten. Te aneja ime më gjatë. Murga ishte vetëm e donte muhabet. Paçka se nuk më fliste,unë nuk pushoja. Flisja dhe për të. Kështu rrodhën kohët e një ditë trokita te menaxheri i varrezave.

-E di që gjyshin nuk ma gjeni,por po e solla unë a e varrosni ju?- e pyeta.

-Në se ke çertifikatë vdekje bujrum-tha ai.

Kaq doja dhe lajmërova krejt fisin pér një foto të gjyshit. Ma nisi Vera. E çova te foto Porcelani. Hajde bukurosh,hajde. Çertifikatën me ditën e lindjes dhe të vdekjes ma dérgoi kushérira,Rajmonda. Uau,në moshën 63 vjeç ishte kur lindi xhaxhai i vogël. Bravo,gjysh,bértita.

Shkova te mjeshtrit e mermerit,hoqën pllakën e gjyshes,shtuan atje foton e gjyshit,emrin,mbiemrin,lindjen dhe vdekjen dhe e rivunë. Një dyshe artistësh. Sikur pashë që anesë i ndrisnin sytë,i qeshte fytyra. I përkëdhela e i putha të dy.

The next day I went again, to see how they had spent the night together after 45 years. It looked nice that the grandfather's mustache was standing up as if he had done it with gel. The three of us sat and talked. A lot of time. The big acacia tree cast a shadow over us. The leaves were moving.

Wow, I never saw a wren. Even after an hour. I didn't say that the wren was a grandfather for nothing. The grandfather, rediscovered and newly reunited with his heart, on his side, seemed to shake his head, as if affirming my metaphor. I, I am that lost bird, his eyes spoke...