Who are Escobar's "alternative partners" for the Association?

2022-12-15 08:12:11, Kosova & Bota CNA

The statement of the American special envoy for the Western Balkans, Gabriel Escobar, that, in case the Government of Kosovo does not want to be part of the process for the formation of the Association of municipalities with a Serbian majority, then this will be discussed with "alternative partners" , is a threat to the Government of Kosovo, says Arton Demhasaj, director of the non-governmental organization "Çohu".

The Kosovo opposition says that if it were in power, it would cooperate with the United States.

The insistence of the USA on the formation of the Association, according to him, is right because Kosovo must fulfill the international obligations it has undertaken.

Escobar, në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, më 13 dhjetor, ka deklaruar se Asociacioni do të formohet, se SHBA-ja do të jetë pjesë e procesit, dhe se aty duhet të përfshihet Qeveria e Kosovës.

Në të kundërtën, siç ka thënë ai, “ne mund ta zhvillojmë atë diskutim me partnerë alternativë, me shoqërinë civile, me grupet e të rinjve, me komunitetin e biznesit, me të gjithë që do të donin të shihnin Serbinë dhe Kosovën duke dalë nga ky cikël i jostabilitetit”.

Në këtë pikë, siç thotë Arton Demhasaj, deklarata e Escobarit, që i referohet një diskutimi të mundshëm “me partnerët alternativë”, është mesazh për Qeverinë e Kosovës.

“Sa i përket ‘alternativës’, mendoj që nuk bëhet fjalë që (Asociacioni) të themelohet, ose të fillohen procedurat e themelimit të Asociacionit me organizata joqeveritare apo me komunitet të biznesit. Por, unë mendoj që ky është një lloj kërcënimi drejtuar Qeverisë që, ‘në rast se ju nuk lëvizni tutje me obligimet që i keni, atëherë ne mund të kërkojmë partnerë tjerë alternativë’. Unë mendoj që , ‘partnerë alternativë’ janë partitë tjera, që mund të vijnë në pushtet dhe pastaj me to të fillohet të bashkëpunohet për t’i kryer obligimet që Kosova i ka marrë dhe i ka para vetes”, thotë Demhasaj.

Qeveria e Kosovës, në krye të së cilës është Albin Kurti, në vazhdimësi ka kundërshtuar formimin e Asociacionit, duke thënë se nuk mund të formojnë asociacion një-etnik.

Marrëveshja për formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe në Kosovë, është arritur në vitin 2013, në kuadër të dialogut Kosovë - Serbi në Bruksel.

Më pas, më 2015, është arritur marrëveshja mbi parimet për themelimin e tij.

Po më 2015, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se disa pika të kësaj marrëveshjeje nuk janë në harmoni me frymën kushtetuese dhe se ato duhet të harmonizohen.

Nga Qeveria e Kosovës nuk i kanë komentuar deklaratat e Escobarit.

Miodrag Miliçeviq, drejtor ekzekutiv i organizatës joqeveritare, Aktiv, nga Mitrovica e Veriut, në një bisedë me Radion Evropa e Lirë, vlerëson se Qeveria e Kosovës aktualisht gjendet nën presionin e bashkësisë ndërkombëtare, por edhe të partive opozitare në Kosovë.

Siç thotë ai, nga kryeministri Albin Kurti po kërkohet që të jetë më fleksibil dhe bashkëpunues ndaj kërkesave të partnerëve ndërkombëtarë lidhur me nevojat e komunitetit serb dhe përfaqësuesve të tyre politikë.

Në këtë kontekst, sipas tij është edhe deklarata e Escobarit.

“Në këtë kuptim, supozimi është që zoti Escobar, kur ka përmendur ‘alternativat’, në fakt ka menduar përfaqësuesit e partive politike opozitare”.

“Është çështje tjetër nëse zoti Escobar ka menduar se është e mundur që të ndikohet në procesin zgjedhor dhe në zgjedhjet e reja eventuale në Kosovë. Kjo më pas është çështje politike dhe relevante për përfaqësuesit politikë në Kosovë”, tha Miliçeviq.

Partitë më të mëdha opozitare në Kosovë, Partia Demokratike e Kosovës dhe Lidhja Demokratike e Kosovës, vlerësojnë se Qeveria aktuale e ka legjitimitetin e plotë për të përfaqësuar Kosovën, por edhe përgjegjësinë e plotë për t’iu përgjigjur sfidave dhe interesave të vendit.

Sipas tyre marrëveshjet e arritura në kuadër të procesit të dialogut Kosovë-Serbi, duhet të zbatohen edhe në praktikë, përfshirë edhe marrëveshjen për formimin e Asociacionit. Megjithatë, sipas tyre, kjo marrëveshje duhet të zbatohet në përputhje me vendimin e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, të vitit 2015, si dhe në përputhje me ligjet e Kosovës.

Escobar ka deklaruar se Asociacioni duhet të formohet “në kuadër të strukturës kushtetuese të Kosovës dhe plotësisht sipas ligjeve të Kosovës”.

Përfaqësuesit e PDK-së dhe LDK-së nuk kanë dashur të komentojnë deklaratën e Escobarit lidhur me çështjen e diskutimit “me partnerë alternativë” për procesin e formimit të Asociacionit.

Megjithatë, Radio Evropa e Lirë i ka pyetur ata se cila do të ishte përgjigja e tyre ndaj kërkesave të SHBA-së për formimin e Asociacionit, në rast se ato do të ishin në pushtet?

Zenun Pajaziti, anëtar i kryesisë së Partisë Demokratike të Kosovës, thotë se kjo parti nuk do t’i shmangej përgjegjësive dhe bashkëpunimit me SHBA-në.

“Nuk besoj që na duhet një përgjigje shtesë, përveç një rekapitullimi të asaj që ka ndodhur përpara. Partia Demokratike (e Kosovës) asnjëherë nuk u ka ikur përgjegjësive të veta për sa i përket dialogut dhe për sa i përket bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë”, tha Pajaziti.

Shqipe Mjekiqi, nënkryetare e Lidhjes Demokratike të Kosovës thotë se nuk mund të japë një përgjigje se çfarë do të mund të ndodhte në rast se partia e saj do të ishte në pushtet aktualisht.

Por, ajo thotë se secila Qeveri duhet të ketë përgjegjësi përballë obligimeve.

“E para, është me rëndësi që të ketë koordinim të plotë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. E dyta, të pranojmë se ka obligime, të cilat rrjedhin nga marrëveshjet që tashmë janë nënshkruar, pavarësisht se ato janë bërë në një kohë të mëhershme dhe nga një parti ose qeveri që ka qenë në pushtet në atë kohë”, tha Mjekiqi.

Nga Lista Serbe, partia kryesore e komunitetit serb në Kosovë, nuk janë përgjigjur në pyetjet e Radios Evropa e Lirë lidhur me deklaratën e Escobarit për “partnerët alternativë” të cilët i përmend në kontekstin e procesit të formimit të Asociacionit.

Përderisa Kosova refuzon krijimin e Asociacionit, kjo çështje është shndërruar në kusht të Serbisë për çfarëdo lloji të bisedimeve të mëtejshme me Kosovën.

Asociacioni i komunave me shumicë serbe parashikohet të mbledhë rreth vetes dhjetë komuna në Kosovë të banuara me shumicë serbe: Mitrovicën e Veriut, Kllokotin, Parteshin, Ranillugun, Graçanicën, Zveçanin, Zubin Potokun, Novobërdën, Leposaviqin dhe Shtërpcën.

Që nga nënshkrimi i marrëveshjes për Asociacionin, më 2013, si dhe marrëveshjes për parimet, më 2015, është shënuar vetëm një përpjekje drejt formimit të tij, në vitin 2018, nga Qeveria që asokohe udhëhiqej nga Ramush Haradinaj.

The first steps were related to the drafting of the statute for the Association, for which a management team consisting of four Serbian officials was engaged. This team had until August 4, 2018 to send the first draft of the Association's statute to Brussels.

The authorities of Pristina said at the time that they did not accept a draft of the statute for the Association.

Not even the European bloc has ever affirmed or denied that they have accepted this proposal-document./REL