"Safe Journalists" publishes the report/ Journalists are facing pressure, the legislation does not offer security guarantees

2022-12-08 16:45:00, Aktualitet CNA

"Safe Journalists" publishes the report/ Journalists are facing

Illustrative photo

The Safe Journalists Network in the Western Balkans (Safe Journalists) has published the report with the indicators of media freedom and safety of journalists in Albania for 2021.

The report mentions changes in the legal framework that gives any citizen, including public officials, the right to file criminal charges against journalists for defamation, insults or interference in their private lives.

"Safe Journalists" reports that journalists are sued mainly by politicians, businessmen and representatives of public institutions, which makes them go into self-censorship.

“Pjesa më e madhe e padive janë bërë nga politikanë, biznesmenë dhe përfaqësues të institucioneve publike. Nga analiza e vendimeve gjyqësore të viteve të kaluara evidentohet se gjobat ishin shumë të rënda dhe të kombinuara me kostot financiare për gazetarët, zvarritjet e procedurave, gjasat për të bërë padi penale, etj., mund të çojnë në autocensurë dhe minojnë lirinë e shprehjes, veçanërisht në rastet e gazetarëve profesionistë investigativë dhe kritikë”, thuhet në raport.

Më tej, përmenden edhe presionet dhe kërcënimet me të cilat përballen gazetarët.

“Gazetarët që kanë dëshirën për të punuar në gazetari profesionale, të pavarur dhe investigative përballen me presione dhe kërcënime që i pengojnë ata të ushtrojnë plotësisht profesionin e tyre. Në vitin 2021, disa institucione u përpoqën të kufizonin aksesin e gazetarëve në aktivitetet e tyre”, thekson rrjeti.

Përsa i përket kushteve të punës, deklarohet se “mbeten të pasigurta, veçanërisht për gazetarët e rinj, gazetaret femra dhe të pavarura dhe ata që punojnë në mediat lokale dhe portalet online.”

Raporti vë në pah mangësitë në legjislacionin shqiptar për sigurinë e gazetarëve.

“Legjislacioni shqiptar nuk ofron garanci dhe mekanizma të posaçëm mbrojtjeje për sigurinë fizike ose siguri të formave të tjera ndaj gazetarëve dhe aktorëve të tjerë të mediave që mund të jenë në rrezik. Në praktikat tona ligjore dhe institucionale, gazetarët mund të përfitojnë vetëm nga mekanizmi i përgjithshëm në fuqi, siç është mekanizmi i mbrojtjes së viktimave, mekanizëm që gjithsesi nuk është i përshtatur për nevojat dhe specifikat e sfidave me të cilat përballen gazetarët”, vëren rrjeti.

“Safe Journalists” deklaron se pavarësisht ndërgjegjësimit në përgjithësi, agjencitë e zbatimit të ligjit nuk janë plotësisht të pajisura me njohuritë, kapacitetet dhe burimet për të hetuar sulmet dhe dhunën ndaj gazetarëve.

“Sulmet fizike kundër gazetarëve gjatë viteve të fundit mbeten ende të pazgjidhura dhe hetimet janë të ngadalta dhe joefikase. Transparenca në procesin e hetimit është e kufizuar edhe për shkak të sekretit hetimor. Zakonisht, këto procese marrin shumë kohë, janë të ngadalta dhe informacioni publik për to është i kufizuar.

Në legjislacionin shqiptar nuk jepet një përkufizim i plotë për ngacmimin, përfshirë edhe ngacmimin online. Kodi Penal parashikon mbrojtje vetëm ndaj ngacmimeve seksuale. Autoritetet shtetërore kanë njohuri, kompetenca, burime dhe procedura të kufizuara për mbrojtjen e gazetarëve nga ngacmimet online. Këto ngacmime janë veçanërisht shqetësuese për gazetaret femra”, thekson raporti.

Sipas gjetjeve, gazetarët dhe punonjësit e medias po përballen me presione dhe kërcënime.

“Kërcënimet ndaj jetës dhe sigurisë fizike të gazetarëve bëhen si në mënyrë të fshehtë ashtu edhe haptazi dhe pak raste janë raportuar për vitet 2020 dhe 2021 nga Rrjeti i Gazetarëve të Sigurt dhe platforma të tjera ndërkombëtare për lirinë e medias. Megjithatë, raste të tilla nuk janë sistematike.

Në vitin 2021 janë regjistruar nëntë raste të sulmeve aktuale ndaj gazetarëve në Shqipëri, ndërsa në vitin 2020 janë regjistruar 9 raste. Megjithatë, shumica e rasteve në vitin 2020 kishin të bënin me ndalimin pa shkak nga Policia dhe pengesa të tjera ndaj gazetarëve dhe punonjësve të medias gjatë raportimit të protestave të drejtpërdrejta. Ndërsa në vitin 2021, sulmet aktuale lidhen më shumë me individë privatë.

What threatens the safety of journalists are working conditions, shortcomings in the implementation of the Labor Code, challenges, especially gender ones, in the media sector, digital security concerns and general campaigns and pressures against the media", the report underlines./ BA - CNA.al