E fundit!

22:51 TODAY

Businessman Artur Shehu breaks his silence: I am a long-time land owner in Zvërnec, I don't know the investors at all

Albanian businessman Artur Shehu spoke on the Opinion show...

Archbishop Joan's Message: Slander, envy, and empty pride do not elevate a person, but faith in God does

2026-01-18 12:51:00, Aktualitet CNA

Archbishop Joan's Message: Slander, envy, and empty pride do not elevate a

The Archbishop of Tirana, Durrës and All Albania, His Beatitude, Bishop Joani, celebrated the Divine Liturgy this Sunday at the Church of Saint George and All Saints in Kombinat.

In his sermon, the Archbishop focused on the life and work of Saint Athanasius, from his devout childhood and upbringing in the Christian faith, to his confrontation with the heresy of Arius, which threatened to distort the doctrine of the Church.

His Beatitude emphasized that slander often arises from envy and vain pride, but standing against it with patience and trust in God strengthens the soul and elevates the person. He quoted Saint John Goyard, explaining that the slanderer not only harms others, but also himself, while confronting slander correctly brings divine reward.

Full sermon:

I came with joy, I celebrate mass for the first time in this church. I have visited it, but this is the first time I celebrate mass, on a marked day, when we remember two very bright hierarchs of our church, who fought a great fight to defend the Orthodox faith. Saint Athanasius the Great, who fought against the heresy of Arius, and Saint Cyril, who fought against the heresy of Nestor.

Saint Athanasius the Great is one of the most respected hierarchs of the church. Therefore, his veneration and devotion are very great. There is no place or village, at least in Korça, that does not have a church dedicated to this very great man. Everyone who has read his life understands what great faith and great love he had for God, and for preserving the right doctrine.

Saint Athanasius was born in 295, shortly before the persecution began, one of the most terrible persecutions by the emperor Diocletian against Christians. They say that perhaps in this persecution alone over 1 million Christians may have been killed. And he was raised by a Christian family, who raised him with great faith. You have probably all heard the well-known story of how, since he was a child, together with other children, they performed a rite of baptism. So much so that the patriarch of Alexandria at that time was amazed. Then he asked everyone what Athanasius had told them and how they had responded, and when he saw that they had done it in a completely regular way, how Athanasius had baptized them as children in the sea, he only anointed them. He accepted their baptism. And he told his parents to educate and train him in the best way, because this one will be in the service of God. And at a young age he took it, handed it over to the deacon, and stood by the patriarch, helping him.

At that time, the famous heresy of Arius began. It was a great danger for Christianity, because Arius began to preach that Christ is not completely the son of God. He was created at one time, there is a creation in time, and he is not an eternal god. At first, these words seemed not very important. But Alexander, who was the patriarch of that time, and Athanasius, who was a deacon, understood the great danger of this heresy. Because if this heresy were to spread, the whole doctrine would be distorted. For what reason was the son of God incarnate and made like one of us? Precisely to restore our icon. And we could not be saved by a created creature, but by the eternal God. And the great debate that arose between the Arians and the Orthodox divided the empire and there was great division, strife, and wars. And the Emperor Constantine called a synod, at which the doctrine of Arius was condemned, and Saint Athanasius returned victorious to Alexandria.

When Alexander, the patriarch of Alexandria, died, the whole people, all the clergy chose Saint Athanasius as patriarch. But the battle was not over. Arius and many other people who supported this doctrine began to slander and create very great difficulties. For this always happens: if a person lives piously with Christ, says Saint Paul, he will be persecuted. Different people, out of envy, out of their empty pride, out of their ambitions, will begin to spread terrible slanders against many people. Saint Athanasius is one of the hierarchs who has been slandered the most, along with Saint John Goyart, and Saint Nectar of Pentapoia. And why does God allow such holy and righteous people to be slandered? Saint John Goyart asks this question and answers it again himself: 'For two reasons,' he says. 'If they have sins, let their great sins be forgiven them. If they don't, they will receive a very great reward.' Which means in both cases these people will come out victorious, if they face it God's way.

They made the most ridiculous accusations and the most serious accusations. Four accusations could have been punishable by death. They said that this man had sent someone, who had gone to a village, who was a priest of the Meletians... In short, I'm telling you, the Meletians were a schismatic group, who after the persecution ended did not accept that those people who had fallen during the persecution, and perhaps had denied Christ and had repented and wanted to return, the Meletians no longer accepted them. But the patriarch of that time, Peter, together with all the most important hierarchs of the Orthodox Church at that time, condemned this other heresy. Because all people can sin, but repentance always remains. The Lord tells Peter, that when he asks him how many times he should forgive him up to seven times, he says: 'No,' he says, 'but seventy times seven.' If a person repents, the church always expects him back. We cannot put up a wall, we cannot let people in because they have sinned. Who is the person who has not sinned? And who is the person who has sinned and does not want to be forgiven by God?

That's why the Meletians created a double church in Egypt at that time. They created their own hierarchy and everything else. And one accusation they made, after the Meletians were accepted by the first ecumenical synod, who came and repented of what they had preached, the accusation was that a priest who had been sent by Saint Athanasius had kicked the holy chalice, had broken all the holy vessels, had ruined the church. And these were very serious accusations. But they were very easy to prove. The second accusation, which was even more serious, they accused him of raping a woman. And they had paid a woman that all these enemies of Saint Athanasius had found, saying, 'Come out and tell the synod that we are going to hold in court, and we will give a very large sum of money.' But at that time it was not the digital age that is known for photographs. That woman did not know him at all. And Saint Athanasius brought out another bishop, who said to him: 'Woman,' he said, 'when did I meet you?' She began to shout: 'Here you are,' he said, 'for I know you very well!' And it was discovered that it was a great deception. But the enemies did not cease again. They constantly spread rumors, accused him of having squandered the church's money, had collected, they say, golden vessels and a very large amount of gold and had hidden it somewhere in the desert. For they knew that Saint Athanasius often went to the desert, that he was a disciple of Saint Anthony the Great, and was constantly with the monks. What did he want money for? He was an ascetic. What would he want that for? But people can believe these things. For every man who is slandered, for the sake of money, they will immediately believe it.

Dhe gjyqi u mblodh, u diskutuan gjithë këto gjëra, u bënë disa hetime dhe u panë që Shën Athanasi s'kishte asgjë në vendin ku banonte, vetëm disa rroba të vjetra. Dhe akuzë një tjetër shumë e rëndë ishte që e akuzuan që kishte vrarë një peshkop me emrin Arsen, dhe kishte prerë dorën e tij të majtë, dhe me atë dorë bënte magji. Dhe erdhën në një gjyq shumë të madh, që për magji në atë kohë mund të dënoheshe me vdekje. Dhe peshkopë dhe klerikë, që ishin kundërshtarë të Shën Athanasit, morën dhe një, kishin gjetur një dorë të prerë diku, dhe e sollën në gjyq. E madje duke bërtitur, me zë të madh në gjyq, thonin: ‘Athanas,’ thotë, ‘nuk mund ta mohosh këtë krim që ke bërë e këtë dorë që ke prerë!’ Po gjyqi zgjati shumë dhe Shën Athanasi e kishte dërguar njerëz të ndryshëm për ta gjetur Arsenin. Dhe e gjetën që ishte në një manastir, dhe e sjell në gjykatë. Kur erdhi në gjykatë, i tha: ‘Shikojeni,’ thotë, ‘ku e keni Arsenin, se e njihni të gjithë. Shikojeni,’ thotë, ‘që i ka të dy duart.’ Ata u larguan të turpëruar.

Po përsëri mbas sa kohësh i bënë një akuzë tjetër. I thanë që kishte penguar grurin që të shkonte nga Egjipti në Kostandinopojë, për të ngjallur kryengritje kundër perandorit. Në atë kohë ishin akuza shumë të rënda, se një kryengritje kundër perandorit dënoheshe me vdekje. E megjithatë, e vërteta përsëri doli, dhe perëndia e shpëtoi. Por u persekutua jashtëzakonisht shumë. Nga 46 vite që qëndroi si episkop, 17 vite ishin në internim. E sulmuan, e shanë, e shpifën... çfarë nuk thanë për të! E megjithatë, e vërteta përsëri triumfoi.

Pse vjen shpifja nga njerëzit? Vjen nga zilia dhe nga cmira. Po pse është cmira dhe zilia? Vjen nga krenaria boshe, sepse vetëm krenarët shpifin. Njeriu që është i përulur nuk shpif kundër të tjerëve. Dhe shpifja është një mëkat shumë i madh. Shën Joan Gojarti thoshte që shpifësi është më keq se kanibali. Se kanibali të ha vetëm mishin, po shpifësi përpiqet të të hajë dhe shpirtin tënd. Sepse shumë njerëz nga shpifja mund të kenë kaluar në dëshpërim, ose janë bërë si ai që shpif. Tre rrugë ka kur njerëzit përballen me shpifjen. E para dhe e dyta janë njerëzore: që ai shpif një herë për ty, ti fillo shpif dy herë për të, edhe bëhesh si ai. E dyta është që kalon në dëshpërim. Madje njerëz shpeshherë kanë vrarë dhe veten nga hidhërimi dhe nga dëshpërimi i madh. Rruga e tretë, që është hyjnore, është që ngrihesh mbi këtë. Dhe nuk i ve veshin shumë atyre gjërave. Sepse Zoti, nëse ne do ngrihemi mbi këtë, do i zbulojë përsëri gjithë shpifësit. Dhe ata që shpifen edhe e durojnë me durim të madh, sipas mënyrës së Zotit, perëndia do i lartësojë.

Ja shikoni sa lart është ngritur Shën Athanasi i Madh. Shën Joan Gojarti... që çfarë lloj shpifjesh nuk thanë kundër tij! Nga më qesharaket e deri nga më të rëndat që mund të dënohej me vdekje. Dhe arritën, e bindën dhe perandorin dhe perandoreshën e asaj kohe, që e çuan në internim. E gjatë rrugës së vështirë, duke hecur nëpër malet e Armenisë, ndërroi dhe jetën. Por perëndia e ngriti dhe e lavdëroi akoma më shumë. Sa shumë e shpifën Shën Nektarin e Pentapojës, nga akuzat më të rënda! Por perëndia përsëri e lartësoi më shumë se sa të gjithë të tjerët, sepse ata e duruan shpifjen pa ju kundërvënë atyre gjërave. Shpifja është një mëkat i madh. Në Shkrimin e Shenjtë, tek Proverbat, thuhet kjo: ‘Gjuha e shpifësit vret tre vetë: vret atë që shpif, vret atë që e dëgjon, dhe vret dhe atë që ka shpifur.’ Prandaj dhe shpifja është kaq shumë e dënuar në kishë. Nganjëherë njerëzit ndoshta edhe pa i vënë veshin i përhapin shpifjet. Kështu që duhet të kemi kujdes shumë kur gjërat që dëgjojmë. Mos themi gjëra pa e ditur që është e vërteta a s'nuk është e vërtetë. Madje shenjtorët, dhe kur mësonin që diçka ishte e vërtetë, përsëri nuk flisnin për atë. Po mundoheshin edhe t'i mbronin.

Në sinodin e parë ekumenik është një ngjarje shumë e rëndësishme. Ngaqë pati debate shumë të mëdha ndërmjet arianëve dhe ortodoksëve, shkuan kush e di se sa shpifje te Kostandini i Madh, që ishte perandor në atë kohë. Dhe u bë një vandak shumë i madh. Dhe ky i mblodhi të gjithë këta, peshkopë, priftërinj, e gjithçka ç’kishin shpifur, dhe mori vandakun e madh me letra, dhe aty ishte një në përpara, nëpër sallat e mëdha mbanin një si enë shumë të madhe ku ndizej zjarri, dhe ndriçonte po dhe ngroheshin, dhe i mori të gjitha ato dhe i hodhi, i dogji. E ju tha këto fjalë: ‘Ju jeni,’ tha, ‘klerikë,’ tha, ‘dhe i shërbeni Perëndisë,’ tha. ‘Unë,’ tha, ‘nëse do shikoja një nga ju duke mëkatuar, do hiqja pelerinën time dhe do e mbuloja, e nuk do ia tregoja të tjerëve. Jo ju,’ tha, ‘sa më shumë duhet të ishit të rregullt e të pastër.’

Por natyra njerëzore është e rënë. Natyra njerëzore është e shtrembëruar. Dhe cmira ne na shtrembëron shpeshherë. Ta luftojmë me sa mundemi cmirën, sepse nga cmira vjen dhe zilia, dhe nga zilia vjen dhe shpifja. Ndodh shpeshherë. Lavdëroni një njeri. Shumë fytyra nxihen, nuk i vjen mirë. I duket se po ia marrin lavdinë atyre. Nëse ne nuk gëzohemi me gëzimin e tjetrit, do të thotë që shpirti ynë nuk është i pastruar. Në Filokalinë, një nga librat më të famshëm të jetës shpirtërore të kishës ortodokse, thonë këto fjalë: ‘Lum ai njeri që gëzohet me gëzimin e tjetrit.’ Po sa veta gëzohen me gëzimin e tjetrit? Të gjithë gëzohen me hidhërimin e tjetrit. Prandaj që nëse ne duam të dallojmë që zemra jonë është e pastër, kjo është prova. Kur dëgjojmë që lavdërohet një njeri, gëzohemi apo trishtohemi? Nëse trishtohemi, problemi është tek ne. E duhet të përpiqemi që ta heqim helmin e cmirës nga shpirti ynë. Sepse kjo nuk sjell as falenderimin karshi Perëndisë.

Ungjilli i sotëm përmend temën e falenderimit. Që u shëruan 10 lebrozë, e vetëm njëri u kthye për të falenderuar, dhe ky ishte i huaj, samaritan, thotë. Nga vjen falenderimi? Falenderimi vjen kur njëri ka njohur Perëndinë. Është e pamundur që të njohësh Perëndinë e mos të jesh falenderues karshi atij. Dhe nëse ne nuk e kemi njohur Perëndinë dhe jemi krenarë, nuk kemi falenderim, po kemi ankime. Ja gjithë njerëzit sot ankohen. E sot jetojmë në një kohë që po s’u ankove, ndoshta do mendojnë njerëzit që nuk je mirë nga mendtë. Sepse të gjithë ankohen për çdo gjë. Ankimi është pështyrja e të ligut, që do të thotë që nuk ka të mirë më, gjithë janë prishur, gjithçka është e keqe. Nuk është nga Perëndia. Një njeri që do Perëndinë, ka dhe falenderim në shpirt.

Shenjtorët falenderonin madje dhe kur persekutoheshin. Madje një nga lumurimet kjo gjë është: ‘Lum,’ thotë ju, thotë, kur do ju shajnë, do ju poshtërojnë, e do ju persekutojnë, e do thonë çdo fjalë të keqe kundër jush për emrin tim. Sepse e madhe do jetë paga juaj, na thotë Zoti në Ungjill tek lumurimet. Nuk duhet të trembemi kur njerëzit shpifin kundër nesh. As mos u trishtoni kur thonë diçka. Nëse do e përballojmë me besimin tek Perëndia, ajo do kthehet në të mirën tonë.

Një shenjtë shumë i madh, Shën Nikolau i Ohrit, ka një lutje shumë të bukur. Kushdo që mund ta gjejë, ta lexojë. E lutja titullohet kështu: ‘O Zot, beko armiqtë e mi.’ Në fillim duket si e habitshme kjo gjë. Por kur e shtjellon lutjen, ai fillon dhe kupton pse. Edhe thotë këtë gjë: ‘Sa herë më kapte madhështia, e mendoja se isha shumë i madh, armiqtë,’ thotë, ‘më ulnin poshtë në tokë.’ Dhe nuk e di kush më ka ndihmuar më shumë: miqtë apo armiqtë. Shpifja nuk na dëmton ne nëse do kemi besimin tek Perëndia. Madje do forcojë shpirtin tonë e do na pastrojë. E do arrijmë atë fazë që të bëhemi të ngjashëm me Perëndinë, se do i duam dhe armiqtë tanë.

In conclusion, I will tell you an illustration, I have told this story, for this. Saint Pais the Great was an extraordinary saint. He loved Christ immensely. And because of the great love he had for Christ, Christ promised him: 'Your relics will not decay.' And after 1700 years, his relics are incorruptible. They are in a monastery in the desert of Nitria, in a monastery dedicated to Saint Pais the Great. And there is a story. One of his disciples denied Christ. He even denied him and began to speak against Christianity. Saint Pais prayed every night for him. And after a year, Christ appeared to him. And he said to him: 'Pais,' he says, 'are you praying for one of my enemies?' He answers: 'Yes, Lord. Please, Pais, you are becoming like me.' Which means, if we overcome hatred, anger, it is like everything else, and we love even those who curse us, not those who praise us, it means that we have become similar to God. And this is the peak of the spiritual development of a Christian, who no longer has hatred in his soul. And a person who has no hatred, neither curses anyone, nor slanders against others, nor is envious of others, but even rejoices in the joy of others. Let us try to have these virtues. Because we purify our souls, we will be enlightened. And by being enlightened, we will save ourselves, and not only our own, but also many people around us. Amen. /CNA