Shteti po kthen provimet, njohjen e diplomave dhe licencimet në një model vetëfinancues

31 Mars 2026, 15:10, Aktualitet CNA

Shteti po kthen provimet, njohjen e diplomave dhe licencimet në një

Provimi i shtetit, njohja e diplomave të fituara jashtë vendit, diploma e maturës dhe një pjesë e dokumenteve kyçe të arsimit pritet të kalojnë në një model të ri vetëfinancues, sipas projektligjit “Për krijimin e Agjencisë Kombëtare të Shërbimeve Arsimore”, të depozituar në Kuvend.

Përtej krijimit të një institucioni të ri, drafti shënon një kthesë në mënyrën se si shteti administron hallkat që vendosin hyrjen e individit në universitet, në profesion dhe në tregun formal të punës.

Agjencia e re do të funksionojë si person juridik publik në formën e agjencisë autonome dhe si institucion publik me vetëfinancim, çka e afron diplomën, licencimin dhe ekuivalentimin gjithnjë e më shumë me logjikën e një shërbimi të matshëm dhe të tarifueshëm administrativ.

Sipas relacionit, struktura e re do të përthithë funksionet që sot kryhen nga Qendra e Shërbimeve Arsimore, por me një bazë ligjore më të gjerë dhe me autonomi financiare. Kjo do të thotë se provimet kombëtare, matura shtetërore, provimi i shtetit për profesionet e rregulluara, njohja e diplomave dhe dokumentacioni përkatës do të ofrohen brenda një porte unike shërbimesh arsimore, ku eficienca, standardizimi dhe menaxhimi i fondeve bëhen pjesë e të njëjtit model. Vetë drafti thekson si parim administrimin me eficiencë, efektivitet dhe transparencë të fondeve financiare, duke e lidhur qartë reformën me një logjikë menaxhimi ekonomik të shërbimit.

Ndikimi më i drejtpërdrejtë ekonomik lidhet me hyrjen në profesionet e rregulluara. Organizimi i provimit të shtetit për mësues, farmacistë, infermierë dhe profesione të tjera që kërkojnë licencim do të kalojë në këtë model të ri autonom. Praktikisht, shteti po vendos në një strukturë të vetme të gjithë filtrat që matin kalimin nga diploma te ushtrimi i profesionit, duke e bërë më të qartë edhe koston administrative të këtij tranzicioni.

Një tjetër hallkë me peshë është njohja e diplomave të huaja, një proces që merr rëndësi të veçantë në kushtet e rikthimit të profesionistëve nga jashtë dhe të lëvizshmërisë së kapitalit njerëzor. Duke e vendosur këtë shërbim nën një agjenci vetëfinancuese, projektligji krijon bazën që ekuivalentimi i diplomës të trajtohet si shërbim publik me standarde, afate dhe kosto të qarta administrative, duke reduktuar mbivendosjet që sot ekzistojnë mes ligjeve dhe udhëzimeve sektoriale.

Drafti prek edhe hallkën më të ndjeshme të sistemit parauniversitar, pasi diploma e maturës shtetërore dhe dokumentet e tjera të përfundimit të arsimit do të lëshohen nga institucioni i ri përgjegjës për shërbimet arsimore./ Revista Monitor