E fundit!

14:01 Live Updates

Irfan Hysenbelliu, mashtruesi që kërkon të dalë kundër shtetit

Irfan mashtruesi kundër shtetit 20 Korrik...

Shën Nifoni i Kostandinopojës

11 Gusht 2020, 12:23, Politikë CNA

(Vëllam i Gjergj Kastriotit Skëndërbeut)

Shën Nifoni ka lindur në More të Peloponezit në fund të shek XIV. I ati quhej Manuel, ndërsa e ëma Maria. Në shkollë mësoi shkrim e këndim dhe njohuri rreth Shkrimit të Shenjtë. Më vonë shkoi pranë një asketi të quajtur Andon, i cili pas këmbënguljes së të riut e vuri në qeli aty afër dhe i caktoi rregullin e lutjes për fillestarët.

Më pas, duke parë përkushtimin e tij, asketi e bëri murg me emrin Nifon. Pas pak kohe asketi ndërroi jetë, por Perëndia nuk e braktisi shërbëtorin e tij. Nifoni dëgjoi se në qytetin e Artës, ku jetonin shqiptar të quajtur çam ishte një mësues i madh shpirtëror i quajtur Zaharia, i cili kishte ardhur nga Mali i Shenjtë. Murgu filloi ta mësonte Nifonin për rregullat e jetës murgjërore dhe për doktrinën orthodhokse.
Në veprën agjiografike orthodhokse: ?Jeta dhe veprimtaria e Nifonit, Patrik i Kostandinopojës?, botuar në Bukuresht në vitin 1937 jepen të dhëna në lidhje me aktivitetin e Nifonit në Shqipëri. Të dhënat janë përkthyer nga rumanishtja prej teologut z. Dhimitër Beduli, aty na thuhet: ?Dhe Zaharia me Nifonin, si ndenjën pak kohë atje (në Ohri), deshën të shkojnë në vendin e Askulumit (këtu kuptohet Shqipëria); me ata u bashkuan edhe shumë të tjerë. Dhe u nisën nga Justiniana, disa nga ana e tokës, disa me anije dhe arritën në një qytet të madh me emrin Durrës, i cili është në vendin e Askulumit dhe që andej u ngjitën në qytetin e Krujës, që është rreth 6 milje larg nga Draçea, Durrësi. Shkuan tek Gjergji, prijës i Shqipërisë, i cili quhej Skënderbe i pranoi me gëzim të madh e dashuri, sepse edhe ky kishte dëgjuar për jetën e tyre, dhe vendosi Zaharinë atë shpirtëror, mësues dhe edukator për të gjithë njerëzit, ndërsa Nifonin, me bekimin e kryepiskopit të Krujës e bëri prift atje?.

Kurse kjo është përmajtja sipas variantit të botuar nga rumuni Tit Simedrea : “Të dy kallogjerët u nisën nga Justiniana, e cila ishte qendra e patrikut orthodhoks, nga ku vareshin bullgarët, serbët dhe shqiptarët. Ata mbërrite?n ne? Kruje?n e lire? te? Gjergj Kastriotit”.

Nga disa te? dhe?na te? tjera biografike del se Nifoni dhe Zaharia qene? shqiptare?. Atyre iu ngarkua detyra e atit shpirte?ror ne? Kruje?, mision i cili ke?rkon te? dish mire? gjuhe?n e popullit.
Ne? Kruje?, She?n Nifoni u bashkua aq shume? me Gjergjin sa u be?ne? vëlleze?r ne? shpirt, ose pine? gjakun e nje?ri-tjetrit, sipas zakonit, prandaj u quajt ve?llam i Ske?nde?rbeut.

Ky fakt tregon besimin e krishterë orthodhoks te? heroit tone? kombe?tar, Gjergj Kastriotit dhe lidhjen e ngushte? te? tij me klerike?t orthodhoks, te? cile?t shenjte?ronin me Mistetet e Kishe?s Orthodhokse popullin shqipe?tar ne? ato vite te? ve?shtira, por te? lavdishme pe?r historine? tone? kombe?tare.
Me dyndjet e turqve me? 1466, Nifoni dhe Zaharia u larguan nga Shqipe?ria prej rrezikut të pushtimit turk, qe? pasi kishin pushtuar Kostandinopojën, filluan sulmet kunde?r toke?s Arbe?rore, e cila ishte nje? vend i lire? dhe valvitej akoma flamuri i shqiponje?s se? Perandorise? se? Bizantit .
Ata u vendose?n ne? qytetin e Ohrit. Sulltan Mehmeti II kishte urdhe?ruar qe? kryepiskopi i Ohrit, Dorotheu, bashke? me klerike?t qe? kishte ne? varte?si te? internohej. Midis tyre ishin dhe prifte?rinjte? Zaharia me Nifonin .

Pas vdekjes së mitropolitit te? Selanikut, Parthenit, episkope?t dhe i gjithe? kleri vendose?n te? zgjidhnin si bari te? tyre Nifonin. Me shenjte?rine? dhe fjale?t e tij, shume? me?katare? te? penduar, qe? ishin larguar nga kisha nga frika e terrorit osman, u kthyen pe?rse?ri ne? gjirin e Kishe?s Orthodhokse.
Sipas Faik Konice?s, kur froni i patriarkut mbeti bosh, She?n Nifoni u frone?zua Patrik i Kostandinopoje?s ne? vitin 1482. Qe?ndrimi i tij ne? fronin e primatit te? fese? orthodhokse ishte deri ne? vitin 1586, ku u shkarkua pas intrigave te? grekut Amirus. Vite me? vone?, Nifoni u rizgjodh patrik i Kostandinopoje?s, ku qe?ndroi vete?m nje? vit dhe pe?rse?ri u pe?rndoq.
Ata qe? nuk e donin u pe?rpoqe?n ta largonin. E arrestuan dhe e de?rguan ne? Andrianopoje?. Nifoni shkoi ne? Vllahi ku e prite?n me te? gjitha nderimet. Pe?r disa kohe? ndaloi ne? Maqedoni dhe pastaj ne? Malin e Shenjte? dhe u vendos në kishën “Pantakrator”, në manastirin “Lavra e Madhe” si dhe në manastirin e “Shën Anës” dhe atë të “Shën Dionisit” dhe ne? manastirin e “Vatopedit”, ku be?ri nje? jete? me pe?rule?si dhe shenjte?ri. Fjeti me? Zotin ne? 11 gusht te? vitit 1508 ne? moshe?n 90 vjec?.
Fama e tij u pe?rhap me shpejte?si dhe ne? varrin e tij u be?ne? shume? mrekulli, de?shmi e shenjte?rise? se? tij para Zotit, qe? i lavde?ron besnike?t.

Lipsanet e shenjte? te? She?n Nifonit u more?n dhe gjenden ne? Rumani. Koka ne? katedre?n e Krajove?s, nde?rsa lipasnet dhe reliket e shenjtit (mitra dhe spektri) jane? ne? manastirin e Dionisit në Athos.
Historiani z Mojkom Zeqo, duke u bazuar tek shkrimet e dhe ke?rkimet e Faik Konice?s dhe peshkop Fan Nolit e vec?ane?risht ne? librin “She?n Nifoni, Patriarku i Kostandinopoje?s”, botuar ne? Athos viti 1995, na thote? se: “Nifoni ka vdekur në Athos, ku gjendet dhe reliktuari i tij. Në shume? kisha jane? pikturuar afreske me figure?n e Nifonit. Ato e tregojne? Nifonin duke mbajtur ne? dore?n e majte? Bible?n e Shenjtë dhe me dore?n e djathte? me gjestin e bekimit. Këto afreske jane? te? shumta dhe pe?rbe?jne? nje? koleksion shume? te? re?nde?sishe?m te? nje? personazhi te? shquar shqiptar te? shekXV.Ajo qe? me? tërhoqi vëmendjen, veçane?risht, e?shte? se ne? qele?n e Nifonit, ku gjendet dhe biblioteka e tij, ekziston nje portret i Gjergj Kastriot Skënderbeut. Ky portret e?shte? botuar ne? faqen 29 te? librit dhe e paraqet Skende?rbeun ne? profil me nje? mjekër te? gjate? dhe te? pe?rdredhur, me pe?rkrenaren e tij me koke? dhie dhe me? e habitshmja e?shte? se ky portret ne? forme? ikone ka te? she?nuar shqip, me ge?rma latine, mbishkrimin “SKENDERBEU- KASTRIOTI”.

Kisha Orthodhokse i ke?ndon me nderim hierakut Shën Nifon: “Kanuni i bese?s dhe i pe?rkore?s ndrite pe?rpara besnike?ve me te? ve?rtete?n e pune?ve, me pe?runje?si fitove te? lartat me varfe?ri te? pasurat, atë i lavde?ruar She?n Nifon Patriark i Kostandinopolit, lutju Zotit tone? Jisu Krisht t?u falë shpirteve tona ndjese?n e me?kateve”. (Pe?rle?shorja e shejntorit) Miron Çako.