Ballkani Perëndimor është “oborri” i Evropës, ndaj s’duhet vonuar zgjerimi i BE

16 Tetor 2019, 07:59, Blog CNA

Nga Valbona Zeneli & Zoran Nechev ?The Globalist?

* Nga një Ballkan i paqëndrueshëm, nuk përfiton askush në Evropë. Historia e ka treguar këtë më shumë sesa një herë. Kjo është arsyeja, përse termi ?integrim euro-atlantik? për të përshkruar të ardhmen e rajonit, duhet të jetë më shumë se sa thjeshte një retorikë e përshtatshme.

Ai duhet të jetë mekanizmi kryesor për nxitjen e sigurisë, stabilitetit dhe demokracisë në ?oborrin? e përparmë të Evropës. S?ka dyshim se procesi i ?evropianizimit? të këtij rajoni të trazuar, kërkon reforma të dhimbshme strukturore nga ana e vendeve në Ballkanin Perëndimor.

?Karrota? e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, është përdorur për t?i motivuar elitat politike që të nxisin transformime në vendet e tyre. Në ditët e ardhshme, Këshilli Evropian do të marrë një vendim të rëndësishëm mbi të ardhmen e integrimit të Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut në BE.

Hapja e negociatave të anëtarësimit, do të injektonte patjetër siguri dhe parashikueshmëri në rajon. Ndërsa është e rëndësishme që të shpërblehen këto vende, për përpjekjet e bëra deri më tani, është po aq thelbësore që të çelen negociatat me to, për t?i hapur rrugën reformave të ardhshme nën kujdesin dhe kushtëzimin e Brukselit.

Kostoja e integrimit të Ballkanit Perëndimor në familjen evropiane dhe në sistemin e saj të vlerave, është shumë më e ulët, sesa lënia e tyre në pritje. Drejtimi që do të marrë Ballkani Perëndimor në të ardhmen, do varet si nga vizioni gjeopolitik i BE-së, ashtu edhe nga vullneti politik i vendeve të rajonit, për të ndërmarrë reforma demokratike serioze.

Përsa i përket këtyre të fundit, është koha që këto vende të tregojnë seriozisht se kanë ndërmend të ruajnë kursin e tyre drejt Perëndimit, duke ?ecur realisht, dhe jo vetëm duke negociuar?. BE-ja ka qenë përherë, dhe do të mbetet e angazhuar në Ballkan. Ajo është deri tani donatorja më e madhe, partnerja më e madh tregtare, dhe investitorja më e madh e drejtpërdrejtë e huaj në rajon.

Në shkurtin e vitit 2018, Komisioni Evropian, publikoi një strategji premtuese dhe të besueshme mbi Ballkanin Perëndimor, që përmbante 6 nisma prioritare. Pas shumë vitesh ?lodhje nga zgjerimi? nga ana e unionit, u duk sikur strategjia i dha një shtysë optimizmit në rajon, që tashmë është zbehur nga ?lodhja prej reformave?.

Megjithatë, entuziazmi fillestar u zbeh shumë shpejt. Në qershorin e vitit të kaluar, Këshilli Evropian shtyu sërsh procesin e hapjes së negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Ndarjet e forta brenda BE-së për çështje si emigracioni, Brexit dhe të tjerat, e devijuan nivelin e vëmendjes së nevojshme politike ndaj çështjes së zgjerimit.

Bashkimi Evropian, përballet sot me një zgjedhje të qartë. Nëse do që të vërë në rrezik besueshmërinë e tij, duke mos i hapur negociatat e anëtarësimit me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, do të zvogëlohej aftësia e BE-së për të vendosur kushte më të rrepta për një qeverisje të mirë.

Nga ana tjetër, kjo do të krijonte një boshllëk të madh të fuqive perëndimore në rajon. Dhe në këto kushte, vendet e rajonit do të fillojnë pashmangshëm të ç?orientohen, dhe të nisin të përpiqen të gjejnë një partner tjetër ?strategjik?.

Lajmi i mirë, është se Presidentja e ardhshme e Komisionit Evropian, Ursula Von der Lejen, ka bërë tashmë me dije se komisioni i saj do të veprojë gjeopolitikisht, në një botë ku ka tashmë një garë mes fuqive të mëdha. Ndërhyrja agresive e Rusisë në Ballkanin Perëndimor, është rritur vitet e fundit.

Synimi i Rusisë, është më së paku rritja e kostove të integrimit të rajonit në NATO dhe Bashkimin Evropian. Moska po vepron kështu si një aktore destabilizuese, dhe është e prirur të shfrytëzojë dobësitë e brendshme politike dhe ekonomike të rajonit.

Edhe Kina po luan një rol gjithnjë e më të dukshëm në rajon. Ajo i sheh vendet e Ballkanit Perëndimor si të arritshme me shumë pak kosto. Me ?paratë e tij të gatshme?, Pekini po përdor mënyrat e veta për të forcuar më tej kontrollin ekonomik dhe gjeopolitik të Evropës Juglindore.

Brukseli duhet të pyesë veten, se çfarë do të përfitojë në një periudhë afatmesme dhe afatgjatë, nëse këto vende, si pasojë e rritjes së ndikimit kinez, bien në kurthin e borxheve, dhe ulin standardet e tyre mjedisore dhe ato të punës. Për më tepër, kjo do të nënkuptonte jo vetëm përjetësimin, por edhe përkeqësimin e dukurisë së korrupsionit tashmë të përhapur, dhe të mungesës së transparencës në rajon.

Ndjeshmëria ndaj aktivizmit në rritje diplomatik dhe ekonomik të Pekinit në rajon, nxitet edhe nga mosbesimi nëse BE-ja mund të ketë realisht një pozicion të përbashkët përkundrejt Ballkanit Perëndimor. Për më tepër, nuk duhet të anashkalohen as aleancat e mundshme mes Pekinit dhe Moskës për forcimin e ndikimit në rajon.

Bashkimi Evropian, ka mundësinë por edhe interesin e madh që të nxisë një periudhë pozitive afatgjatë në mbarë rajonin. Ky është momenti më i mire, që Brukseli të angazhohet për zgjerimin e unionit. Pasi sondazhet tregojnë një rritje të madhe të besimit dhe optimizmit tek më shumë se 61 për qind e qytetarëve evropianë përkundrejt BE-së, norma më e lartë që nga viti 2014.

Në këtë situatë, vendet anëtare të BE-së duhet të promovojnë njjë debat publik për zgjerimin e ardhshëm. Ato duhet ta vënë theksin tek rëndësia e vlerave, e rregullave të qarta dhe një qeverisjeje të mirë, si dhe të mbështesin zhvillimin e përgjithshëm në shtetet kandidate.

Së fundmi, nëse BE-ja nuk do të vijë në Ballkanin Perëndimor me mjetet dhe investimet e saj demokratike transformuese, për ta afruar rajonin me vlerat dhe institucionet e saj, atëherë qytetarët nga Ballkani do të vazhdojnë të emigrojnë drejt BE-së./ Përshtatur nga CNA.al