Ja pse përgjumemi, kur konsumojmë një vakt të rëndë ushqimor

16 Tetor 2019, 08:28, Blog CNA

A ndihesh shumë i përgjumur, kur sapo ke konsumuar një vakt të rëndë ushqimor? Nëse po atëherë mund të jesh duke përjetuar një gjendje të veçantë, që nga ekspertët njihet ndryshe si ?koma ushqimore?. Ju e kuptoni shumë këtë këtë gjendje, kur jeni aq shumë përgjumësh, dhe që gogësini aq shpesh, saqë nuk mundeni të ngriheni dot për të larë pjatat në lavaman, dhe ajo çka doni është thjesht të mbyllni sytë dhe të dremisni për disa minuta.

Sipas një studimi të publikuar këtë javë në revistën ?Scientific Reports?, këto gjendje nuk janë dhe aq të rralla. Gjithsesi mos u shqetësoni. pasi ?koma ushqimore? i shërben një funksioni të rëndësishëm biologjik. ?Ndjesia e një ?kome ushqimore? pas një vakti të bollshëm, është e njohur nga cilido? shkruan në një artikull eksperti Tomas Kerju. nga Qendra e Shkencave Neurale në Universitetin e Nju Jorkut, SHBA.

?Në fakt, shumica e kafshëve priren të shtrihen dhe të pushojnë për disa minuta, pasi kanë marrë një sasi të madhe kalorish, çka sugjeron se pas këtij reagimi, fshihet një funksion biologjik. ?Studimi ynë i ri pretendon se reagime të tilla të tipit ?pusho dhe tret? ndaj ushqyerjes, mund të jenë formuar nga evolucioni, për të promovuar formimin e kujtimeve afatgjata?- thekson Kerju.

Studiuesit vëzhguan me kujdes lepurin e detit në Kaliforni, i njohur edhe si ?Aplysia californiaica?. Ekipi vuri në dukje se pasi hante, kjo specie do të ndërpriste ekvitetin normal, dhe do të qëndronte për njëfare kohe pa lëvizur. Tingëllon si diçka e njohur?

Tek njerëzit, gjendja e ?komës ushqimore?, pason një vakt të rëndë ushqimor. Ndërsa trupat tanë përpiqen ta tretin ushqimin që sapo kanë konsumuar, gjaku rigjenerohet nga pjesa tjetër e trupit, në mënyrë që të punojë më shumë sesa zakonisht në stomak dhe zorrë.

Ky vërshim i gjakut deri në fund të aparatit tretës të trupit, mund t?i bëjë njerëzit të ndjehen fizikisht të dobët. Ndërkohë, është e rëndësishme të mos harroni se ?koma ushqimore?, nuk shkaktohet domosdoshmërisht vetëm nga sasia e ushqimit që keni futur në bark, por edhe nga cilësia e tij, apo kombinimet në ushqimin që sapo keni konsumuar.

Tani, le t?i rikthehemi ndjesisë së këputjes dhe përgjumjes. Falë neuroneve të tyre të tepërta dhe strukturës fizike relativisht të thjeshtë, studiuesit patën mundësi të vëzhgonin atë që po ndodhte kur ata ranë në një ?komë ushqimore?. ?Tek njerëzit, konsumi i ushqimit sjell çlirimin e hormonit të insulinës, që i nxit qelizat e trupit të thithin lëndë ushqyese nga qarkullimi i gjakut, dhe t?i kthejnë ato në yndyrë për një magazim afatgjatë?- thotë Nikolai Kukushkin, një doktorant që mori pjesë në këtë studim.

?Sidoqoftë, mendohet se insulina ka pak efekte në tru. Përkundrazi, një hormon i lidhur me të, si faktori II i rritjes, i ngjashëm me insulinën, është dëshmuar se ka një rol jetik në funksionimin e duhur të trurit, përfshirë formimin e kujtesës afatgjatë. Megjithatë, çlirimi i tij nuk varet nga marrja e kalorive ?.

Në thelb, trupi i njeriut përdor 2 lloje insuline. Njëra është e lidhur me konsumimin e kalorive, dhe na ndihmon të ?paketojmë? energjinë e prodhuar prej ushqimit. Tjetri – faktori II i rritjes, i ngjashëm me insulinën, ose siç njihet ndryshe IGF2 – lind në mënyrë të pavarur nga tretja dhe e forcon trurin.

Në fakt, dihet se IGF2 forcon kontaktet midis neuroneve, dhe ndikon në formimin e kujtesës afatgjata. Gjendjet e përgjumjes, prodhojnë njëkohësisht si insulinë ashtu edhe IGF2. ?Kësisoj, ?koma ushqimore? e ?Aplysia californiaica?, kontrollohet nga sistemi i saj i ngjashëm me insulinën, që vepron duke e rishpërndarë energjinë e kafshës, larg sjelljes aktive dhe drejt ruajtjes si të lëndëve ushqyese, ashtu edhe të kujtesës?-shpjegon Kerju.

Nga ana tjetër, sistemi i insulinës tek njerëzit nuk është i unifikuar, por përkundrazi pompon çdo lloj proteinë në periudha të ndryshme. ?Mbetet të përcaktohet nëse ?koma ushqimore? e njeriut, është një rudiment i të kaluarës sonë evolucionare, apo një pjesë e rëndësishme e formimit të kujtesës?- thekson Kukushkin.

Ne e dimë se për shumë kafshë, përfshirë njerëzit, gjumi është thelbësor për të fiksuar në kujtime ato që kemi përjetuar gjatë ditës. ?Me gjasë përgjumja e përjetuar pas një vakti të rëndë, është një mënyrë e ngjashme për të ruajtur një kujtim mbi atë vakt, në mënyrë që t?i rikthehemi atij në të në të ardhmen?- thekson Kerju./ www.mnn.com-Përshtatur nga CNA.al