Takimi i 18 Nëntorit Hitler-Ciano dhe Shqipëria

2 Nëntor 2025, 17:32, Opinione Auron Tare

Midis fundit të tetorit 1940 dhe prillit 1941, Jugu i Shqipërisë u bë një nga teatrot më të rëndësishëm të fazës së parë të Luftës së Dytë Botërore.

Pas një fushate të gjatë propagandistike dhe psikologjike që synonte pushtimin e Greqisë, në mëngjesin e 28 tetorit 1940 trupat italiane nisën sulmin përgjatë gjithë kufirit shqiptaro-grek.

Territori shqiptar shërbeu si bazë kryesore logjistike dhe ushtarake për këtë operacion: aeroportet e Kuçovës, Beratit dhe Gjirokastrës, si edhe rrugët e Këlcyrës, Korçës e Tepelenës, u mbushën me trupa, mjete dhe furnizime italiane.

Sipas planit të Romës, kjo duhej të ishte një “fushatë e shpejtë”, një passeggiata militare drejt Athinës. Por terreni i vështirë malor, moti i keq, mungesa e përgatitjes dhe rezistenca e ashpër greke e kthyen ndërhyrjen në një katastrofë për Italinë.

Brenda pak javësh, grekët arritën të kalonin kufirin dhe të pushtonin disa qytete shqiptare, si Gjirokastra, Saranda e Himara, duke vendosur një vijë fronti të përgjakshme që zgjati deri në pranverën e vitit 1941.

Në këtë kontekst, popullsia shqiptare u gjend nën presionin e dyfishtë të pushtimit italian dhe pasojave të luftës në territorin e saj, me mobilizime, urdhra ushtarakë dhe evakuime të shpeshta, në varësi të lëvizjes së frontit.

Në kulmin e krizës ushtarake, Hitleri ftoi Kontin Galeazzo Ciano, ministrin e Jashtëm italian dhe dhëndrin e Musolinit, në rezidencën e tij malore në Obersalzberg më 18 nëntor 1940.

Ciano, në ditarin e tij, e përshkruan këtë takim me fjalët: “Atmosfera ishte e rëndë”, një takim plot tension, ku ndihej zhgënjimi i thellë gjerman për nismën e pamenduar italiane.

Sipas përshkrimit të tij,

Hitleri ishte i frustruar dhe i zemëruar për pushtimin e Greqisë, duke e cilësuar atë si një gabim strategjik që rrezikonte interesat gjermane në Ballkan dhe fushat naftëmbajtëse rumune. Ai paralajmëroi se hyrja e britanikëve në Greqi do t’u lejonte atyre të afroheshin “në distancë goditjeje” nga burimet vitale gjermane dhe se, në rast dështimi të Italisë, Gjermania do të detyrohej të ndërhynte ushtarakisht.

Ciano pranoi se perspektiva e ushtrisë italiane ishte e zymtë, duke vërejtur se Berlini tashmë po përgatiste plane për të marrë kontrollin e situatës në Ballkan.

Takimi i 18 nëntorit shënoi një pikë kthese: që nga ai moment, roli i Gjermanisë në Mesdhe dhe Ballkan u bë dominues, ndërsa Italia, për shkak të aventurës së pasuksesshme të Musolinit, filloi të shihej si partneri më i dobët i Boshtit.