E fundit!

09:27 Kronika

E rëndë në Korçë, 66-vjeçari i jep fund jetës

Rreth orës 08:40, në lagjen nr. 10, Korçë, një automjet ti...

E drejta për të qenë dembel

4 Gusht 2023, 10:20, Opinione Ardi Stefa

Në rrjete sociale lexova “Dekalogun e dembelit!”:

1) Jetojmë për të pushuar.

2) Duajeni shtratin, është tempulli juaj.

3) Nëse shihni dikë duke pushuar, ndihmojeni.

4) Pushoni gjatë gjithë ditës, në mënyrë që të mund të flini më mirë gjatë natës.

5) Puna është e shenjtë! Mos e prek atë!

6) Mos bëni asgjë nesër, nëse mund ta bëni pasnesër.

7) Punoni sa më pak. Pjesa tjetër u takon të tjerëve.

8) Qetësohu! Askush nuk vdiq duke pushuar. Mund të ndodhë që gjatë punës dëmtoheni.

9) Nëse keni dëshirë të punoni, shtrihuni derisa të kalojë.

10) Mos harroni: Puna do të thotë shëndet. Pra jepuani të sëmurëve.

Pas buzëqeshjes së parë m’u kujtua ai njoftimi për punë i dikujt që për të ndërtuar një gardh paguante 30 euro në ditë plus drekën. Dhe i interesuari poshtë i shkruante se çfarë kishte dreka!

Por le të abstragojmë.

E drejta për të qenë dembel besoj se është një e drejtë themelore e njeriut.

Megjithëse si puna ime besojnë tek e “drejta për të qenë dembel”, me mijëra, apo edhe miliona njerëz të tjerë në botë, madje 19 gushti është Dita Ndërkombëtare e Dembelizmit, e drejta për të qenë dembel nuk është përfshirë në listën e të Drejtave të Njeriut të OKB-së.

E çuditshme, pasi po ta shohësh hollë- hollë të gjitha betejat shoqërore bëhen që njeriu të ketë më shumë kohë të lirë në dispozicion, të jetë më i lirë të mos punojë, madje edhe i punëtori që pyeste se çfarë përmbante dreka, betejë shoqërore bënte!

Dhe të kesh më shumë kohë të lirë do të thotë, që të jesh në gjendje të jesh më dembel.

Për më tepër, e drejta për dembelizëm është një parim thelbësor marksist. Madje kam lexuar edhe një libër: "E drejta e dembelizmit" shkruar nga Paul Lafargue, dhëndrri i Karl Marksit!

Në fund të fundit, puna ndryshon nga skllavëria vetëm jo aq shumë nga ana e formimit gjuhësor të fjalëve, por edhe në nocionin filozofik. Ndryshojnë shumë edhe në thelb këto dy fjalë.

Kur kemi qenë të vegjël dëgjonim dhe lexonim aksioma (le të guxonim të mendonim ndryshe!), “Puna është nder dhe lavdi!” “Punë, punë natë e ditë...!”, “Me gëzim po shkoj në punë!”, apo edhe vargjet e një kënge të realizimit socialist: “Të dielën u martove, të hënën në punë shkove!...”

Sot ato parulla mund t’i besojnë vetëm idiotët.

Veç nëse i referohemi punës që secili prej nesh bën lirisht dhe pa mundim, një punë, që e zgjedh pa orën me zile që i rri mbi kokë si shpata e Demokleut, që na pret kokën çdo ditë përveç të dielave dhe festave...

Personalisht, megjithëse jam njeri punëtor dhe nuk e preferoj varfërinë apo urinë, gjithmonë kam pyetur veten se përse dreqin pushtetarët komunistë e lavdëronin aq shumë punën.

Një mendje gjithmonë më ka thënë se pushtetarët komunistë e donin aq shumë punën, natyrisht kur punonin të tjerët, sepse duke i mbajtur njerëzit me punë dhe duke i lodhur gjithnjë e më shumë, këta të fundit nuk do të mund të revoltoheshin.

Megjithëse ekzistonte rreziku që sa më shumë të rrobëtoheshin në punë aq më shpejt mund të ngriheshin për t’i përmbysur...

Edhe tani që kohët kanë ndryshuar dhe nuk kemi më mbi kokë pushtetarët komunistë, specialistët mungojnë, ndërkohë që punë ka.

Prandaj edhe në Shqipëri njerëzit nuk e pëlqejnë shumë punën.

Sepse njerëzit në mënyrë intuitive e kuptojnë vlerën dhe rëndësinë e dembelizmit.

Në vitet e komunizmit në Shqipëri ekzistonte shprehja: “Bëmë sikur punojmë, bëjnë sikur na paguajnë!...”

Në fund të fundit, a nuk ishte Marksi ai që tha se njeriu duhet të shpëtojë një ditë nga skllavëria e punës? Kjo ka ndodhur në Shqipëri sot. Njerëzit “shpëtuan” nga skllavëria e punës socialiste. Gjithsesi edhe ky shpëtim nga puna ishte paradoksal, pasi Marksi e saktësonte se çlirimi nga puna do të bëhej i mundur vetëm me punë. Domethënë pasi kemi punuar aq sa duhet për shoqërinë e bollëkut në komunizëm.

Mirëpo, një gjë është puna dhe tjetër gjë “puna socialiste”. Puna socialiste është një shpikje e Stalinit, e cila u përqafua edhe nga Enveri, i cili e zgjeroi me të shtunat komuniste dhe të dielat e aksioneve, duke u hequr edhe ato pak ditë pushim që kishin njerëzit.

Por Marksi ëndërronte një epokë të lumtur, në të cilën secili do të prodhonte sipas aftësive të tij dhe do të paguhej sipas nevojave të tij.

Kjo mund të përkthehet: Sipas aftësive do të thotë pa përpjekje. Sipas nevojave do të thotë pa shumë dhe mbi të gjitha pa nevoja mediokre.

Por, puna socialiste nuk ndryshon nga puna kapitaliste. Thjesht, ideologët dinakë i vendosin mbiemrin “socialiste” pas, për ta bërë të tolerueshëm shfrytëzimin; nga puna në emër të një bote më të mirë, të barabartë në pagë, të drejtë e pa shfrytëzim që u provua se ishte ideologji e një bote që nëse do ta krahasonim me një mkinë që ecën, ishte një makinë, së cilës iu çanë gomat në mes të rrugës.

Gjithsesi, diskutimi për punën dhe të drejtën për të qenë dembel shkon përtej kësaj satire!