Vullkani gjigant nënujor pritet të shpërthejë në vitin 2026/ Çfarë pasojash mund të sjellë

7 Janar 2026, 16:34, Kosova & Bota CNA

Vullkani gjigant nënujor pritet të shpërthejë në vitin

Një nga vullkanet nënujore më aktive në botë, Axial Seamount, i vendosur rreth 480 kilometra larg bregdetit të Oregonit, ka shumë mundëszi të shpërthejë në vitin 2026 , sipas vlerësimeve të reja nga shkencëtarët.

Ekspertët kishin paralajmëruar se vullkani mund të shpërthente që në fund të vitit 2025, gjë që nuk ndodhi. Megjithatë, të dhënat e fundit tregojnë se shpërthimi po shtyhet për në mesin ose fund të vitit 2026.

Një nga vullkanet më aktive nënujore

Axial Seamount ndodhet në një zonë pllakash tektonike divergjente, dhe është i njohur për aktivitetin e tij intensiv. Ka regjistruar shpërthime në vitet 1998, 2011 dhe 2015, ndërsa shkencëtarët nuk përjashtojnë mundësinë që të ketë pasur edhe të tjera që nuk janë vënë re.

Sipas një studiuesi nga Universiteti i Oregonit, vullkani po kalon një periudhë sizmike në rritje dhe një ngritjeje të vazhdueshme të shtratit të detit. Kjo ngritje është për shkak të rritjes së magmës poshtë shtratit të detit dhe është një shenjë se një shpërthim i ri po afron.

Bill Chadwick, i cili monitoron sistematikisht aktivitetin e vullkanit, i tha Live Science se shenjat tregojnë se shpërthimi mund të ndodhë brenda vitit të ardhshëm.

Çfarë ndodh në një shpërthim nënujor?

Kur fillon një shpërthim në Axial Seamount, lava rrjedh në fund të oqeanit. Për shkak të temperaturës së ulët të ujit, lava ftohet pothuajse menjëherë.

Ky proces është shkatërrues për disa organizma detarë aty pranë, pasi temperatura e lartë e lavës është vdekjeprurëse për ta. Në të njëjtën kohë, nxehtësia rrit aktivitetin e burimeve hidrotermale, duke çuar në çlirimin e sasive të mëdha të ujit të nxehtë dhe të pasur me minerale dhe krijimin e të ashtuquajturve "tymnaja të zeza". Gjatë shpërthimit, dhoma e magmës poshtë fundit mbushet dhe shkakton fryrjen e vullkanit.

A ka rrezik për njerëzit?

Pavarësisht madhësisë dhe aktivitetit të tij, Axial Seamount nuk konsiderohet kërcënim për jetën njerëzore. Ai ndodhet në thellësi të mëdha dhe larg bregdetit, ndërsa shpërthimet e tij të zakonshme janë të kufizuara në shtratin e detit. /CNA