E fundit!

10:26 Kosova & Bota

SHBA-ja kryen sulme të reja në Iran/ Teherani hakmerret me sulme në Kuvajt dhe Bahrejn

Ushtria amerikane njoftoi të mërkurën se ka kryer sulme të...

A po largohen kompanitë gjermane nga vendi?

9 Korrik 2026, 08:40, Kosova & Bota CNA

Trendi i kompanive gjermane që zhvendosen jashtë vendit po dobësohet. Industria vazhdon të investojë jashtë vendit për shkak të kostove të larta. por sa kompani po largohen vërtet?

Kompanitë gjermane ende po zhvendosin disa nga operacionet e tyre jashtë vendit, pavarësisht nga madhësia e kompanisë. Sipas raportimeve të medias, prodhuesi i specializuar i pajisjeve të kopshtit Gardena nga Ulm po planifikon të shkurtojë 250 vende pune në Gjermanidhe të zhvendosë disa nga bizneset e veta në Republikën Çeke. Kjo përfaqëson një ulje prej dhjetë përqind të numrit të punonjësve në vend.

Kompanitë e mëdha globale, si BASF, po vazhdojnë gjithashtu të investojnë jashtë vendit. Gazeta e përditshme Welt raportoi më 11 shkurt 2026 se kompania synon të zhvendosë disa nga vendet e saj të punës në sektorin e shërbimeve në Indi. Kjo po ushtron presion mbi selinë e saj në Berlin, ku është planifikuar një numër i madh shkurtimesh vendesh pune.

Kishte edhe vlerësime më dramatike

Një vit më parë, situata u përshkrua shumë më dramatike. "Kriza industriale në Gjermani po zhvillohet me intensitet të plotë", shkroi revista online Financmarktwelt në nëntor 2025. Autori iu referua të dhënave nga Zyra Federale e Statistikave, e cila analizoi trendet nga viti 2018 deri në vitin 2023. Të dhëna më të fundit nuk janë publikuar ende.

Sipas analizës, midis viteve 2021 dhe 2023, rreth 1,300 kompani gjermane me më shumë se 50 punonjës zhvendosën funksione të caktuara biznesi jashtë vendit. Kjo përbënte 2.2 përqind të të gjitha kompanive të kësaj madhësie me seli në Gjermani në vitin 2023.

Rreth 50,800 vende pune u humbën në vend si rezultat i këtyre zhvendosjeve. Financmarktvelt vlerësoi në atë kohë: "Mund të supozohet se në vitin 2024, dhe veçanërisht në vitin 2025, këto tendenca do të intensifikohen më tej për shkak të çmimeve të larta të energjisë, rritjes së burokracisë dhe rritjes së kostove të punës."

Vetëm gjashtë muaj më vonë, Instituti i Kreditit të Rindërtimit vuri re një trend tjetër. Në një njoftim për shtyp më 2 qershor, departamenti i kërkimit i institucionit deklaroi se "shumë kompani të mesme po tërhiqen nga operacionet jashtë vendit".

Ndërsa në vitin 2022, rreth 880,000 nga afërsisht 3.8 milion ndërmarrje të mesme operonin jashtë vendit, një vit më vonë ky numër kishte rënë në rreth 763,000. Pjesa e ndërmarrjeve të mesme që veprojnë jashtë vendit ra nga rreth 23 në 20 përqind.

"Kushtet për tregtinë e jashtme janë përkeqësuar ndjeshëm", thotë Dirk Schumacher, kryeekonomist në Institutin e Kredisë së Rindërtimit. Ai përmend tensionet gjeopolitike në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, rritjen e konkurrencës së eksportit nga Kina në sektorët kryesorë industrialë dhe politikën tregtare proteksioniste të Shteteve të Bashkuara si arsyet kryesore.

Një pamje e përzier

Dhoma Gjermane e Industrisë dhe Tregtisë paraqet një gjendjen më ndryshe. Kur u pyet nga Deutsche Welle, zëdhënësi Sven Elling iu referua një ankete biznesi të kryer nga Dhoma e Industrisë dhe Tregtisë në fillim të vitit 2026. Ajo tregon se presionet e kostove mbi industrinë gjermane kanë arritur nivele rekord dhe se për këtë arsye gjithnjë e më shumë kompani po planifikojnë investime jashtë vendit.

Sipas Dhomës, 43 përqind e kompanive industriale planifikojnë të investojnë jashtë vendit këtë vit, që është tre pikë përqindjeje më shumë se një vit më parë.

"Arsyet janë të qarta - rritja e kostove, problemet strukturore dhe aktiviteti i dobët ekonomik në Gjermani", tha Volker Treier, drejtor i sektorit ndërkombëtar të biznesit të Dhomës.

Çfarë sjellin investimet jashtë vendit?

Investimet jashtë vendit deri më tani, si rregull, kanë forcuar kapacitetet e prodhimit vendas dhe kanë kontribuar në punësim më të lartë në vend. Në veçanti, investimet që synojnë pushtimin e tregjeve të reja ose zhvillimin e rrjeteve të shitjeve dhe shërbimeve kanë pasur efekte të favorshme në kompanitë mëmë. Megjithatë, sipas të dhënave nga Dhoma Gjermane e Industrisë, pjesa e kompanive që investojnë jashtë vendit kryesisht për të pushtuar tregje të reja ka rënë nga 30 në 28 përqind.

"Është veçanërisht shqetësuese që efektet pozitive të mëparshme që investimet jashtë vendit kishin në biznesin vendas nuk ekzistojnë më, sepse kompanitë tani investojnë kryesisht për të ulur kostot. Kjo shpesh çon në shkurtime serioze në biznesin në vend", thotë Volker Treier. Investimet jashtë vendit sot synojnë kryesisht uljen e kostove, jo zgjerimin e biznesit.

Trendet e përgjithshme në fushën e investimeve jashtë vendit nuk tregojnë një drejtim të qartë. Mund të flitet për ngecje sesa për rritje. Profesor Stefan Müller nga Instituti Leibniz për Kërkime Ekonomike në Halle beson se Gjermania, kur bëhet fjalë për investimet direkte nga kompanitë vendase jashtë vendit, është "shumë poshtë vlerave rekord të arritura më parë".

Siç i tha ai Deutsche Welles, statistikat nga Banka Federale Gjermane tregojnë se investimet direkte midis viteve 2017 dhe 2022 arritën në rreth 120 miliardë euro në vit. Në vitin 2024, ato arritën në rreth 80 miliardë euro, ndërsa në vitin 2025, më pak se 100 miliardë. Këto të dhëna, sipas mendimit të tij, "nuk japin bazë për përfundimin se dukshëm më shumë kapital po largohet nga vendi sesa në vitet e kaluara".

Amerika humbet, Azia fiton, Evropa mbetet lider

Hulumtimi tregon ndryshime të rëndësishme në zgjedhjen e destinacioneve për investimet gjermane jashtë vendit. Atraktiviteti i Amerikës së Veriut është veçanërisht në rënie. Pjesa e kompanive që planifikojnë të investojnë në atë rajon ka rënë nga 48 në 44 përqind.

Në të njëjtën kohë, interesi për Azinëështë në rritje. Sipas Dhomës, pjesa e kompanive industriale që investojnë në Kinëështë rritur nga 31 në 34 përqind. Rajoni i Azi-Paqësorit gjithashtu po fiton rëndësi, ku kjo pjesë është rritur nga 21 në 26 përqind.

"Mosmarrëveshja për tarifat me Shtetet e Bashkuara po rrit pasigurinë dhe po bën që kompanitë të shtyjnë vendimet për investime", tha Volker Treier.

Me një pjesëmarrje prej 64 përqind, Eurozona mbetet destinacioni më i rëndësishëm për investimet gjermane jashtë vendit. Stabiliteti i saj, tregu i brendshëm i vetëm dhe monedha e përbashkët ofrojnë kushte të besueshme biznesi, të cilat janë një nga faktorët kryesorë në marrjen e vendimeve për investime në kohë pasigurie të shtuar gjeopolitike./ DW