"Korçaserenights"/ Return to the roots of the serenade

2025-09-19 17:43:00, Qyteti im CNA

The second edition of the “Korça Serenights” festival has begun in Korça, an activity that this year opened with a special exhibition dedicated to the guitars and mandolins of Korça serenatists. The first activity of the festival is intended as a return to the roots of the serenade, bringing to the public hundreds of years old instruments that carry the history of the families and artists who have made this tradition immortal.

Organizer Blerta Belliu emphasized that this beginning was not accidental. For her, the exhibition is a way to remember the first serenaders and not to lose the legacy they left behind. In the guitars and mandolins on display, one can see not only the antiquity and craftsmanship of the time, but also a part of the spirit of Korça, where serenades were once sung in every home, whether by teachers, doctors or craftsmen.

“ The first night started with an exhibition, not without purpose. We started from the foundations of the serenade because if we do not remember those who created the serenade, they have given us an extraordinary folk wealth and heritage, we must continue to show it to the new generations. The purpose of this exhibition in my mind was to remember what we have behind us, to try not to alienate it, not to lose its value so that the new generations have the opportunity to get to know this extraordinary treasure and to be sung from generation to generation. The great luck of Korça is that you do not necessarily have to be a professional singer, it is enough to be a shoemaker, teacher, doctor at that time and every family had a guitar. With that guitar they sang about joys, sorrows, loves, worries, memories and the idea of ??the exhibition was for us to remember them. They are hundreds of years old guitars, they have a very great history and for their value because they are very old. Suffice it to say that there is Vangjush Tushi's mandolin, which "It's very old. Vangjush Tushi was not only a folk artist but he sang it very beautifully. So the goal was to start the serenade from the foundations, to continue on the other two nights and to bring the serenades in many forms ," ??said Belliu.

The opening atmosphere was filled with emotions even for today's artists. Korça singer Lazarela Deti, who opened the first night, praised the festival as one of the most beautiful cultural events in the city. For her, serenade is more than a song: it is the identity of every Korça resident, a heritage that has made her feel privileged and that has given her impetus on her path as a singer.

“Ndihem shumë e emocionuar, në fakt para 16-17 vjetësh që është bërë festa e birrës unë e kam hapur festën, sot po hap këtë event të mrekullueshëm. Është një nga eventet më të bukura që ka Korça që evidentohet me serenatën korçare dhe ndihem shumë e privilegjuar. Serenata është jetë sepse ne korçarët pa atë nuk jetojmë dot. Ne "shesim" mend me serenatën, sikur edhe mos dimë të këndojmë ne themi që jemi nga Korça e kemi serenatat. Për mua është gjithçka. Ajo më ka bërë këngëtare, më ka dhënë vlera. Respektoj të gjithë serenatistët që kanë kënduar më përpara, që kanë zëra të mrekullueshëm dhe që na kanë lënë një pasuri të jashtëzakonshme ne këngëtarëve që mundohemi ti këndojmë si ata”, u shpreh Lazarela.

Një tjetër moment i veçantë i ekspozitës ishte prezenca e instrumenteve të familjes Suljoti, një emër i njohur i serenatës korçare. Aleks Suljoti, pasardhës i kësaj familjeje, solli kujtimet e mandolinës mbi 140-vjeçare dhe kitarës së viteve ’50, me të cilat babai i tij, serenatisti i njohur Piro Suljoti, nisi rrugëtimin muzikor. Për të, rikthimi i këtyre instrumenteve në një festival të tillë është një emocion i veçantë, sepse ato përfaqësojnë jo vetëm historinë e familjes, por edhe historinë e vetë serenatës korçare.

“Në ekspozitë ndodhet edhe kitara edhe mandolina e familjes Suljoti. Dua ta filloj me mandolinën e familjes që ka qenë e stërgjyshit tim, e babait të Piro Suljotit, serenatistit dhe artistit të merituar. Babai i tij ka qenë një marangoz i thjeshtë si çdo korçar i asaj kohe, i ka ardhur kjo mandolina nga Amerika, e ka mbajtur dhe brenda kësaj mandoline ka nisur udhëtimi profesional i familjes Suljoti në tingujt e serenatës. Pikërisht me këtë është mësuar Piroja që në fillim dhe ka rrahur veshin me serenatat e para, gjithashtu dhe kitara e cila është afërsisht e viteve 50-të. Me atë kanë kënduar në oborret e shtëpive të Suljotëve, me këngët e para me serenatistët e njohur të asaj kohe. Piroja sot do të ishte 102 vjeç, imagjinoni sa e vjetër është mandolina, më shumë se 140 vjeçare. Është një emocion i paparë sepse unë kam të gjitha kujtimet e mia të fëmijërisë, madje mandolinën kur ishim të vegjël e kemi gërvishtur sepse nuk ja kuptonim vlerën dhe u deshën vite që të organizohej një festival kaq i bukur që të riktheheshin këto vlera. Kujtimi i fundit ka qenë kur Gjergj Suljoti para se të ndërronte jetë, ishte mbledhur me çunat në oborrin e shtëpisë dhe kanë kënduar së bashku. Kam në kujtime që këndonte me vëllezërit Tasellari, me Neli Moravën, me plot serenatistë të asaj kohe dhe anëtarë më vonë të Korit Lira të cilët mblidheshin tek oborri i shtëpisë tonë dhe i binin kitarës e këndonin serenatat e bukura korçare”, u shpreh Suljoti.

The guitar exhibition was not only a symbolic launch of the “Korça Serenights” festival, but a return to the city’s memory. Through old instruments, family memories and artists’ emotions, the story of a tradition that has marked the lives of Korça residents for generations was brought to the public. From the courtyards of houses where serenades were sung among friends, to today’s scenes where the song adapts to the times, the journey of the serenade continues.

The festival is expected to bring more nights filled with music and emotion, making the serenade not only a memory of the past, but a living value that will be preserved, promoted and passed on to future generations. In this way, Korça confirms once again that the serenade remains the heart of its cultural identity./CNA