Pro-euthanasia in Albania

2026-07-22 17:21:00, Opinione Ardi Stefa

Pro-euthanasia in Albania

I am in favor of euthanasia and the adoption of a euthanasia law in Albania.

I say this fully aware that it touches on one of the most sensitive topics of human civilization, where morality, philosophy, religion, law and science collide. I say this fully aware that there will also be many reactions, which more than essential, will be offensive, especially from those who are not only lazy to read, but do not even bother to understand, but always dare to comment.

I don't consider this an easy answer to a difficult question. Quite the contrary. Precisely because it is so difficult, I think that no one has the right to monopolize the truth.

The arguments against are well-known. Religious traditions consider life a divine gift that man cannot take with his own hand. Moralists fear that legalizing euthanasia could relativize the value of human life. Medicine is built on the principle of saving life, not ending it. All of these are serious dilemmas and deserve respect.

Whenever I explain Albert Camus's "The Myth of Sisyphus" to my students, I emphasize that it depicts man as a being confronted with the absurd, seeking meaning in a universe that is not obliged to provide answers. However, Camus, although he begins his famous essay with the phrase: "There is only one truly serious philosophical problem: suicide," does not glorify suicide. On the contrary, he argues that the answer to the absurd is revolt, the continuation of life despite the lack of guaranteed meaning.

Camus placed man and his dignity at the center of ethics. He was against any ideology that sacrificed the individual in the name of an abstract principle. In this spirit, life itself should not be transformed into an abstract principle that forgets the concrete man. Protecting biological life at all costs, ignoring irreversible suffering, risks turning morality into dogma and compassion into formality.

But what happens when the absurd is no longer just philosophical, but becomes physical? When existence is no longer a challenge, but an incessant agony, with no hope of recovery and no possibility of living with dignity? Is it revolt to continue suffering at all costs, or to demand the right not to prolong that suffering indefinitely?

Pra, a është jeta një vlerë absolute edhe kur është shndërruar në vuajtje të pambarimtë? A mund ta detyrojmë një njeri të jetojë vetëm sepse ne, të tjerët, kemi frikë nga ideja e vdekjes, nga turpi se çfarë do të thonë të tjerët, nga disa stereotipe të kultivuara ndër vite?
Mendoj se dinjiteti nuk përfundon kur fillon sëmundja. Përkundrazi, pikërisht në çastet e fundit dinjiteti bëhet më i rëndësishëm. Një njeri që është plotësisht i vetëdijshëm, që vuan pa mundësi rikuperimi dhe që kërkon me këmbëngulje t'i japë fund agonisë së tij, nuk zgjedh vdekjen përballë jetës. Ai zgjedh fundin e vuajtjes kur jeta biologjike nuk është më jetë në kuptimin njerëzor të fjalës. Vlera morale nuk qëndron te zgjatja mekanike e ekzistencës, por te kapërcimi i vuajtjes dhe i egoizmit.

Dhe përpara se ta etiketojmë si kulturë e vdekjes duhet të kuptojmë se është një kulturë e pavarësisë dhe vendimit për të zgjedhur vetë fundin. Një shoqëri që i njeh individit të drejtën të zgjedhë si jeton, duhet të jetë e gatshme të diskutojë edhe të drejtën se si në rrethana të jashtëzakonshme të largohet nga jeta, natyrisht me garanci të forta ligjore. Pa diskutim që ekziston edhe rreziku i abuzimit, i keqpërdorimit të ligjit. Por zgjidhja nuk është ndalimi absolut.

Përndryshe, do të duhej të ndalonim kirurgjinë sepse ndonjëherë ndodhin gabime ose drejtësinë sepse ndonjëherë dënohen të pafajshëm. Përgjigjja është kontrolli, transparenca dhe kritere të rrepta.

Dhe të kuptuarit se mbi trupin dhe mendjen e vet, individi është sovran.

Dhe të ndërgjegjësuarit se njeriu duhet trajtuar gjithmonë si qëllim në vetvete dhe kurrë thjesht si mjet. Për disa, kjo e përjashton eutanazinë; për të tjerë, pikërisht respekti për pavarësinë e individit e mbështet atë. Debati mbetet i hapur, dhe kjo është shenjë e një shoqërie të lirë.

Edhe teologjia ngre kundërshtime të forta. Por shteti modern nuk është shtet teologjik. Ai nuk mund t'i imponojë çdo qytetari një bindje fetare si normë universale. Besimtari që e konsideron eutanazinë të papranueshme ka çdo të drejtë të mos e zgjedhë kurrë. Por ai nuk duhet t'ia mohojë këtë mundësi dikujt tjetër që mendon ndryshe.

Të jesh pro eutanazisë nuk do të thotë të jesh kundër jetës. Do të thotë të pranosh se ka raste të jashtëzakonshme ku respekti për lirinë dhe dinjitetin e individit është forma më e lartë e humanizmit. Nuk është zgjedhje e vdekjes mbi jetën, por zgjedhje e dinjitetit mbi agoninë.

Ndoshta përgjigjja më e ndershme nuk është as te siguria e dogmave dhe as te frika nga vdekja. Është te dhembshuria. Sepse një shoqëri vërtet humane nuk matet vetëm me sa gjatë arrin të zgjasë jetën, por edhe me mënyrën se si respekton njeriun në çastet e tij më të vështira.

No one wants the death of loved ones or even their own. What do we respect more: biological life or human dignity? For me, dignity is an inseparable part of life. And sometimes, when life is no longer anything but an artificial extension of pain, the most reasonable and compassionate act is not to keep someone tied to pain, but to recognize their right to leave it. Allowing a peaceful, conscious, and free departure is not a loss of humanity.
It can be its highest form.