Data e zgjedhjeve lokale/ ISP tregon problematikat

2022-10-24 18:32:00, Politikë CNA

Data e zgjedhjeve lokale/ ISP tregon problematikat

Foto ilustruese

Instituti i Studimeve Politike ka publikuar disa problematika të gjetura nga ekspertët, pas caktimit të 14 majit si datën e zgjedhjeve lokale.

ISP ka bërë një parashtrim të mbajtjes së zgjedhjeve lokale që nga viti 1992 deri në 2023-shin, ku thekson se vetëm në 3-4 raste ka ndodhur që të jetë respektuar afati kushtetues 3 ose 4 vjeçar.

Në rastet e tjera, ISP thotë se ka devijime në disa muaj, dhe duke marrë parasysh kohën kur merret mandati.

Një problem që ekspertët kanë evidentuar lidhet me raportin midis datës së zgjedhjeve dhe reformës zgjedhore.

ISP deklaron se rreth 6 muaj nga zgjedhjet e reja lokale ende nuk ka reformë zgjedhore dhe as vullnet për një gjë të tillë.

Gjetjet e plota të ISP-së:

Zgjedhjet vendore 2023/ Presidenti cakton datën
24 Tetor, 15:07

Bazuar në Kushtetutën e RSH zgjedhjet lokale zhvillohen një herë në 4 vjet dhe mandati i drejtuesve lokalë është po ashtu 4 vjeçar. Dallim bën periudha 2000-2007, kur Kushtetuta përcaktonte mandate 3 vjeçare. Referuar të dhënave zyrtare të datës së zgjedhjeve 1992-2023 vetëm në 3-4 raste ka ndodhur që të jetë respektuar afati kushtetues 3 ose 4 vjeçar. Në rastet e tjera ka devijime në disa muaj, dhe duke marrë parasysh kohën kur merret mandati (mandati merret pasi përfundojnë ankimimet dhe del rezultati i plotë zyrtar i zgjedhjeve), mandatet kushtetuese kanë krijuar diferenca të mëdha, - aty ku mandati merret pa ankimime respektohet periudha 4 vjeçare, aty ku ka debate dhe ankimime mandati devijon deri në 4-5 muaj.

Problemi i dytë, sipas ekspertëve të Institutit të Studimeve Politike (ISP), lidhet me raportin midis datës së zgjedhjeve dhe reformës zgjedhore. Vijon tradita negative, zgjedhje pa pasuar ende reformë zgjedhore. Një komision parlamentar është ngritur dhe zyrtarisht vepron prej muajsh, por ende nuk ka asnjë rezultat konkret për reformën zgjedhore, ndërkohë që paralelisht po ndërmerren nisma, si ajo e fundit e mazhorancës, për të ndërhyrë në Kodin Zgjedhor pavarësisht punës paralele në reformën zgjedhore. Për më tepër, reforma aktuale zgjedhore po ecën me reformën administrative, dy tema që nuk kanë përputhje por kanë ndërthurje dhe mbivendosje. Për pasojë, rreth 6 muaj nga zgjedhjet e reja lokale ende nuk ka reformë zgjedhore dhe as vullnet për një gjë të tillë. Tradita e reformës “në minutat e fundit” ose e marrëveshjeve të fshehta në emër të reformës zgjedhore, pa transparencë, konsultim dhe llogaridhënie publike vijon edhe më 2022, - një tregues tjetër i devijimit të sistemit tonë politik dhe parlamentar nga praktikat e mira demokratike dhe nga standardet e një vendi kandidat për në BE.

Data e zgjedhjeve lokale/ ISP tregon problematikat

Komisioni i reformës nuk ka trajtuar ende asnjë propozim dhe rekomandim (nga dhjetra të tillë) të adresuar nga shoqëria civile dhe as vetë rekomandimet e ODIHR/OSBE, pavarësisht se të dy burimet duhet të jenë objekt i punës së komisionit, sipas vendimit përkatës së Kuvendit të Shqipërisë. E fundit, por me rëndësi, shqetësues është fakti se edhe faktori ndërkombëtar, përfshirë OSBE dhe BE, janë “në borxh me konceptin e transparencës dhe gjithëpërfshirjes” në presionin pozitiv mbi palët politike, në punën me shoqërinë civile dhe në sensibilizimin publik shndërrimin e reformës zgjedhore në prioritet dhe detyrim institucional. Pavarësisht nga kjo, ISP do të vijojë të monitorojë zgjedhjet, reformën zgjedhore, cilësinë e kandidatëve, jetësimin e dekriminalizimit dhe integritetit, - si pjesë e kontributit periodik në funksion të shtetit të së drejtës dhe demokracisë funksionale./ B.A. - CNA.al