web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

"The most unstable region"/ House of Representatives Committee calls on Trump: Engage more in the Balkans

2025-12-03 09:45:41, Kosova & Bota CNA

"The most unstable region"/ House of Representatives Committee calls

Participants in discussions in the Foreign Policy Committee of the United States House of Representatives have called on President Donald Trump's administration to engage more in the Western Balkans to stabilize the region, assessing that Russia, through Serbia, is the main factor for destabilization.

Opening the hearing late Tuesday, the Republican chairman of the Subcommittee on Europe, Keith Self, assessed that the Western Balkans, aside from Ukraine, which is under Russian occupation, is "the most unstable region in Europe."

Serbia's unresolved relations with Kosovo are one of the main drivers of regional instability, which further enables Russia to undermine the European Union and NATO's ability to strengthen Balkan countries, Self said.

The deterioration of the situation in Bosnia and Herzegovina has led, according to him, to a "great increase in the use of legally questionable powers" of the international high representative.

In the event of a conflict, NATO allies – Albania, North Macedonia and Montenegro – would be directly targeted, which could lead to the potential activation of Article 5 of the Alliance, Self said, adding that NATO allies in the Balkans should build political and military deterrence together, but that Kosovo would be particularly exposed because it is not part of the Western alliance.

US adversaries are actively exploiting vulnerabilities to wage hybrid warfare that increases instability in the region, Self said, underlining that China is using its influence by conducting military exercises and sending weapons to Serbia.

In addition, he added, China is signing economic agreements across the region with the aim of maintaining its malign apparatus and exploiting corruption in the Western Balkans.

Russia also contributes to the rise in tensions in Bosnia, Republika Srpska and Serbia, Self stressed, noting that the former president of the Serb entity in Bosnia, Milorad Dodik, is continuing to use his political capital to control Republika Srpska and act in Russia's interests by threatening its separation from Bosnia.

On the other hand, according to him, Serbia, despite indirectly sending weapons to Ukraine, also has defensive ties with Russia and China, and promotes Chinese and Russian propaganda. He noted that in order to end Moscow's political influence, the issue of Serbia's dependence on Russian energy must be addressed.

Pavarësisht këtyre sfidave, ende ekzistojnë mundësi për përmirësimin e stabilitetit, paqes dhe prosperitetit në Ballkanin Perëndimor, dhe lidershipi amerikan duhet të ketë rol të rëndësishëm në ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e rikthimit të konflikteve, tha Self, duke përshëndetur administratën Trump për riangazhimin në këtë, siç e quajti ai, “rajon shpesh të neglizhuar”.

William R. Keating, anëtari me rang më të lartë demokrat në Nënkomitet, shprehu bindjen se SHBA duhet të vazhdojë të mbështesë të ardhmen e Bosnjës, përfshirë Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë (OHR).

Ai kritikoi administratën Trump për heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij, të cilët, siç tha ai, kanë treguar pak gatishmëri për të ndryshuar sjelljen në Republikën Sërpska.

Duke theksuar se presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiç për vite ka minuar sundimin e ligjit dhe ka forcuar lidhjet e Serbisë me Kinën dhe Rusinë, ai i bëri thirrje sekretarit të Shtetit Marco Rubio të forcojë luftën kundër korrupsionit dhe sundimit të ligjit në Serbi, si dhe t’i bëjë të qartë Beogradit se forcimi i lidhjeve me Moskën dhe Pekinin nuk është i përputhshëm me synimin e deklaruar për t’u integruar në komunitetin transatlantik.

Ai u shpreh i bindur se një angazhim më i madh amerikan në Ballkan do ta afronte rajonin me anëtarësimin në BE dhe i bëri thirrje administratës Trump të sigurojë aleatët dhe partnerët në rajon se SHBA do të vazhdojë të jetë e angazhuar dhe e përkushtuar ndaj së ardhmes së tij.

Max Primorac, hulumtues në Qendrën për Liri Margaret Thatcher pranë Fondacionit konservator Heritage, vlerësoi se “Ballkani nuk është në gjendje të mirë” dhe shtoi se “Bosnja është një shtet i dështuar” 30 vjet pas nënshkrimit të marrëveshjes së Dejtonit për paqe dhe miliardave të shpenzuara në ndihmë nga SHBA-ja.

Ai tha se Bosnja është “në krizë të përhershme” dhe se është koha të përfundojë “dështimi katastrofik i ndërtimit të shtetit”, duke theksuar se sovraniteti i vendit duhet të rivendoset duke mbyllur Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë “që shkarkon liderë të zgjedhur, vendos veto mbi ligjet dhe ndalon këdo që nuk i pëlqen”.

Departamenti i Shtetit duhet të ndalojë përpjekjen për të krijuar një shtet të centralizuar të dominuar nga myslimanët, gjë që shkel garancinë e Dejtonit për barazinë e tre popujve dhe shtyn serbët drejt shkëputjes, tha Primorac, duke shtuar se kroatët vuajnë diskriminim të madh brenda komunitetit më të madh mysliman dhe se u mohohet e drejta për të zgjedhur përfaqësuesin e tyre.

“Megjithatë, rajoni nuk do të stabilizohet derisa Serbia të normalizohet”, theksoi Primorac, duke vlerësuar se udhëheqësit serbë “mbeten të lidhur me agjendën prorusë që nxit destabilitet” në vendet fqinje, veçanërisht në Kosovë dhe Mal të Zi, dhe u jep mundësi Moskës, Pekinit dhe Teheranit të minojnë krahun jugor të NATO-s.

Ai vlerësoi se përgjigjja rajonale duhet të jetë të tërhiqet Serbia dhe të përjashtohen Kina, Rusia dhe Irani, duke nënvizuar se “vetëm lidershipi amerikan mund ta bëjë këtë”, dhe se “lidershipi global i presidentit Trump, i bazuar në paqen përmes forcës dhe diplomacisë praktike, i ofron Serbisë dhe Ballkanit një rrugë historike drejt integrimit me Perëndimin”.

Gazi dhe nafta amerikane mund të ndihmojnë në ndërprerjen e varësisë së Ballkanit nga Rusia, në heqjen e fondeve për makinerinë e luftës së Vladimir Putinit dhe në minimizimin e ndërhyrjes së Moskës në rajon, tha Primorac, duke vlerësuar se Qeveria amerikane kishte të drejtë të vendoste sanksione ndaj NIS për shkak të pronësisë ruse.

“Shtëpia e Bardhë duhet të caktojë ambasadorë politikë në Ballkan për të promovuar një agjendë të fokusuar në biznes, por të jetë e gatshme të përdorë viza, sanksione bankare dhe të tjera, si dhe stimuj tregtarë e investues për ta nxjerrë rajonin nga duart ruse, kineze dhe iraniane”, tha ai.

Luke Coffey, hulumtues në Qendrën për Evropën dhe Euroazinë në Institutin Hudson, tha se Rusia e sheh Ballkanin si zonë për shkaktim të destabilitetit dhe për përçarjen e aleancës transatlantike, ndërsa Serbia mbetet ndihmës i Rusisë dhe shërben si bazë kryesore ruse në rajon.

“Ndërsa Serbia herë pas here pretendon një qasje të balancuar të politikës së jashtme, realiteti është se Beogradi është i ankoruar thellë në orbitën ruse dhe kjo nuk do të ndryshojë së shpejti”, tha Coffey.

Ai shtoi se Kremlini përdor Republikën Sërpska për të përhapur më tej paqëndrueshmëri, duke theksuar se Dodik, edhe pse është shkarkuar nga funksioni, mbetet me ndikim dhe vazhdon të avokojë për shkëputje, gjë që është mbështetur prej vitesh nga Rusia dhe Serbia. Ai gjithashtu kritikoi heqjen e sanksioneve ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Coffey vlerësoi se Marrëveshja e Dejtonit është një nga sukseset më të mëdha të politikës së jashtme amerikane pas Luftës së Ftohtë dhe se zhbërja e saj do të krijonte paqëndrueshmëri të mëtejshme.

“Edhe pse SHBA nuk është vend ballkanik, ajo mund të jetë fuqi ballkanike, dhe presidenti Trump duhet të marrë hapa për të siguruar mbrojtjen e interesave kombëtare amerikane atje”, tha Coffey.

Edward P. Joseph, ligjërues në Universitetin Johns Hopkins në SHBA dhe ekspert i menaxhimit të konflikteve, tha se ndonëse asnjë aktor i vetëm – vendës apo ndërkombëtar – nuk është plotësisht përgjegjës për tensionet dhe dobësitë e vazhdueshme në Ballkanin Perëndimor, “një parakusht për stabilitet mbetet i paplotësuar: Serbia duhet të pranojë rendin perëndimor për rajonin”.

Ai theksoi se ka ardhur koha që SHBA të jetë më e vendosur në orientimin e Beogradit drejt një zgjedhjeje përfundimtare strategjike, duke shtuar se rruga euroatlantike është zgjedhja e vetme racionale për Serbinë, e cila, sipas tij, nuk duhet të bëhet Bjellorusia e Ballkanit.

“Fortunately, the administration is in a good position to steer Belgrade in this direction,” Joseph said, citing the year-long protests in Serbia demanding accountability from the government after the roof collapsed at the Novi Sad railway station, which was being rebuilt as part of China’s Belt and Road Initiative.

The path to lasting stability runs through Belgrade, not through pleading with the government, but through a strong approach and true partnership, Joseph said, explaining that this means the US should not fall prey to Russian or Serbian demands to buy time to leave the NIS.

Pressure should be exerted on Belgrade to nationalize the NIS, as well as demand the immediate closure of the Russian media outlets RT and Sputnik, which operate in Serbia, the imposition of sanctions against Russia, and the closure of the Russian humanitarian aid center in southern Serbia, which is suspected of being used for intelligence gathering, Joseph said.

The US can end Serbia's destructive relations with Russia and China by resolving the impasse with Kosovo, and according to him, "the ultimate answer is not EU-led dialogue, but the path to NATO membership for both Pristina and Belgrade."

"President Trump is well-positioned to present such a transformative offer," Joseph said, noting that the Trump administration is also well-positioned to work with the OHR to resolve the key issue of state property in Bosnia, opening up opportunities for American investors in the country. /REL





Lajmet e fundit nga