E fundit!

22:46 Aktualitet

Pas ndeshjes, protestuesit zhvendosen te selia e PD-së: Opozitë e shitur

Pas ndeshjes, protestuesit janë zhvendosur para selisë së ...

Çfarë mund të sjellë ndryshimi i regjimit në Moskë?

24 Mars 2022, 08:55, Blog CNA

Nga William Courtney ?Moscow Times?

Tensionet aktuale në Rusi për shkak të luftës së nisur në Ukrainë, si dhe ndëshkimi nga sanksionet ekonomike perëndimore, mund të nxisin ndryshimin e regjimit në Moskë. Edhe pse perspektivat për këtë gjë janë ende të pasigurta, Perëndimi duhet të tregohet i kujdesshëm dhe të fillojë të mendojë që tani se mund të sillet me çdo qeveri të re.

Ndryshimet që kanë ndodhur në të kaluarën në Rusi, mund të ofrojnë disa të dhëna për politikë-bërësit perëndimore. Por mund të ndodhemi edhe përballë të panjohurave. Ndryshimet e papritura politike në ish-Bashkimin Sovjetik dhe Rusi nuk janë të rralla.

Shembuj të tillë përfshijnë zëvendësimin në vitin 1985 të udhëheqjes së degraduar sovjetike nga reformatori energjik Mikhail Gorbaçov, grushtin e dështuar të shtetit kundër tij në gushtin e vitit 1991 nga konservatorët e Byrosë Politike, dhe shembjen e BRSS në dhjetorin e vitit 1991.

Asokohe nga rrënojat komuniste lindi Rusia e pavarur, jo-komuniste, e udhëhequr nga presidenti i saj i zgjedhur me votë, Boris Jelcin. Në vitet 1990, qeveria e tij ndërmori reforma politike dhe ekonomike, por nuk e reformoi sektorin e shërbimit sekret, kryesisht KGB-në dhe ushtrinë.

Ndikimi i sektorit të sigurisë ndihmoi në shpërthimin e luftërave në Çeçeni, në një spiunazh obsesiv, shtypje të opozitës politike dhe pushtimin e Ukrainës dhe Gjeorgjisë. Në 3 dekadat që nga pavarësia e Rusisë moderne, shtypja në vend dhe agresioni jashtë kufijve nuk kanë qenë kurrë më të mëdha sesa tani.

Kjo sjellje është pjesërisht pasqyrë e dominimit në Kremlinit të veteranëve të sektorit të sigurisë. Nëse nuk reformohet ky sektor, do të dështojnë përpjekjet e çdo udhëheqësi të ri rus për ta hapur politikën ruse dhe për të përmirësuar marrëdhëniet me Perëndimin.

Perëndimi mund të marrë në konsideratë përdorimin e disa prej ndikimeve të sanksioneve që ka vendosur për të inkurajuar reformën në sektorit të sigurisë. Udhëheqësit e rinj të Kremlinit, nëse do të shfaqen në horizont, mund të kenë nevojë për kohë që të ndërmarrin ndryshime.

Në vjeshtën e vitit 1986, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Kasper Ueinberger e quajti ?një mashtrim? planin e Gorbaçov për të tërhequr trupat ruse nga Afganistani. Në fakt nuk ishte i tillë, por Gorbaçov iu deshën disa vite që ta vinte atë në zbatim.

Kapërcimi i pengesave, mund të dëmtojë përpjekjet e një qeverie të re ruse për të krijuar një konsensus për politika më paqësore dhe më pak represive. Në fjalimin e tij të janarit 1992, presidenti Xhorxh H.Ë Bush deklaroi: ?Falë Zotit, Amerika e fitoi Luftën e Ftohtë!?.

Megjithatë, ai dhe udhëheqës të tjerë perëndimorë, si kancelari gjerman Helmut Kol, treguan përmbajtje, duke ia lehtësuar barrën Jelcin. Angazhimi personali i udhëheqësve të rinj rusë mund të japë frytet e veta. Presidenti Bill Klinton krijoi një raport shumë miqësor me presidentin rus, duke treguar durim edhe kur ai pushtoi Çeçeninë.

Në këmbim, Klinton fitoi heshtjen e tij në fusha të tjera me rëndësi, siç janë çështjet e NATO-s. Ruajtja e politikës së dyerve të hapura të NATO-s, krijoi një besim shumë të domosdoshëm në vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore, madje edhe me rrezikun e zemërimit të liderëve rusë.

NATO mund të zbehë rrezikun ndaj Rusisë për çdo zgjerim të ardhshëm, nëpërmjet pasjes së kritereve objektive për anëtarësim. Nëse do të ndodhë ndryshimi i regjimit në Moskë, Perëndimi mund të zvogëlojë rreziqet e sigurisë duke i motivuar liderët e rinj për të nxitur një qeverisje më të hapur dhe legjitime, si nëpërmjet zgjedhjeve të lira dhe të ndershme po ashtu edhe nëpërmjet masave kundër korrupsionit.

Kjo strategji e ndihmoi Perëndimin në epokën e Jelcinit dhe fillimin e asaj të Putinit. Në vitet që pasuan rënien e Bashkimi Sovjetike, SHBA-ja i tërhoqi forcat e saj në Evropë, madje deri në pikën sa aty nuk la asnjë tank të vetëm. Pavarësisht se si do të përfundojë lufta në Ukrainë, SHBA-ja mund të rrisë forcat e saj në Evropën Qendrore dhe Lindore, në përputhje me mjedisin e sigurisë.

Perëndimi kishte të drejtë që u përpoq ta tërheqë akoma më tej Rusinë demokratike në sistemin ndërkombëtar, dhe mund ta bëjë këtë përsëri nëse Kremlini do të liberalizohet. Por Perëndimi mund të jetë i kujdesshëm me mënyrën se si do të vazhdojnë gjërat.

Zgjerimi sërish i G7 në G8 mund të mos jetë një lëvizje e zgjuar. Anëtarët e G7 janë demokraci të avancuara. Nëse Rusia do të përmbushte kriteret për t?u anëtarësuar në Organizatën për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim, Perëndimi mund të ishte mbështetës.

Ndërsa përvoja mund ta ndihmojë Perëndimin të orientohet në adresimin e disa sfidave, atij mund t?i duhet të zhvillojë politika dhe kritere të reja për lehtësimin e sanksioneve të tij të jashtëzakonshme. Perëndimi mund të kërkojë që Rusia të ndalë operacionet ushtarake në Ukrainë, dhe të tërheqë të gjitha forcat.

Ai mund të këmbëngulë që Rusia të respektojë plotësisht sovranitetin, pavarësinë dhe integritetin territorial të Ukrainës brenda kufijve të njohur ndërkombëtarisht. Po ashtu Perëndimi mund të kërkojë largimin e të gjitha forcave ruse nga Bjellorusia, ku ato kanë mbështetur diktaturën jo-popullore të Llukashenkos. Disa nga këto çështje mund ta sfidojnë politikën perëndimore, por nevoja për të bërë zgjedhje të paprecedenta do të varet pikërisht nga perëndimi.

Shënim:Uilliam Kërtni, bashkëpunëtor në korporatën RAND, ish-ambasador i SHBA-së në Kazakistan dhe Gjeorgji.

Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al