Një ilaç i ri revolucionar kundër skizofrenisë është miratuar në SHBA

6 Tetor 2024, 20:40, Shëndeti CNA

Një ilaç i ri revolucionar kundër skizofrenisë

Ilaçi i parë në dekada që trajton skizofreninë nga një "perspektivë" tjetër është miratuar nga Administrata e Ushqimit dhe Barnave (FDA) në SHBA. Ilaçi, i njohur si Cobenfy ose KarXT, kombinon dy përbërës aktivë që synojnë një mekanizëm krejtësisht të ndryshëm nga antipsikotikët tradicionalë dhe premton të zgjerojë opsionet e trajtimit për pacientët që vuajnë nga kjo sëmundje.

Skizofrenia është një çrregullim serioz psikiatrik që ndryshon mënyrën se si ndiheni, silleni dhe e perceptoni realitetin. Të prekurit mund të vuajnë nga halucinacione (të tilla si ndjesia e të dëgjuarit ose parë të gjërave të padëgjuara ose të papara nga të tjerët) dhe deluzione ( formimi patologjik i besimeve të gabuara, absurde dhe të padepërtueshme ndaj kritikës), mund të humbasin kontaktin me realitetin, duke pasur të menduarit të çorganizuar, të folurit dhe sjelljes, pamundësia për të mbajtur kontaktin me sy, për të shfaqur emocione ose për të përjetuar ndjesi të këndshme.

Për shkak se simptomat psikotike si deluzione dhe halucinacione janë shoqëruar tradicionalisht me ndjeshmërinë e tepërt të receptorëve qelizorë për dopaminën, një neurotransmetues kyç në tru, terapitë standarde për skizofreninë deri më tani janë fokusuar kryesisht në bllokimin e receptorëve të dopaminës. Por kjo lloj qasjeje nuk është efektive për të gjithë dhe përfshin efekte anësore dobësuese si humbja e peshës, qetësimi dhe problemet e lëvizjes, simptoma që shpesh detyrojnë pacientët të ndërpresin trajtimin.

Ilaçi i ri nuk synon receptorët e dopaminës, por një klasë të ndryshme receptorësh kritikë për transmetimin nervor, të quajtur muskarinikë. Aktivizimi i këtyre receptorëve zbut lirimin e dopaminës dhe bashkë me të edhe simptomat psikotike, por përveç kësaj, rregullon edhe qarqet e tjera të trurit të përfshirë në proceset njohëse dhe emocionale. Në provat klinike, ilaçi inovativ është treguar se jo vetëm që lehtëson simptomat klasike të skizofrenisë, por gjithashtu përmirëson funksionin njohës dhe pa efektet anësore tradicionale të barnave antidopaminergjike.

KarXT i tregtuar nga kompania farmaceutike Bristol Myers Squibb, kombinon veprimin e xanomelinës, një substancë që aktivizon receptorët muskarinikë dhe e cila u krijua fillimisht për të lehtësuar humbjen e kujtesës tipike për Alzheimerin, atë të një ilaçi tjetër të quajtur trospium, i cili bllokon veprimin e xanomelinës jashtë trurit. Ndërsa xanomeline shkakton nauze, të vjella dhe dhimbje stomaku si efekte anësore, veprimi i ilaçit të dytë bllokon çrregullimet gastrointestinale, duke ruajtur përfitimet njohëse.

Kufizimet e ilaçit, tani për tani janë lloji i përdorimit, oral, por dy herë në ditë kujdesi mund të jetë problem për pacientët me skizofreni dhe kostot, të vlerësuara në 20,000 dollarë në vit për pacient (rreth 18,000 euro). Megjithatë, ka ilaçe të tjera të gjeneratës së re në studim, të cilat përpiqen të trajtojnë skizofreninë me një qasje më të synuar dhe të personalizuar dhe që mund të ofrojnë strategji më efektive trajtimi./ CNA