E fundit!

12:41 Aktualitet

Skandali me ekspozitat ndërkombëtare të Ramës/ PD kërkon transparencë për financimin e tyre

Zëdhënësja për Antikorrupsionin në PD, Genta Vangjeli ka k...

Ndotja e ajrit lidhet me tumoret e zakonshme të trurit

11 Korrik 2025, 08:08, Shëndeti CNA

Njerëzit që thithin më shumë ajër të ndotur rrezikojnë të preken nga një tumor i zakonshëm i trurit, thotë një studim i ri.

Disa lloje të ndryshme të ndotësve të ajrit, duke përfshirë ndotjen nga grimcat dhe dioksidin e azotit, duket se rrisin rrezikun e meningjomave - tumore që formohen në shtresat e indeve që mbulojnë trurin dhe palcën kurrizore, raportuan studiuesit më 9 korrik në revistën "Neurology".

“Lloje të ndryshme të ndotjes së ajrit kanë treguar se kanë efekte negative në shëndet, dhe grimcat ultra të imëta janë mjaftueshëm të vogla për të kaluar barrierën gjak-tru dhe mund të ndikojnë drejtpërdrejt në indet e trurit”, tha në një njoftim për shtyp studiuesja kryesore Ulla Hvidtfeldt, një shkencëtare e lartë në Institutin Danez të Kancerit në Kopenhagen, Danimarkë.

“Studimi ynë sugjeron që ekspozimi afatgjatë ndaj ndotjes së ajrit nga trafiku dhe burime të tjera mund të luajë një rol në zhvillimin e meningjomës dhe shton provat gjithnjë e në rritje se ndotja e ajrit mund të ndikojë në tru - jo vetëm në zemër dhe mushkëri”, shtoi ajo.

Më shumë se 170,000 njerëz çdo vit diagnostikohen me meningiomë në Shtetet e Bashkuara, sipas Klinikës së Cleveland. Simptomat përfshijnë dhimbje koke, marramendje, të përziera, ndryshime në shikim, humbje të dëgjimit, kriza, probleme me kujtesën, dobësi ose paralizë muskulore, dhe ndryshime në sjellje ose personalitet.

Meningjomat mund të trajtohen me kirurgji, radioterapi ose kimioterapi, thotë Klinika e Cleveland.

Për studimin e ri, studiuesit ndoqën gati 4 milionë të rritur në Danimarkë gjatë një periudhe 21-vjeçare. Gjatë kësaj kohe, rreth 16,600 prej tyre zhvilluan tumore të trurit ose palcës kurrizore, duke përfshirë më shumë se 4,600 që zhvilluan meningiomë.

Duke përdorur adresat e njerëzve, ekipi i hulumtimit vlerësoi ekspozimin e tyre afatgjatë ndaj ndotjes së ajrit. Rezultatet tregojnë se njerëzit me ekspozimin më të lartë ndaj ndotjes së ajrit kishin trefishin e shkallës së meningjomës krahasuar me ata me ekspozimin më të ulët - 0.2% e popullsisë kundrejt 0.06%.

Për më tepër, rreziku u rrit me ekspozimin në rritje ndaj ndotësve të ndryshëm të ajrit. Për shembull, njerëzit kishin një rrezik 21% më të lartë të meningjomës për çdo katër mikrogramë për metër kub rritje të ekspozimit ndaj grimcave të imëta, ose grimcave ajrore me diametër 2.5 mikronë. Në krahasim, një fije floku njeriu ka diametër 50 deri në 70 mikronë.

Po kështu, ata kishin një:

12% rritje e rrezikut për çdo rritje prej 8.3 Ug/m3 të dioksidit të azotit.

Rrezik 10% më i lartë për çdo rritje prej 5,747 grimcash/cm3 për grimcat ultra të imëta me diametër më të vogël se 0.1 mikrometër.

Rrezik 3% më i lartë për çdo rritje prej 0.4 Ug/m3 të karbonit në ajër.

Megjithatë, studiuesit nuk gjetën lidhje të forta midis ndotësve të ajrit dhe tumoreve më agresive të trurit.

“Ndërsa kërkimet mbi efektet shëndetësore të grimcave ultra të imëta janë ende në fazat e hershme, këto gjetje tregojnë një lidhje të mundshme midis ekspozimit ndaj grimcave ultra të imëta të lidhura me trafikun dhe zhvillimit të meningjomës”, tha Hvidtfeldt.

Studiuesit vunë në dukje se modeli i studimit nuk mund të provojë një lidhje të drejtpërdrejtë shkak-pasojë midis ndotësve të ajrit dhe meningjomës, por vetëm një lidhje.

“Nevojiten më shumë kërkime për të konfirmuar këto rezultate, por nëse pastrimi i ajrit tonë mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të tumoreve në tru, kjo mund të bëjë një ndryshim të vërtetë për shëndetin publik”, shtoi Hvidtfeldt./ CNA