Today I remembered Tushevica, my witch and angel

2022-08-20 11:49:17, Opinione Agim Xhafka

Today in a post I came across the word Tushevica. There was talk of a lady who was called that because her husband was called Tushi. In Korça, women's names are often forgotten. They are attached to the gutters according to the husband's name. Hear e.g. Ilovice, Sotirice, etc. As I often hear you, you from Petraqi or you from Nesti. With this they want to show that man and woman are one, like flesh and blood, that is.

But when I heard the name Tushevica, I thought of my grandmother's bakery. In Korça, there were baking ovens in almost every alley, not only for lakros that were woven like carpets in every family, but also for meat and non-meat dishes.

Tushevica qe një plakë e zezë në fytyrë. Mbase nuk ishte aq e moshuar, por ngaqë unë isha i vogël më vjen ndër kujtime si një plakë e thatë, e kërrusur e me dhëmbët e rralluar. Flokët i kishte të zinj, edhe sytë e zinj. Këtë ngjyrë i kishte dhe fustanët që vishte, ndaj më ngjiste fiks si shtriga e përrallave. E përfytyroja hipur mbi fshesë duke u rrotulluar rreth zjarrit bubulak. Sa herë shkoja atje më dridheshin gjunjët nga frika. Ia lija me nxit tavën mbi banakun e madh dhe ia therrja vrapit. Nga pas dëgjoja, o djalkë, hajde në 12, jo më parë!

Në përgjithësi tavat si familje i çonim te Jani, ai që e kishte furrën përballë shkollës. E kishim më larg se Tushevica, por atje ndihesha si në shtëpi. Ai ma merrte tavën qysh te dera, më jepte një numër te dora, më fërkonte kokën e më thoshte:

-Tani urgjent do e vë mbi prush. Tavën tënde e kam të parën. E di që do të më sjellë fat se ti në shkollë merr veç dhjeta.

Unë atëhere nuk isha fare në shkollë. Akoma nuk i kisha mbushur 7 vjeç, por më pëlqente kur ai fliste kështu. Besoja që atij dikush i kishte treguar që unë do të shkëlqeja. Nuk mund të gënjente ai burrë aq i qeshur e aq i pastër. Harrova t’u them se dhe përparësen e mbante të bardhë borë, si doktor Sofo, shoku i babait. Por furra e Janit kishte një të metë. Qe pak larg shtëpisë e kur nëna bënte byrekë 500, kështu quhej tava e madhe, unë nuk e mbaja dot. Rëndonte e papjekur se më pas bëhej pendë. Por te Jani nuk kisha fuqi ta çoja, ndaj doja s’doja trokisja te “shtriga”.

Një të dielë shkova tek ajo të merrja lakrorin fiks në 12, siç më tha. Dridhesha si purteka nga frika. Lashë lekët, rrëmbeva tavën dhe o zot, e rrëzova në tokë. Qepë e domate u bë ngado. Sytë e saj nuk i shihja, vura dorën te... se më shpëtoi, u laga. Kur te veshi dëgjoj:

-Djalkë, hiç mos u tremb. Nuk të ndodh veç ty. Ehu sa tepsi të rrëzuara kam parë unë.

Mori fshesën dhe e mblodhi byrekun në një arkë druri. Pastaj lau tepsinë, e fshiu me një pecetë të bardhë borë, mbi të vendosi një tepsi tjetër me lakror, e rrëshqiti tek e imja dhe... hop u mbush plot.

-Merre, e kisha bërë për vete, me qepë e domate e ke, pate fat, o bir!

Tushevica nga shtrigë po më ngjiste atë çast me gjyshen. Kaq butë veç ajo çuçuriste.

-Do e kuptojë mamaja nga që ajo i bën lakrorët më të mirë në botë. Kështu thotë babai,-fola i trembur.

- All the korcharkas make the lakrori the same and all the fathers praise the women the same, - she reassured me.

I ate very little that lunch. Sometimes I saw my mother, sometimes my father, my brother, my sister, who were tearing up the plots one by one. They never spoke. At the end, the father said, rubbing his belly:

- You are one for cabbage, my wife. This flag is crying at all!

Today I remembered Tushevica. My witch and my angel. I believe that even now in heaven she bakes cabbage. Maybe with a snow white apron, just like her heart...