web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

The challenge of Kurti's mandate 3

2026-02-15 09:25:00, Kosova & Bota CNA

The challenge of Kurti's mandate 3

Albin Kurti won the trust of voters with a strong discourse on Kosovo's sovereignty and equality as a state. But he begins his new term as prime minister at a time of fragile transatlantic relations and new geopolitical challenges. Observers say it is essential for Kurti to restore the trust of allies and avoid surprise moves - otherwise, the risks are serious.

Kurti's Vetëvendosje movement won the December 28 elections convincingly, taking over 51% of the vote and breaking its own record. After months of political deadlock, as the February 2025 elections did not yield the same success, Kurti was re-elected prime minister on February 11 and pledged that his new mandate would focus on concrete results and effective governance for citizens.

"The mandate we are seeking is a mandate of work, justice and dignity for everyone. A mandate of security and prosperity for all," Kurti said the night his government was voted in.

During the presentation of the new cabinet, Kurti took stock of the past mandate, highlighting achievements in the economy, security, and democracy, and presented future priorities in education, social welfare, and energy.

In foreign policy, he underlined that he will work with anyone on the basis of mutual respect, that alliances with the EU, the US and NATO remain unwavering, and that he will pursue normalization with Serbia through constructive and creative dialogue.

"As we have done in the past four years, normalization is a matter of regulating relations between two states, that is, as a bilateral and external relationship, and not intervention or meddling in internal affairs ," Kurti said.

Kurti served as prime minister for several weeks in 2020, but that government collapsed after disagreements among coalition partners over the management of the COVID-19 pandemic.

And, his full mandate, which followed later, was deeply characterized by the determination to extend the authority of Kosovo institutions to the north of the country - an area inhabited by a Serb majority - where for years the decisions of official Pristina have not been implemented.

Despite opposition and protests, his government managed to replace Serbian car license plates with Kosovo license plates, abolish the Serbian dinar, and close most of Serbia's parallel institutions, which had been operating since the post-war period and employed thousands of people.

These decisions - essential to his vision of a sovereign Kosovo - significantly strained relations with allies. The EU and the US described them as uncoordinated steps, with consequences for the Serbian community.

The clashes between them were also accompanied by warnings from Washington about a deterioration in the partnership and punitive measures against Kosovo - although, according to Kurti, they were simply disagreements between friends.

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Kosovë tha se shpreson se do të punojë me Qeverinë e re për të avancuar prioritetet e përbashkëta, përfshirë: paqen rajonale, stabilitetin dhe prosperitetin e ndërsjellë ekonomik, ndërsa shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha se është krijuar një momentum i ri për për të çuar përpara marrëdhëniet mes BE-së dhe Kosovës dhe dialogun mes Prishtinës dhe Beogradit.

Disa vëzhgues vlerësojnë se dialogu me Serbinë duhet të jetë prioritet kryesor i agjendës së jashtme të Kurtit, pasi prej tij varet hapja e Kosovës dhe përparimi i saj drejt integrimeve evropiane.

Abit Hoxha, ligjërues dhe hulumtues në Universitetin Agder në Norvegji, thotë se sovraniteti nuk nënkupton vetëm aftësinë për të ruajtur kufijtë, por edhe aftësinë për të marrë vendime në interesin më të mirë të vendit. Sipas tij, dialogu nuk duhet parë si proces që favorizon Serbinë, por si mjet strategjik për të forcuar pozicionin ndërkombëtar të Kosovës.

“Implementimi i njëanshëm i marrëveshjeve do ta vendoste Kosovën në një pozitë avantazhi, edhe në raport me BE-në, por edhe me Serbinë. Kosova, deri më tash, ka ndjekur atë që ka bërë Serbia: moszbatimin e marrëveshjeve”, thotë Hoxha për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.

Dy vendet nuk zhvilluan ndonjë takim të nivelit të lartë që nga shtatori i vitit 2023. Vazhdimi i dialogut u bllokua pas sulmit në Banjskë, pasi Kurti e lidhi atë me dorëzimin e autorit të dyshuar, Millan Radoiçiq - veprim të cilin Serbia nuk e bëri.

Lulzim Peci, nga Instituti Kosovar për Kërkim dhe Zhvillim të Politikave, thotë se zbatimi i obligimeve të Kosovës në dialog, nuk është për Serbinë, por për të fituar besimin e bashkësisë ndërkombëtare. Vetëm kështu, sipas tij, Kosova mund të hapë rrugën drejt anëtarësimit në Këshillin e Evropës dhe më pas drejt kandidaturës për në BE - çështje për të cilat vendosin vetë vendet e BE-së, e jo Beogradi.

“Ne duhet ta dimë se me Serbinë, përvoja tregon se mund të arrish marrëveshje dhe të fillosh t’i zbatosh, por nuk duhet pritur prej saj se do t’i zbatojë të gjitha pikat ashtu siç merresh vesh, sepse Serbia e ka stilin negociues të Rusisë në raport me Kosovën. Pra, ti mendon që ke arritur një marrëveshje dhe papritmas e sheh veten në mes të oqeanit”, thotë Peci për Exposenë.

Peci nënvizon se, në këtë kontekst, hapat e parë duhet të jenë dërgimi i draftit të statutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës dhe rregullimi i statusit të Kishës Ortodokse Serbe - çështje që janë të brendshme, por me ndikim të drejtpërdrejtë në marrëdhëniet ndërkombëtare, sipas tij.

“Kosovës i duhet tani të mos ndërmarrë veprime prapa shpinës së aleatëve, veçanërisht për çështjet e veriut dhe komunitetit serb. Rindërtimi i besimit me Perëndimin do të kërkojë kohë, pasi qëndrimi i tij pas humbjes së besimit në Qeverinë e Kosovës, do të testohet në muajt në vijim”, thotë Peci.

Raportet transatlantike janë në një pikë të ulët, të tensionuara nga një varg çështjesh - nga pasiguria mbi mbështetjen për Ukrainën dhe situata në Gazë, tek interesat amerikane për Grenlandën.

Ndaj, Kurt Bassuener, nga Këshilli për Politikën e Demokratizimit në Berlin, sugjeron që Kosova t’i menaxhojë me kujdes marrëdhëniet me SHBA-në dhe të forcojë pozicionin e saj në Evropë, duke synuar njohjen nga pesë vendet që nuk e kanë njohur ende dhe duke u paraqitur si një aset për një BE më të unifikuar dhe të qëndrueshme.

“Duhet t’i shohë Kosova interesat e saj afatgjata, në funksion të garantimit të pavarësisë së saj dhe aftësisë për të qenë shtet demokratik dhe vetëqeverisës. Dhe tani… do të thosha se kjo është më e mundshme përmes Evropës - edhe pse është e dhimbshme ta pranojmë - sesa përmes Shteteve të Bashkuara, nën menaxhimin aktual”, thotë Bassuener për Exposenë.

Ai shton se Kosova duhet të jetë e hapur ndaj partnerëve të rinj që mund të forcojnë pavarësinë dhe sigurinë e saj, por duke ruajtur gjithmonë përputhshmërinë me aspiratat evropiane.

Hoxha, në anën tjetër, insiston që Kosova të jetë më proaktive me SHBA-në, duke iniciuar vetë çështje në interes të saj.

“Nuk duhet Kosova të refuzojë qëndrime që vijnë nga Shtëpia e Bardhë në interesin e Kosovës. Ajo duhet të shohë më përtej. Kemi pasur një seri ndërhyrjesh nga Departamenti amerikan i Shtetit gjatë mandatit të kaluar, të cilat janë refuzuar në mënyrë kategorike dhe kanë shkaktuar përçarje mes dy vendeve”, thotë Hoxha.

E, derisa politikanët diskutojnë për strategji dhe marrëdhënie ndërkombëtare, për prioritete e vendime, qytetarët e zakonshëm e ndjekin jetën me shqetësime krejt tjera: nga pensionet dhe sigurimet shëndetësore deri te shërbimet e përditshme që ndikojnë në xhepin e tyre. Ata duan që politika e Qeverisë së re Kurti të përkthehet në përmirësime konkrete, por shpresa, për fat të keq, është më e hollë se dëshira.

“Kemi shumë gjëra që duhen rregulluar, por mendoj se një prej prioriteteve do të duhej të ishte sigurimi shëndetësor, çështja e pensioneve, të aktivizohet edhe Trepça, t’u jepen mundësi të rinjve të qëndrojnë këtu, e jo ta shohin largimin si rrugëdalje”, thotë Albulena Billalli nga Prishtina.

“Punësimi më së pari, të krijohen më shumë vende pune për kuadro të reja, sepse kemi ngecje në aspektin e punësimit”, thotë Shqipe Klinaku.

Jeremije Aksentijeviç nga Mitrovica e Veriut thotë se Qeveria e re duhet të kujdeset më shumë për popullsinë e moshuar, e cila “mezi ia del deri në fund të muajit”.

“Ne të gjithë i kemi dokumentet e Kosovës, letërnjoftimet, pasaportat, te gjitha...”, shprehet ai.

Në skenarin më optimist, mandati i Qeverisë Kurti 3 zgjat deri në vitin 2030, kur disa vende fqinje mund të jenë anëtarësuar në BE - së paku sipas sinjaleve të Brukselit për Shqipërinë dhe Malin e Zi.

Kosovo remains the only one in the Western Balkans without EU candidate status, even though Kurti describes the country as "the most democratic in the region," with a passport "stronger than ever."

For experts like Lulzim Peci, this is not enough - they warn that without close coordination with international partners, Kosovo risks remaining isolated - a dangerous consequence in an unstable international scene. /REL





Lajmet e fundit nga