Osmani: We request international guarantees for the Association

2024-07-10 22:46:00, Kosova & Bota CNA

Osmani: We request international guarantees for the Association

Vjosa Osmani

In an interview for the Voice of America, the president of Kosovo, Vjosa Osmani, says that her country requires guarantees from international partners for the implementation of the obligations arising from the Ohrid agreement. Ms. Osmani mainly referred to the issue of the Association, the hottest point in the disputes between Pristina and Belgrade.

Ms. Osmani spoke about guarantees for security, international support for Kosovo's membership in international organizations, which would bring, as she said, more peace and security in the region.

She added that Kosovo is not seeking to leave its obligations, but to have, as she said, "parallel implementation of the agreement reached in Brussels, known as the Basic Agreement and the Ohrid Annex, where there are obligations for Kosovo, but also obligations clear for Serbia, which in their entirety mean de facto recognition of the Republic of Kosovo".

President Osmani made the comments while in Washington at the invitation of Secretary of State Anthony Blinken to participate in meetings held within the framework of the NATO high-level meeting.

On Tuesday, the US Department of State organized a meeting on Women, Peace and Security where President Osmani also participated.

President Osmani's office has been selected among 3 global partners by Secretary Blinken's office to establish the Regional Center of Excellence for Women, Peace and Security in Kosovo.

Voice of America: Mrs. President Osmani, during these days in Washington you had meetings with American officials, can you share with us what you discussed?

Vjosa Osmani: In this 75th anniversary of NATO, which is undoubtedly a historic event for all member states and all states that have benefited in terms of peace and security from this military and political alliance, for Kosovo it is a doubly special anniversary for because it is also the 25th anniversary, a truly historic anniversary of the entry of NATO forces into Kosovo, led by the United States of America. As you know, throughout these months, Kosovo with a series of activities in the country and through our embassies, we have marked this extraordinary and historic contribution of NATO troops so that we can achieve our freedom and independence and the democracy we enjoy today . Therefore, it was equally important that, for the first time in history, Kosovo was invited to activities within the framework of the NATO Summit, and we are very grateful for the work done by Secretary Blinken's office, but also in general the whole the American government for Kosovo to be at the center of attention for these achievements, especially regarding the agenda for women, peace and security. Before the reception related to this topic, which was also the opening of the NATO meeting, actually it was the first activity of the meeting organized in cooperation with NATO, I had a conversation with Secretary Blinken and of course we discussed the achievements of Kosovo. I had the opportunity to express the gratitude of the people of Kosovo for everything that America has done in these years, but at the same time for the challenges that we face, which we must solve together. Last night we had a meeting with a large number of senators and legislators who throughout the years have supported Kosovo, but who are also key names of both parties, because the support for Kosovo has always been bipartisan, who will have an important role in defining the lines, policies in the future as well. In addition to thanking them for their contribution, of course we also discussed the way forward. Meanwhile, we are continuing the meetings with the leaders of the member states (of NATO). You know that Kosovo is not a member state of NATO, it is not even part of the partnership for peace, however, as I mentioned, it is an extraordinary achievement that Kosovo is included within this summit and at the same time in the meetings with the leaders separately, we are pushing forward what is inevitable to open the doors to Kosovo, not only because of the aspiration of the people of Kosovo, where over 96 percent are in favor of membership in NATO, but because Kosovo deserves it. We have an army that is built in full compliance with NATO standards. We are in line with NATO's policies also bilaterally, whether with the American or the British army, our army is contributing to peace and security missions around the world. So, even though Kosovo is a small country, it has something to offer in such an organization and we are making important steps towards membership

Zëri i Amerikës: Një nga takimet që keni patur në Shtetet e Bashkuara është ai me ndihmës sekretarin e shtetit James O'Brian i cili u shpreh pas takimit me ju se në takim u diskutua për, siç u shpreh ai mbi “nevojën urgjente për t’u riangazhuar në dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian”. Ndërkohë po dje, në Prishtinë, kryetari i parlamentit Glauk Konjufca tha se Kosova nuk ka përse zbaton marrëveshjen me Serbinë përsa kohë që Serbia po e shkel atë. Përballë këtyre dy qëndrimeve të ndryshme të Uashingtonit dhe Prishtinës, si e shihni ju të ardhmen e dialogut?

Vjosa Osmani: Nuk do t'i quaja të ndryshme sa i përket qëllimeve finale të tyre. Në fakt edhe Republika e Kosovës dhe të gjitha institucionet e saj edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ashtu siç e ka thënë në pjesën e parë të postimit të tij në rrjetin social X zoti O’Brian, punojnë për suksesin e një Kosove të pavarur e sovrane me kufijtë e saj aktual dhe të integruar në institucionet euro-atlantike. Dialogu Kosovë-Serbi nuk është e tërë marrëdhënia Kosovë-Amerikë. Mos ta reduktojmë raportin special ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara vetëm me atë që ndodh në dialogun me Serbinë.

Natyrisht është aspekt i rëndësishëm për sigurinë në rajon dhe për të ardhmen tone euro-atlantike që të ketë sukses në procesin e dialogut. Kjo është arsyeja e këmbënguljes së vazhdueshme të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve tanë të tjerë sepse sa më shumë që të ketë suksese në dialog aq më shpejtë do të bëjë Kosova hapa vendimtarë drejt BE-së dhe NATO-s.

Por duhet ta bëjmë një gjë të qartë. Në çdo kontratë, në çdo marrëveshje janë dy palë dhe është parim bazik i të drejtës ndërkombëtare që në qoftë se një palë tërhiqet nga marrëveshja, atëherë pala tjetër nuk ka asnjë detyrim që të zbatojë pjesë e saj të marrëveshjes. Ajo çfarë po insistojmë ne si Kosovë është jo që ne të ikim nga obligimet tona, por që të ketë zbatim paralel të marrëveshjes së arritur në Bruksel, e njohur si Marrëveshja bazike dhe Aneksi i Ohrit, ku ka obligime për Kosovën, disa prej të cilave kanë qenë koncesione të vështira, por ka edhe obligime të qarta për Serbinë, të cilat në qoftë se merren në tërësinë e saj konstituojnë njohje de fakto të Republikës së Kosovës siç është potencuar qartë edhe nga liderët evropianë në deklaratën e tyre të 26 tetorit.

Pra, nuk mundet Serbia të deklarohet hapur dhe të dërgojë letër nga ana e Kryeministres që po tërhiqen në tërësi dhe nuk do ta zbatojnë marrëveshjen dhe ne të ofrohemi si vullnetarë që gjithçka të zbatojmë pa marrë garanci në anën tjetër.

Ajo çfarë e kam thënë edhe në intervistën e fundit në fakt për Zërin e Amerikës para pak muajsh kur isha në seancën e Këshillit të Sigurimit, është kjo: në qoftë se të gjithë jemi të bindur edhe ne edhe partnerët tanë që Serbia nuk do të zbatojë pjesën e saj të marrëveshjes, atëherë ne duhet t’i rikthehemi strategjisë së viteve 2007-2008, në kohën kur bëheshin negociatat për statusin e Kosovës. Marrëveshja jonë, dakordimi ynë, ka qenë me partnerët, jo me Serbinë, sepse Serbia nuk e donte Ahtisaarin dhe neve na duhet një dakordim i tillë.

Nëse Kosova do t’i zbatojë të gjitha këto detyrime që i ka marrë, na duhen garanci për sigurinë, mbështetje ndërkombëtare, anëtarësim në organizata ndërkombëtare, jo si transaksion, por si projekt i cili përfundimisht e mbyllë këtë temë dhe sjell më shumë paqe e siguri në rajon.

Zëri i Amerikës: Megjithatë zonja Presidente, ju thatë që Serbia nuk po plotëson pjesën e saj të marrëveshjes, por sa i takon Asociacionit, që është pjesa më e nxehtë e saj. Ka vëzhgues që si shtet sovran, i takon Kosovës që të hedhë hapa në këtë drejtim. Këtu po flasim për qytetarët tuaj, për atë përqindje të komunitetit serb që janë qytetarë të Kosovës. Cili është mendimi juaj në këtë rast?

Vjosa Osmani: Natyrisht që i takon Kosovës që të ndërmarrë hapa për Asociacionin dhe i takon Serbisë që të ndërmarrë hapa drejt njohjes de fakto. Të dyja janë në marrëveshjen e njëjtë. Ne nuk mund t’i injorojmë nenet 1 deri 6 dhe të kërcejmë vetëm tek neni 7 dhe të kërkojmë vetëm zbatimin e një neni. Kosova nuk po thotë që nuk do të formohet Asociacioni.

Zëri i Amerikës: Kjo ka lidhje me marrëveshjen. Unë po them ju si shtet në raport me qytetarët tuaj.

Vjosa Osmani: Në raport me qytetarët tanë ne nuk do të duhej ta krijojmë përshtypjen që Asociacioni ndihmon qytetarët serbë në Kosovë. Në fakt sistemi më i avancuar i të drejtave të pakicave ekziston në Republikën e Kosovës tani, me Kushtetutën aktuale, me ligjet e pakos së Ahtisaarit dhe me ligjet e tjera të cilat ne i kemi miratuar si rezultat i marrëveshjeve të dialogut.

Me Asociacionin, ju siguroj një gjë, vetëm sa pakësohen të drejtat e qytetarëve dhe fuqizohet një lloj pushteti mbi ta, pra liderët e Asociacionit, të cilët Vuçiçi për momentin e ka qëllimi t’i kontrollojë dhe në njëfarë mënyre ta bëjë Kosovën shtet jofunksional. Pra Asociacioni nuk ju jep më shumë të drejta qytetarëve serbë, por përkundrazi merr më shumë të drejta nga poshtë dhe i dërgon ato lart, që është në kundërshtim me parimet bazike të Këshillit të Evropës, sipas të cilit për t’i fuqizuar komunitetet pakicë duhet të ketë më shumë sovranitet nga lart poshtë dhe jo e kundërta. Asociacioni në fakt bën të kundërtën.

Edhe vet juristët eminentë të Këshillit të Evropës kanë deklaruar që ajo nuk është në përputhje me parimet e Këshillit të Evropës. Megjithatë, ne e kemi dhënë premtimin dhe Kosova është shtet serioz. Kur ndërmerr një detyrim ndërkombëtar, duhet ta zbatojë atë. Por zbatimi i Asociacionit është në kuadër të një procesi dhe ai proces është Marrëveshja Bazike.

Zëri i Amerikës: Në ç’rrethana do të bënit lëshime për të filluar të paktën procesin e themelimit të Asociacionit, që mund të ishte për shembull, çuarja në Gjykatë Kushtetuese? Jo nga ju, meqë ju nuk e keni kompetencë këtë...

Vjosa Osmani: Kushtetuta e Republikës së Kosovës dhe vet aktgjykimet e Gjykatës Kushtetuese, sidomos ai i vitit 2015, e kanë sqaruar procedurën. Pra, duhet të ketë një akt nga ana e Qeverisë, që e miraton atë dokument dhe pastaj unë mund ta dërgojë në Gjykatë Kushtetuese, por jo pa një akt të tillë fillimisht. Kështu kanë qenë praktikat pas vitit 2018 e tutje.

Mirëpo duhet ta them qartë – që krijimi i Asociacionit nuk nënkupton që Kosova është e gatshme të bëjë koncesione që e dëmtojnë funksionalitetin e saj, kufijtë e saj, parimin e unitaritetit të shtetit dhe parimet që janë në Kushtetutën aktuale dhe në aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese.

Asociacioni mund të krijohet, mirëpo vetëm brenda këtyre suazave, pa e rrezikuar Kosovën apo edhe sigurinë në rajon në të ardhmen. Prapë, siç e kam thënë edhe në intervista paraprake, mendoj që Kosova do të duhet të ishte e gatshme të ecë përpara në qoftë se nga partnerët tanë ofrohen garanci të qarta të sigurisë dhe garanci për anëtarësimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare dhe me njohje.

Zëri i Amerikës: Nuk i kanë ofruar partnerët këto?

Vjosa Osmani: Deri tani kanë qenë më shumë ‘do të përpiqemi, do ta shohim, ndoshta. Përfundojeni ju fillimisht e pastaj bisedojmë.’ Mendoj që ka ardhur koha që ne të kemi një plan të përbashkët me aleatët tanë dhe kur them me aleatët këtu duhet roli drejtues i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, sepse siç dëshmon historia jonë, vetëm atëherë në rajonin tonë ka pasur sukses që çon drejt paqes dhe sigurisë së qëndrueshme dhe afatgjatë. Pra të ulemi bashkë me partnerët tanë, ne e bëjmë këtë, pastaj i marrim nga ana e partnerëve tanë garancitë për siguri, pasi duhet të sigurohemi që ajo çfarë po ndodh në Bosnjë, asnjëherë të mos ndodhë në Kosovë.

Sepse kjo jo vetëm që nuk është në intereset të qytetarëve tanë, pavarësisht cilës etni, por as nuk është në interest të paqes dhe stabilitetit rajonal e pastaj si rrjedhojë, e gjithë kontinentit tonë.

Zëri i Amerikës: Zonja presidente ju e dini që vizita juaj këtu në Uashington është ndër të rrallat të zyrtarëve të lartë nga Kosova, për shkak të marrëdhënieve tejet problematike mes Kosovës dhe Uashingtont. Cili është mendimi juaj? A janë ato në pikën më të ulët sot?

Vjosa Osmani: In the Constitution of the Republic of Kosovo, the institution of the president leads the daily politics. So it is the most normal thing that the invitations to Washington, to New York, to the European Political Community summit, where I will travel in a few days, to the EU Western Balkans summit, to the Peace Summit for Ukraine, where I was , to be for the president because this is the implementation of the constitution of the Republic of Kosovo. And so it has always been with previous presidents, who have represented the Republic of Kosovo internationally.

In no way would I say that Kosovo is being ignored, in fact there is no state in the region that is more present than Kosovo, either in Washington or in other summits, and wherever we are given the opportunity, we are the most active state with our affairs. naturally with our relations, with the states separately.

Now I don't want to act like I'm ignoring the problems. Of course, there have been differences in approach, not in purpose, but in approach in certain cases, between American officials and the government of the Republic of Kosovo. However, as the president of the Republic, I constantly call for the interest of Kosovo, and for this reason we must look much longer, and not just for any victory of the moment, that the topics related to security in Kosovo and in the region, since all they also depend on our security partners, and because of their contribution and because they are part of these value alliances, we have to agree, coordinate, talk about them in advance with our partners. Because mutual trust is the most important element, in every relationship, even in domestic politics, but also internationally.

I am convinced that the actions that are taken as a surprise, in relation to the partners, regardless of the legitimate purpose and compliance with the constitution, in the long term cannot help Kosovo, on the contrary, only if they are coordinated with the partners, especially with our allies in the USA .

Voice of America: Madam President, in a few months the presidential elections will be held here in the United States. A part of the NATO leaders have expressed their concern in the event of a change of administrations, this seen in relation to Mr. Trump's attitudes towards NATO, skepticism towards the alliance. Are you concerned in this regard?

Vjosa Osmani: As president of the Republic of Kosovo, it is not up to me to comment on the positions of the candidates for the elections here in SHA. What I want to say is what is the position of the Republic of Kosovo regarding NATO. NATO is the alliance that saved Kosovo from annihilation, NATO is the most successful political-military alliance in the history of mankind. Being in NATO means being safe. The more NATO, the more presence of NATO in our region, the more countries in NATO, the more peaceful and prosperous the world will be./ VOA