The UN needs a deep reformation

2023-04-05 08:20:00, Kosova & Bota CNA

Illustrative photo

When it was announced that Russia would take over the presidency of the United Nations Security Council, the world's highest governing body, starting on April 1, many people thought it was an April Fool's Day prank.

And yet it is all true. Ukrainian representatives tried to find the right words to express their anger: "A shame, an extreme absurdity, a symbolic blow to an international order based on law."

Gjithsesi kjo çështje është deri diku e parëndësishme. Në fakt, Rusia as nuk ka planifikuar dhe as mashtruar për të marrë presidencën. Janë thjesht rregullat e Këshillit të Sigurimit, të hartuara që në vitin 1945, ato që parashikojnë një rotacion mujor midis 15 vendeve anëtare të kësaj strukture drejtuese.

Tani ka ardhur radha e Moskës dhe kjo nuk mund të vihet në dyshim. Është e lehtë të kuptohet tronditja e Ukrainës, kur pa agresorin e saj të drejtojë për 1 muaj mbi institucionin që supozohet të punojë për paqen, një vend, presidenti i të cilit është subjekt i një urdhër-arresti të lëshuar nga drejtësia ndërkombëtare për krime kundër njerëzimit.

Për ta penguar Rusinë të merrte kryesimin e Këshillit të Sigurimit, do të duhej një dorëheqje vullnetare nga Moska (gjë që do të ishte një surprizë e madhe) apo një votim nga vetë Këshilli. Por sigurisht Rusia mund të mbështet tek e drejta e saj e vetos, dhe ajo nuk do të lejojë kurrë që të miratohet një rezolutë e tillë.

Rregullat e OKB-së u vendosën që në fund të Luftës së Dytë Botërore

Në këtë rast, duhet të nënvizohen dy aspekte. I pari është se ndikimi i pranisë ruse është i papërfillshëm. Kjo detyrë i jep Moskës njëfarë ndikimi mbi axhendën e Këshillit të Sigurimit, si dhe të drejtën për të përmbledhur debatet kur 15 vendet nuk arrijnë të bien dakord për një rezolutë.

Për më tepër, Rusia do të fitojë një legjitimitet të caktuar që do t'i shërbejë asaj në fushatat e ardhshme diplomatike. Aspekti i dytë i rëndësishëm është ndërgjegjësimi për faktin se Kombet e Bashkuara nuk janë një instrument i përshtatshëm për kohën që po jetojmë.

Rregullat e OKB-së u vendosën në fundin e Luftës së Dytë Botërore, duke nxjerrë përfundime nga përvoja e institucionit që i parapriu, Lidhjes së Kombeve. OKB-së i janë dhënë kompetenca më të mëdha. Por fituesit e luftës, përfshirë Bashkimin Sovjetik, kanë qenë gjithashtu të shqetësuar për mbrojtjen edhe të interesave të tyre.

E drejta e vetos e rezervuar për 5 anëtarët e përhershëm - Kina, Shtetet e Bashkuara, Franca, Britania e Madhe dhe Rusia - përfaqësonte një klauzolë sigurie për fuqitë e kohës. Por më vonë kjo u dëshmua të ishte një kurth, ashtu si gjatë Luftës së Parë të Ftohtë me BRSS dhe në dekadën e fundit, kur marrëdhëniet me Rusinë janë përkeqësuar shumë.

Sot OKB-ja është e paralizuar politikisht, “e vdekur nga truri” sa për të marrë një shprehje që përdoret tani edhe në raste të tjera, si për shembull Emanuel Makron për NATO-n pak vite më parë. Vetëm agjencitë e specializuara, si Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Bërthamore (IAEA) ose WFP përgjegjëse për çështjet e ushqimit, kanë aktualisht një rol në Ukrainë.

As it already happened in 1945, the time has come to rethink the organization of the world after the war in Ukraine, so as not to allow an aggressor country to organize the peace debates. But this is unlikely to happen, also because it is very likely that neither Moscow, nor Beijing, nor Washington will want to delegate powers to an institution that can impose something on them./ Adapted from CNA.al