War with Iran strains US-Europe relations/ Rubio visits Rome and the Vatican

2026-05-05 15:46:00, Kosova & Bota CNA

US Secretary of State Marco Rubio will visit Rome and the Vatican from May 6 to 8. Officials describe it as an effort to repair strained relations with key European partners at a time when the war with Iran is deepening rifts across the Atlantic.

According to a State Department announcement, the trip will serve "to advance bilateral relations."

Rubio will meet with the leadership of the Holy See to discuss the situation in the Middle East and mutual interests in the Western Hemisphere.

"Meetings with Italian counterparts will focus on shared security interests and strategic alignment," spokesman Tommy Pigott said on May 4.

A former senior State Department official, who spoke to Radio Free Europe on condition of anonymity, said the travel time speaks to its importance.

"Secretary Rubio's trip is an important step in diplomacy," he said, adding that the fact that the visit takes place at this time shows how much importance the administration of US President Donald Trump attaches to relations with Italy and the Holy See.

The visit comes at a time of rising tensions between Washington and its European allies, both over the conflict with Iran and broader political disagreements, including trade and military commitments.

War with Iran tests alliances and personal relationships

Analysts say this visit is as much about damage management as it is about diplomacy.

"The war with Iran is putting tremendous pressure on President Trump's relations with European allies," Charles Kupchan, a senior fellow at the Council on Foreign Relations, tells Radio Free Europe.

"Rubio is bringing in fire trucks, in an attempt to put out the flames and limit the damage ," he adds.

Trump has recently clashed with Italian Prime Minister Giorgia Meloni - once considered a close ally - as well as Pope Leo, who has been a vocal critic of joint US-Israeli attacks on Iran.

"Trump further escalated tensions by entering into an open confrontation with the Pope, damaging his support from a significant electoral base in the country," says Kupchan.

Trump publicly criticized the Pope in April, calling him “terrible.” The Pope, on the other hand, has continued to condemn the war and broader U.S. policies, including those on migration. Italy, however, has tried to maintain a cautious stance on the conflict in the Middle East.

Ministri i Jashtëm, Antonio Tajani, tha më 2 maj, pas një bisede që zhvilloi me homologun e tij iranian, se Roma po punon për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm të situatës dhe për të rihapur negociatat, duke paralajmëruar se çdo program bërthamor i Iranit, do të ishte një “vijë e kuqe”.

Italia ka vënë në pah edhe pasojat më të gjera të konfliktit, përfshirë rreziqet për sigurinë ushqimore dhe stabilitetin në Afrikë, që burojnë nga ndërprerjet e vazhdueshme të qarkullimit në Ngushticën e Hormuzit. Në mars, Italia refuzoi edhe t’u lejonte avionëve amerikanë që transportonin armë për luftën, të shfrytëzonin një bazë ajrore në Sicili, duke shkaktuar kritika nga administrata Trump.

Tërheqja e trupave rrit trysninë

Vizita e Rubios vjen pas njoftimit të Pentagonit se 5.000 trupa amerikane do të tërhiqen nga Gjermania - baza më e madhe ushtarake e SHBA-së në Evropë.

Trump ka kërcënuar me masa të ngjashme edhe ndaj Italisë dhe Spanjës. Italia, aktualisht, strehon rreth 13.000 trupa amerikane në disa baza - çfarë e bën atë një partnere strategjike.

Tërheqja e trupave, e kombinuar me tensionet tregtare dhe mosmarrëveshjet publike për Iranin, ka rritur shqetësimet për të ardhmen e bashkëpunimit midis SHBA-së dhe Evropës për çështje të sigurisë.

Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, ka hedhur poshtë sugjerimet se Roma ka dështuar ta mbështesë Uashingtonin, veçanërisht në sigurinë detare, duke thënë se nuk e kupton arsyetimin pas kërcënimeve të SHBA-së për të reduktuar praninë e saj ushtarake.

Pavarësisht tensioneve, zyrtarët amerikanë thonë se misioni i Rubios do të përqendrohet në identifikimin e fushave të përbashkëta të dakordësisë.

“Konflikti me Iranin i ka nxjerrë në pah dallimet”, tha ish-zyrtari i Departamentit të Shtetit për Radion Evropa e Lirë.

“Sekretari Rubio, padyshim, do të përpiqet t’i theksojë pikat ku kemi interes të përbashkët… dhe të riafirmojë afërsinë tonë me Romën dhe Selinë e Shenjtë”, shtoi ai.

Nëse kjo përpjekje do të ketë sukses, mund të ndikojë jo vetëm në marrëdhëniet e SHBA-së me Romën dhe Selinë e Shenjtë, por edhe në përgjigjen më të gjerë të Perëndimit ndaj një prej konflikteve më të paparashikueshme të viteve të fundit. /REL