web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Analysis/ The German government collapsed, what now?

2024-11-09 10:06:00, Kosova & Bota CNA

Analysis/ The German government collapsed, what now?

The government coalition in Germany with the SPD-Greens-FDP now belongs to history. This coalition was dissolved on Wednesday (06.11.), due to the disagreement on the right economic policy to revive the German economy. 

Chancellor Olaf Scholz presented a document with decisions for approval at a meeting of the coalition commission on Wednesday. The document sought to acknowledge that Germany is experiencing an emergency situation. This would legally justify the government taking on a double-digit billion debt. In emergency situations, the constitutional brake on debt is allowed to be violated. (Three billion euros of the €15 billion debt was said to be used to increase aid to Ukraine).

The chancellor's document was a response to last Friday's (01.11.) demands of Finance Minister Christian Lindner, when with an 18-page document Lindner unexpectedly demanded a radical economic turnaround: massive spending cuts and tax cuts.

But Lindner, from the smaller liberal FDP party, did not accept the chancellor's proposals on Wednesday. This despite four attempts at compromise by the chancellor since Monday, in tripartite meetings with the representative of the Greens, Robert Habeck. Linder insisted on joint preparations to go "with order and dignity" to early elections in January.

Motivation and chronology of the event

The Finance Minister's latest refusal made the situation "intolerable" for Chancellor Scholz. Olaf Scholzi decided to be the one to control the process. He asked the President of Germany to release the Minister of Finance, Christian Lindner.

In a statement to the media on Wednesday evening, Scholzi said that Lindner had "breached his trust many times". He had "blocked laws for reasons unrelated to content". And it had followed "too often narrow party politics". The chancellor said that "anyone who in such a situation rejects...an offer of compromise is acting irresponsibly". Subsequently, two more liberal FDP ministers also left the government. 

Shock and relief in Germany

On Friday (08.11.), many Germans expressed their relief in the media, that what was experienced as a restrained movement, or even paralysis in the government in Berlin, came to an end. Representatives of the social democrats and the liberals of the FDP have expressed themselves in the same way. In various recent polls, the SPD remains stable at 16%, the FDP fluctuates between 3-5%. Linder's possible account, that his party, in danger of not entering the new Bundestag (the threshold is 5%), will be seen by the people as liberating from an unpopular government coalition, has so far not paid off in the polls.

Të mërkurën në mbrëmje dhe pjesërisht të enjten mbizotëronin, megjithatë, opinione të tronditura. Kjo kishte të bënte me ditën kur u shpërbë qeveria: e mërkura ishte dita kur Donald Trumpi u rizgjodh qartë President i SHBA. Rizgjedhja e Trumpit ka shkaktuar pasiguri në BE dhe veçanërisht në Gjermani: për politikat ekonomike dhe të sigurisë që do të ndjekë Trumpi. Në një deklaratë të posaçme dje (07.11.) Presidenti i Gjermanisë, Frank-Walter Steinmeier u ndje i detyruar të kujtojë se "fundi i një koalicioni nuk është fundi i botës…". Ai foli njëkohësisht për „orë dramatike" për Gjermaninë.

Koalicioni qeveritar në Gjermani ishte jo shumë popullor, për shkak të fërkimeve publike. Dramatikën e solli përkimi i zhvillimeve në SHBA me ngjarjen e rrallë për Gjermaninë: rënien e qeverisë para fundit të legjislaturës, pasi kancelari Scholz shkarkoi në mënyrë spektakolare ministrin liberal të Financave. 

Zgjedhjet e parakohshme - të rralla në historinë e RFGJ

Zgjedhjet e parakohshme nuk janë të pazakonta në vende të tjera evropiane. Por Gjermania ka qenë gjithë këto vite simbol i stabilitetit politik. Presidenti Steinmeier kujtoi se në 75 vjet Republikë Federale të Gjermanisë janë shumë të pakta rastet, kur një qeveri gjermane e ka humbur shumicën parlamentare ende pa mbaruar legjislatura.

Në mendje na vjen rasti i mbi 40 vjetëve më parë: kur socialdemokratët e kancelarit Helmut Schmidt e humbën shumicën gjatë legjislaturës. Sepse liberalët e FDP-së me Hans-Dietrich Genscher dhe Otto Graf Lambsdorff, braktisën, po për arsye ideologjike, qeverinë socialdemokrate.  Ata vendosën t'i bashkohen CDU-së së Helmut Kohlit. Prej vitit 1982,  CDU-ja me Helmut Kohlin dhe liberalët e FDP-së e qeverisën Gjermaninë për 16 vjet rresht.

Në vitin 2005, kancelari socialdemokrat Gerhard Schröder, kërkoi votëbesimin pa nevojë, për të imponuar zgjedhje të parakohshme. Zgjedhjet e parakohshme erdhën, por Schröderi nuk përfitoi prej tyre, gjë për të cilën u nis. Në pushtet erdhi CDU me Angela Merkelin, e cila në koalicione të ndryshme e qeverisi Gjermaninë gjithashtu 16 vjet rresht.

Ndryshimi i situatës gjeopolitike solli presion mbi fondet
Krizat në botë, lufta në Ukrainë, inflacioni, çmimi i lartë i energjisë e shtuan presionin mbi fondet në Gjermani. Edhe mbi fondet që mund të ndaheshin nga qeveria Scholz.  Fondet në dispozicion për klientelat e ndryshme të secilës parti nuk mjaftuan më për të mbuluar dallimet ideologjike.

Kjo i rëndoi ndarjet ideologjike. Socialdemokratët e Të Gjelbrit flasin për kohë të jashtëzakonshme dhe kërkojnë më shumë borxhe. Aq më tepër kur Gjermania është një shtet me borxhin më të ulët në Evropë : 63,7% (2023). Ndërsa liberalët e FDP-së duan që shteti të shpenzojë vetëm aq para sa merr nga taksat: siç e kërkon frena kushtetuese e Gjermanisë. 

Të Gjelbrit, e pjesërisht edhe socialdemokratët, kërkojnë që shteti të ndërhyjë për zbatimin e politikave sociale dhe ekologjike. Ndërsa liberalët e FDP-së janë për tregun si rregullator ekonomik dhe për konkurrencën e lirë.

Zgjedhjet e reja dhe skenaret

Kancelari Scholz deklaroi të mërkurën në mbrëmje se do të kërkojë votëbesimin në 15 janar. Meqenëse pritet që ai ta humbë këtë votëbesim në Bundestag, Bundestagu do të shpërndahet, me dekret të Presidentit të Gjermanisë. 

Brenda 60 ditësh, pra deri në fund të marsit, Gjermania duhet të mbajë zgjedhje të reja parlamentare. Deri atëherë, kancelari Scholz tha se do të përpiqet të zbatojë disa projekte ligjore, si reformën e pensioneve apo miratimin e rregullave evropiane të azilit, me mbështetje nga parti të tjera për to. 

Kancelari Scholz mund të përpiqet edhe të krijojë një koalicion të ri qeveritar, pa kaluar në zgjedhje. Por kryetari i grupit parlamentar CDU/CSU në Bundestag, Friedrich Merz, e përjashtoi publikisht pjesëmarrjen në një qeveri me socialdemokratët e Të Gjelbrit.

19 orë pas largimit të liberalëve të FDP-së, Scholzi i plotësoi postet vakante ministrore: ngarkoi për të mbuluar dy dikastere njëherësh ministrat socialdemokratë dhe Të Gjelbër në qeveri. I vetmi ministër i ri, është ministri i Financave, Jörg Kookies, që ka qenë këshilltari ekonomik i kancelarit.

Presion për zgjedhje më të hershme parlamentare

Opozita CDU/CSU dhe disa parti kërkojnë që Scholz ta kërkojë menjëherë votëbesimin dhe që zgjedhjet të mbahen në janar. Sipas një sondazhi, edhe 65% e gjermanëve duan zgjedhje më të hershme. Kancelari Scholz sinjalizoi të premten (08.11.) se për datën e zgjedhjeve me të mund të diskutohet. Por kjo do të varej nga një dakordim me partitë e tjera "se cilat ligje ende mund të vendosen këtë vit", tha Scholzi që nga Budapesti.

Po të mos dojë kancelari vetë, nuk e detyron dot askush për zgjedhje më të hershme. Në Gjermani nuk është e lehtë të imponosh zgjedhje të parakohshme. Për arsye të destabilizimit të Republikës së Weimar-it, në vitet 1930 nga nazistët e Hitlerit, në kushtetutën e Gjermanisë u fut pas luftës një element i veçantë. Neni 67, përmban të ashtuquajturin "mocion konstruktiv mosbesimi". 

Në të thuhet se nuk mjafton që parlamentarët ta shkarkojnë me shumicë 2/3 kancelarin. Por njëkohësisht ata duhet të zgjedhin, me shumicë absolute, edhe një kancelar të ri. Kështu ndodhi në vitin 1982.

Por në Bundestagun aktual, raportet aktuale përjashtojnë që deputetët e tjerë, jashtë partive ende në qeveri, të arrijnë shumicë për një kancelar të ri. Ata kanë gjithsej 325 mandate, nga 733 deputetë në Bundestag.

A do të ndikojë kriza politike në angazhimin gjerman në botë?

Situata e papritur në Gjermani përpin shumë burime njerëzore: tani shkruhen me shpejtësi programe partiake për zgjedhjet; politikanët duhet të vendosin papritur për karrierat e tyre, p.sh. a duan të rikandidojnë apo jo, e kështu me radhë. 

But for foreign policy, both the Green Foreign Minister Analena Baerbock and the chancellor are still in office for a few months (or a few weeks).

Germany also has rules for such pending situations, which are usually after parliamentary elections in Germany. The guiding principle is that all measures, already approved by the government, must be implemented. Even when the government falls.

This is primarily related to the financing of the measures. For the support of Ukraine, e.g. many funds have been approved. 

But also in domestic politics: the state does not threaten to be blocked, as in the USA. Even if the 2025 budget is not approved, another cause of the collapse of the government coalition in Germany. 

German rules determine that even at this stage, the state spends as much as it spent in the same month, a year ago. So financing e.g. of wages and sectors of the economy continues normally. /DW





Lajmet e fundit nga