Foshnjat dhe e vërteta

2023-10-13 15:48:00, Blog Rami G Khouri

Konflikti Izrael-Palestinë po luftohet jo vetëm midis ushtarakëve dhe luftëtarëve në terren, por edhe midis narrativave mediatike në ajër.

Kur presidenti amerikan Joe Biden shprehu publikisht indinjatën e tij ndaj militantëve të Hamasit që pushtuan Izraelin jugor dhe u prenë kokën foshnjave që kishin vrarë në kibuc Kfar Aza fundjavën e kaluar, tronditja publike ishte e gjerë. Lajmi i tmerrshëm u përhap në mediat botërore brenda disa orësh.

Por raportet e mëvonshme zbuluan se asnjë prerje koke nuk është verifikuar nga ndonjë burim izraelit apo ndërkombëtar, ndoshta sepse ato nuk kanë ndodhur kurrë. Ky ishte vetëm një incident dramatik i raportimeve të rreme që u përhapën në sferën publike përmes mediave masive për të denigruar armiqtë dhe për të mbështetur aleatët e dikujt.

Mijëra raporte të tjera të rreme si ky qarkullojnë çdo ditë në media, edhe pse jo domosdoshmërisht aq të egra, ose të përhapura nga njerëz të tillë si njeriu më i fuqishëm në Tokë, në kulmin e një konflikti intensiv në Palestinë dhe Izrael që ka polarizuar opinionin global.

Pra, si duhet ta vlerësojmë incidentin e Biden dhe foshnjave?

Joe Biden

Çfarë na tregon ai për rreziqet e lajmeve të rreme të përhapura nga media dhe qëndrimet e qeverisë së Shteteve të Bashkuara ndaj këtij konflikti?

Historia e foshnjave me koka të prera e ka origjinën nga një raport në faqen e Izraelit i24News nga gazetarja Nicole Zedeck, nga intervista e saj me ushtarin izraelit David Ben Zion. Max Blumenthal dhe Alexander Rubinstein raportuan më 11 tetor se Ben Zion është një udhëheqës famëkeq radikal në lëvizjen e kolonëve të Bregut Perëndimor të Izraelit. Ndër të tjera, ai u bëri thirrje kolonëve të armatosur në fillim të këtij viti për të zhdukur fshatin palestinez Harawa, të cilin kolonët e sulmuan dhe dogjën disa herë.

Mediat në mbarë botën morën shpejt raportin e i24News dhe zëdhënësi i kryeministrit izraelit tha se foshnjat dhe të vegjlit "me kokat e tyre të prera" ishin gjetur në vend.

CNN, ndër të tjera, raportoi prerje kokash dhe "ekzekutime të stilit të ISIS". Kur gazetarët pyetën një zëdhënës të ushtrisë izraelite për historinë, përgjigja ishte: "Ne nuk mund ta konfirmojmë, por ju mund të supozoni se ka ndodhur".

Megjithatë, brenda disa ditësh, ministria e jashtme dhe forcat e armatosura izraelite dhe disa korrespondentë thanë se nuk kishte prova për prerjet e kokave dhe Shtëpia e Bardhë tha se Biden po citonte raportet e shtypit që kishte lexuar.

Dukej e qartë deri më 12 tetor se nuk ekzistonte asnjë provë për të konfirmuar historinë e prerjes së kokës së foshnjave. Ishte një lajm i rremë, i mbjellë nga një luftëtar ideologjik për të nxitur tensionet në betejë.

Foshnjat dhe e vërteta

Por dëmi u bë dhe përhapja e lajmeve të rreme në media sociale si zjarri i egër kishte ndikuar te miliona njerëz në mbarë botën, kryesisht duke intensifikuar linjat dhe konfrontimet ekzistuese ideologjike ose kulturore.

Biden është një mbështetës i ashpër dhe i përjetshëm i Izraelit, i cili me entuziazëm iu bashkua kësaj beteje; që në momentin e parë, ai i premtoi dhe i dërgoi Izraelit të gjithë ndihmën e nevojshme. Historia e foshnjave ushqehet me një narrativë që është e zakonshme në politikën e jashtme të SHBA-së se, Uashingtoni mbështet djem të mirë me vlera të larta kombëtare dhe lufton të këqijtë, veprimet e të cilëve janë brutale, madje të egra dhe duhet të çrrënjosen.

SHBA-të që nga Lufta e Dytë Botërore kanë pasur gjithmonë nevojë për një kundërshtar të huaj që mund ta mbante si një kërcënim për vlerat demokratike perëndimore, dhe i cili duhet të luftohet ushtarakisht nëse është e nevojshme. Ai kundërshtar ka ndryshuar rregullisht, duke filluar me Bashkimin Sovjetik dhe komunizmin, pastaj Gamal Abdel Nasser dhe nacionalizmin arab, dhe më në fund në vitet e fundit Saddam Hussein, Talibanët, Irani, Siria, Hezbollahu, Al-Kaeda dhe ISIL (ISIS).

Izraeli ka qenë aleati më i afërt i Uashingtonit në të gjitha këto raste, dhe çdo palë që Izraeli mendon se është një kërcënim bëhet automatikisht armik i SHBA-së. Hamasi është anëtari i fundit i këtij grupi, të cilin SHBA nën Biden tani është e angazhuar ta degradojë ose shkatërrojë.

Përdorimi i mediave për të njollosur karakterin, vlerat dhe veprimet e Hamasit është një armë në këtë betejë, edhe nëse mjetet e medias janë të fabrikuara, dhe motivet e këqija të armikut thjesht supozohen, sesa provohen.

Përdorimi i raporteve të rreme në media është një mënyrë e lirë dhe efektive, të paktën në afat të shkurtër, për të lavdëruar vlerat perëndimore duke folur për plehra dhe më pas për t'u përballur ushtarakisht me armikun e lig të ditës. Ai armik në dekadat e fundit ka ardhur zakonisht nga rajoni arab ose islamik.

Veprime të tilla zakonisht rezultojnë në luftë aktive, si në Afganistan dhe Irak, ose në luftë zëvendësuese duke mbështetur Izraelin kundër kërcënimeve reale ose të imagjinuara nga Hezbollahu, Irani dhe Hamasi. Betejat që pasojnë gjithmonë shkaktojnë dhimbje të pamasë mbi civilët, kryesisht, dhe shkatërrim të infrastrukturës kombëtare, siç dëshmohet në Liban, Irak, Siri dhe Gaza së fundmi.

Kur presidenti amerikan përfshihet në këtë lloj lufte me manipulim mediatik, ai sinjalizon se Uashingtoni nuk kujdeset as për mirëqenien e civilëve palestinezë dhe as për dëmin që i bëhet besueshmërisë së mediave në mbarë botën. Përkundrazi, shqetësimet e Izraelit janë gjithçka që ka rëndësi, të cilën politika e SHBA-së e ka pohuar gjatë dekadave të "bisedimeve të paqes" si dhe luftërave të përsëritura.

Ky qëndrim sjell standarde të dyfishta për respektimin e shtetit të së drejtës. SHBA dhe aleatët e saj shpenzojnë dhjetëra miliarda dollarë për të mbështetur të drejtën e Ukrainës për t'u mbrojtur dhe për t'i rezistuar agresionit rus, ndërkohë që ua mohojnë këtë të drejtë palestinezëve për të rezistuar. Ata gjithashtu kërkojnë të mbajnë Rusinë përgjegjëse përpara Gjykatës Penale Ndërkombëtare, por mbrojnë Izraelin nga përgjegjësia e ICC-së.

Konflikti Palestinë-Izrael tani zhvillohet në tre fusha kryesore të betejës: ushtritë në terren, narrativat e mediave në ajër dhe përpjekjet e të dyja palëve për të mbrojtur aksesin e tyre në sferën publike, veçanërisht në arsimin e lartë, leksione publike. Media luan një rol kyç në të tre arenat, prandaj duhet të monitorohet më nga afër se kurrë./ Përshtatur nga CNA