The EU restarts the enlargement "machine"/ How will it go from 27 to 36 members?

2023-10-04 18:45:00, Blog CNA

The EU restarts the enlargement "machine"/ How will it go from 27 to

Russia's invasion of Ukraine has caused a series of geopolitical realignments, from China to India to Turkey. Many of these are likely to be transient. But the change that could prove lasting is a new European order that is now being considered in a very active way.

Some 2,000 km from the front line, the war has prompted Brussels to seriously consider new countries joining the union for the first time in more than a decade, and to adjust the EU for what is likely to be enlargement. her last big one.

On October 6, the leaders of the 27 member states of the European Union will meet in the Spanish city of Granada to chart a path towards this enlargement, and to discuss how an enlarged union would work.

The road to EU membership for up to 9 new countries - including Serbia, Albania and 4 other countries in the Western Balkans, as well as Ukraine, Moldova and possibly Georgia - will be full of zigzags. Joining what would become the world's largest economic bloc, on par with the US, will require deep reforms that current aspirants have so far avoided, or that the Russian occupiers are making more difficult. difficult to fulfill.

From the EU's point of view, the expansion from 27 to possibly 36 members tomorrow will only be possible if its internal workings are reviewed. This will involve changing the balance of power between the bloc's central institutions and its national capitals.

For example making the club less hostage to the whims of a single country. But such internal reshuffles could easily spark the all-night summit squabbles the union is already well known for. No one expects the process to be quick.

Një datë e synuar, viti 2030, që po konsiderohet si për aplikantët po ashtu edhe për BE-në është shumë ambicioze. Por fakti që pranimi i më shumë vendeve në bllok është tashmë në rendin e ditës mbetet gjithsesi mbresëlënës, kjo duke pasur parasysh se entuziazmi për çdo hyrje të re është zbehur ndjeshëm vitet e fundit.

Dikur zgjerimi ishte një fije e kuqe që kalonte nga historia e klubit, që e nisi me vetëm 6 anëtarë dhe përfundoi me 28 (para se të largohej Britania). Por në vitin 2013, kur u anëtarësua Kroacia, procesi u duk sikur ngeci sepse askush nuk është bashkuar që atëherë.

Kjo shpjegohej pjesërisht me “lodhjen nga zgjerimi” në gardën e vjetër të Evropës, si për shembull Francën, e cila kishte frikë se zgjerimi i BE-së kishte ndodhur në kurriz të thellimit të integrimit të saj. Të tjerët ranë dakord me Parisin, sidomos pas sjelljes së papranueshme të disa prej shteteve të reja anëtare në vitin 2004.

Hungaria dhe Polonia po drejtohen nga qeveri të akuzuara për shkelje të vlerave thelbësore të BE-së në lidhje me sundimin e ligjit. Për pjesën më të madhe të viteve 2010, BE-ja ishte e përfshirë në krizën e eurozonës, dhe nuk ishte e gatshme të përballej me sfida të reja. Ndërkohë Ukraina ishte shumë e madhe, shumë e varfër, shumë e korruptuar dhe shumë agrare për të hyrë në një klub që i mbron tej mase fermerët e saj.

Por lufta në Ukrainë ka ndryshuar llogaritë. “Dikur zgjerimi nxitej nga shpresa; ndërsa sot nga frika” thotë një diplomat nga një vend aspirant. Të lëna prej vitesh në paradhomën e BE-së, disa vende në rajon kanë kthyer kokën nga aleatët e rinj, përfshirë Rusinë, Turqinë dhe Kinën, të cilat e kanë mbushur rajonin me ndihma dhe investime.

Dikur kjo ishte thjesht e bezdisshme për BE-në. Sot është një inkursion i patolerueshëm në oborrin e tij të pasëm. Kostot e anëtarësimit të Ukrainës dhe të tjerëve në klub do të jenë të rënda, pasi ata janë ende të varfër, të korruptuar dhe agrar në shkallë të ndryshme. Megjithatë, ka shumë arsye të mendohet se do të jetë edhe më e kushtueshme nëse ato lihen jashtë. Për këtë nuk janë askund më të ndërgjegjshëm sesa në Francë. Jo më larg se në maj 2022, Emanuel Makron shpërfilli mundësinë e anëtarësimit të Ukrainës, duke thënë se do të duhen “disa dekada”.

Por tani Franca është shndërruar në një flamurtare të papritur të zgjerimit. Po ashtu edhe Gjermania dhe vendet anëtare të Evropës Qendrore, dhe kjo më shumë për arsye sigurie.

Dy janë pengesa kryesore në këtë proces. E para ka të bëjë me vendet kandidate, dhe e dyta me gatishmërinë e klubit ku duan të hyjnë.

Sa për të parën: ka një arsye të fortë pse Bosnje Hercegovina, Mali i Zi dhe të tjerët nuk janë tashmë në BE. Asnjë prej tyre nuk është qeverisur mirë. Që të gjitha këto vende vuajnë nga një përzierje e autokracisë, korrupsionit dhe sundimit të dobët të ligjit. Ndërkohë Moldavia, Gjeorgjia dhe Ukraina kanë trupa ruse në territorin e tyre.

Vazhdojnë tensionet e mëdha midis 2 vendeve të tjera kandidate, Serbisë dhe Kosovës, me përleshje periodike të armatosura. Serbia ka refuzuar t’i bashkohet sanksioneve kundër Rusisë, ndërsa presidenti serb Aleksandar Vuçiq, përdori fjalimin e tij të fundit në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së për të sulmuar Perëndimin për ankesat e vjetra.

Nga ana e saj, Kosova nuk njihet as si shtet nga 5 anëtarët aktualë të BE-së.

Edhe kur liderët pro-BE, duket se po ndërmarrin reforma të dobishme, për shembull Maia Sandu në Moldavi apo Edi Rama në Shqipëri, ekziston frika nëse fituesi i zgjedhjeve të ardhshme do të jetë i përshtatshëm për t’u ulur në tryezën e lartë të Këshillit Evropian.

E njëjta gjë është e vërtetë për Ukrainën dhe për cilindo që mund të pasojë në krye Volodimir Zelenskin. Zyrtarët e BE-së që vizituan Kievin janë impresionuar nga përpjekjet që po bën vendi për të plotësuar të gjitha kriteret e anëtarësimit. Por kush do të jetë presidenti i Ukrainës në vitin 2030 apo 2035?

The obstacles may seem insurmountable, especially in the Western Balkans, which have been promised EU membership as a reward for reforms launched since 2003. But enlargement optimists think a new dynamic is now needed. Two steps are being taken to break the old cycle.

The first is a new consensus in Brussels, according to which the applicant countries should feel the benefits of the EU before they become full members. Second are the EU's efforts to show that the club is carrying out its reorganization, necessary for the next expansion to take place. Another big challenge is adapting the basic EU rules on how decisions are made. "The Economist"/ Adapted from CNA