Serbia-Kosovo, after the war in Ukraine, a Pax Balkanica is needed
By Francesco De Palo "Formiche.net" A Pax Balcanica i...

A new study has found that more than 5 billion people - nearly 63 percent of the world's current population - would starve to death in a full-scale nuclear war between the United States, Russia and their allies.
According to the researchers, the conflict would create massive fires that could send up to 165 million tons of soot into the Earth's atmosphere, leading to crop failures in the US and Russia, both major food exporters. This would lead to a drop of up to 90 percent in global food calorie production.
Studimi i botuar më 15 gusht në revistën “Nature Food”, është i fundit në 4 dekada të hulumtimit historik që përpiqet të përshkruajë në detaje kërcënimet e një lufte bërthamore. Sipas raportit më të fundit të Institutit Ndërkombëtar të Kërkimit për Paqe në Stokholm, nga afro 12.705 bomba bërthamore që ekzistojnë sot në botë, Rusia ka 5.977, ndërsa Shtetet e Bashkuara 5,428.
Në vend të tretë renditet Kina me 350 bomba. India dhe Pakistani, kanë përkatësisht 160 dhe 165 bomba bërthamore. Një luftë bërthamore në shkallë të plotë, do të prodhonte një ndryshim klimatik që do të ishte i paprecedentë në historinë njerëzore, deklaroi në një konferencë shtypi bashkautori i studimit Alan Robok, profesor i shkencës së klimës në Universitetin Ratxhers në Nju Xhersi.
“Në rastin e një luftë bërthamore SHBA-Rusi, më shumë njerëz do të vdisnin nga uria vetëm në Indi dhe Pakistan, sesa në vendet që janë palë në luftë”- theksoi ai. Efektet më të menjëhershme të çdo lufte bërthamore, janë gjerësisht të njohura që nga lëshimi i bombës atomike amerikane “Little Boy” në qytetin japonez të Hiroshimës më 6 gusht 1945.
Në atë rast një bombë e vetme vrau rreth 140.000 njerëz brenda 5 muajve nga shpërthimi i tij, dhe shkatërroi ose dëmtoi rëndë më shumë se 60.000 nga rreth 90.000 godinat e qytetit. Rrjedhja radioaktive, një nënprodukt i reaksionit të ndarjes së bërthamës që i dha “Little Boy” fuqinë e tij kataklizmike, mbuloi gjithë zonën.
Në Hiroshima dhe Nagasaki, qytet i bombarduar 3 ditë më vonë, ritmet e rritura të shfaqjes së sëmundjeve të kancerit, katarakteve dhe gjendjeve të tjera shëndetësore, vazhduan për vite me radhë tek të mbijetuarit që kishin qenë afër epiqendrave kur u shpërthyen bombat.
Por do të duheshin edhe 4 dekada të tjera, që shkencëtarët të fillonin të mësonin dhe diskutonin mbi rezultatin më vdekjeprurës dhe më të frikshëm të një lufte bërthamore në shkallë të vogël:të ashtuquajturin “Dimër bërthamor”. Sipas këtij skenari apokaliptik, pluhuri radioaktiv dhe tymrat, do të bllokonin një pjesë të konsiderueshme të dritës së Diellit.
Me uljen e temperaturave, shumë prej të korrave do të shkatërroheshin në mbarë botën, duke shkaktuar një zi buke globale dhe shfarosur miliarda njerëz. Për të modeluar se si do të ndikonte kjo ngjarje apokaliptike në aftësinë e planetit për të mbajtur jetën, studiuesit llogaritën sasinë e blozës që do të krijohej nga 6 skenarë të mundshëm të luftës bërthamore.
Duke filluar nga 5 skenarë të bazuar tek një luftë “e kufizuar” midis Indisë dhe Pakistanit mbi rajonin e kontestuar të Kashmirit, që do të prodhonte 5.5-52 milionë tonë blozë në varësi të shkallës së konfliktit, deri në atë të lufte globale bërthamore në shkallë të gjerë, që përfshin SHBA-në dhe Rusinë, që do të prodhonte zjarre të panumërta që mbulojnë qiellin, me mbi 165 milionë tonë blozë të emetuar në atmosferë.
Shkencëtarët i futën të dhënat në Modelin e Sistemit të Komunitetit të Tokës të Qendrës Kombëtare për Kërkime Atmosferike në SHBA (NCAR), një sistem që simulon ndryshimet në dritën e Diellit, temperaturën dhe reshjet e Tokës. Sipas tyre një dimër bërthamor do të sillte një rënie drastike të të korrave te misrit, orizit, sojës dhe grurit.
Duke supozuar se tregtia ndërkombëtare do të ndërpritet dhe se burimet e mbetura nuk do të jenë grumbulluar, shkencëtarët llogaritën më pas se si Dimri Bërthamor do të reduktonte kaloritë ushqimore të prodhuara në mbarë botën, si dhe numrin e njerëzve që do të vdisnin nga uria.
Studiuesit zbuluan se në skenarin më të keq të një lufte bërthamore midis SHBA-së dhe Rusisë, temperaturat në sipërfaqen e Tokës do të bjerë deri me 16 gradë Celsius, ose më shumë se sa 3-fishi i ndryshimit të temperaturës nga tani dhe Epokës së Fundit Akullnajore, dhe kjo do të sillte vdekjen e 5 miliardë njerëzve.
Në luftën më ekstreme midis Indisë dhe Pakistanit, prodhimi global i kalorive mund të bjerë me 50 për qind, duke shkaktuar 2 miliardë të vdekur. Sipas shkencëtarëve, rajonet më të goditura do të ishin vendet importuese të ushqimit në Afrikë dhe Lindjen e Mesme.
Ndërkohë Australia dhe Zelanda e Re, do të ishin në një pozitë më të mirë, pasi do të shmangnin shumicën e bombave të hedhura në hemisferën veriore, dhe do të mbështeteshin tek të korrat e grurit që mund të rriteshin më mirë në një klimë më të ftohtë.
“Elementi më i rëndësishëm është sasia e tymit që futet në atmosferë”-thotë bashkautori i studimit Ouen B.Tun, profesor i shkencave atmosferike dhe oqeanike në Laboratorin për Fizikën Atmosferike dhe atë të Hapësirës. “Energjia e çliruar nga këto zjarre është 100- 1000 herë më shumë se energjia e çliruar nga vetë armët. Në stratosferë nuk bie shi. Prandaj kur kaq shumë tym ngrihet lart, do të qëndrojë atje për vite të tëra”- shton ai.
Duke përdorur modele rudimentare atmosferike dhe të dhënat satelitore, Tun dhe kolegët e tij zbuluan se luftërat termonukleare në shkallë të vogël, duke përdorur deri në 100 bomba bërthamore me fuqi 1 megaton, mund të shkaktojnë mjaftueshëm zjarre për të dërguar në atmosferë një shtresë të trashë tymi të zi, duke bërë që temperaturat në pjesën më të madhe të botës të bien me deri 15 gradë brenda vetëm 1 ose 2 javësh.
They predicted a chilling effect that would last up to two decades. "The possibility of human extinction cannot be ruled out," concludes their study. The study emphasizes the need to commit to long-term disarmament strategies that will eliminate nuclear weapons from our planet./ Adapted from CNA.al
By Francesco De Palo "Formiche.net" A Pax Balcanica i...
By Julia Shaw Science Focus Imagine for a moment this...
By Steve Scalise & Jake Ellzey "Fox News" It's been a...
The fall of the government led by technocrat Mario Draghi ...
Partia Komuniste Kineze (PKK) është e durueshme dhe e ...
By Angela Mehrer "European Council on Foreign Relation...
In the past week, there have been several explosions a...
By Matthew Wilson "The Conversation" When someone men...
Marrëdhënia e Rusisë me Serbinë, një shtet në zemër të Bal...
To be a dictator you must have a special character. Having...
Turkey and Russia have more in common than one might think...
Writer Salman Rushdie is in hospital with serious injuries...
Nëse vazhdon trajektorja aktuale, miliarda dollarë në armë...
We may all have found ourselves in a situation where we ha...
Një gotë verë në ditë e mban larg mjekun, apo jo? Nga ...
Today, if a parent slaps their child in various parts of t...
To this day most people encounter robots in the pages of s...
Paraja nuk mund ta blejë lumturinë. Shumë nga ne e tho...
Kafeina është një stimulues i njohur. Por sipas një ekipi ...
Çarls Dikens Shkrimtari i njohur britanik me famë botër...
Irfan Hysenbelliu claims to be a big businessman, an hones...
The murder of officer Enea Mekolli in the line of duty has...
The next case broadcast on the show "Stop", this Thursday,...
The case published this Thursday, June 4, on the show "Sto...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A 38-year-old man was arrested today near the Kamza turnof...
A money changer in Durrës lost 60 thousand euros after bei...
The 6 citizens captured in Dubai, members of criminal grou...
A serious accident occurred on the Kardhiq-Delvinë axis, i...
Today our country will be affected by stable weather condi...
For many children and teenagers, the long summer holidays ...
Albania is facing an unprecedented demographic transition,...
On Thursday, our country will be affected by unstable weat...
On the eve of the EU-Western Balkans summit, Germany and F...
Russian President Vladimir Putin said the war in Ukraine c...
An extraordinary story of survival has been recorded in Ne...
The Peace Implementation Council in Bosnia and Herzegovina...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
The story of Harilla Bakalli is one of the most chilling t...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Albania is the country with the highest level of severe ma...
This Friday, one US dollar is bought for 81.3 lek and sold...
The government aims to transform the country's industrial ...