What is happening in Crimea?

2022-08-19 09:29:00, Blog CNA

Illustrative photo

In the past week, there have been several explosions at at least two Russian bases on the Crimean peninsula, which Russia seized and annexed in 2014 and is currently using as a logistical and military base for its invasion of the rest of Ukraine.

So far, the Russian government has not directly accused Ukraine of causing them.

Dhe për një nga ngjarjet më të fundit, ka folur me termin përgjithësues “sabotim”, pa specifikuar se nga kush është kryer. Por kjo deklaratë është interpretuar nga analistë të ndryshëm si një pranim nga ana e Moskës, se lufta po përhapet edhe në atë që Rusia e konsideron tashmë territorin e saj, dhe që deri më sot nuk ishte sulmuar nga ushtria ukrainase.

Nëse shpërthimet e ditëve të fundit do të jenë shkaktuar vërtetë nga sulmet e Ukrainës, ky do të ishte një evolucion shumë domethënës i luftës në vazhdim. Për momentin, për shpërthimet në fjalë nuk ka pasur pretendime zyrtare, dhe ka shumë pak konfirmime të pavarura.

Por është e arsyeshme të mendohet, se ato janë rezultat i taktikave ushtarake gjithnjë e më agresive nga ushtria ukrainase, ndoshta edhe të zbatuara për shkak të armëve të marra javët e fundit nga vendet perëndimore. Seria e parë e shpërthimeve në një bazë ruse në Krime ndodhi në orët e para të pasdites së të mërkurës së kaluar, në bazën ajrore Saki në Novofedorivka.

Ai është një vend shumë i frekuentuar nga turistët në bregun perëndimor të gadishullit, më pak se 200 kilometra nga kufiri me rajonin Kerson në Ukrainën Jugore, i pushtuar në pjesën më të madhe nga rusët që në fillim të pushtimit, dhe të cilin ushtria ukrainase po përpiqet prej javësh që ta çlirojë.

Seria e dytë e shpërthimeve ndodhi mëngjesin e së martës, në një depo armësh ruse në Maiske, po ashtu në veri të gadishullit të Krimesë. Menjëherë pas kësaj ngjarje, po të martën, disa gazeta ruse raportuan për një tjetër shpërthim në një aeroport rus në Hvardiske, më pak se gjysmë ore me makinë nga kryeqyteti i Krimesë, Simferopol.

Të gjitha këto shpërthime i shkaktuan dëme shumë të mëdha burimeve dhe logjistikës së ushtrisë ruse. Në bazën ajrore Saki, disa imazhe satelitore të publikuara nga kompania amerikane “Planet Labs”, të cilat dhanë konfirmimin e parë të pavarur mbi ngjarjen, treguan se ishin shkatërruar të paktën 8 avionë luftarakë rusë dhe disa ndërtesa.

Në depon e armëve në Maiske, e përdorur edhe nga Rusia si një qendër hekurudhore për transportin e ushtarëve dhe armëve në rajonin ukrainas të Donbasit, shpërthimet dëmtuan linjat hekurudhore, të cilat në fakt e pezulluan përkohësisht aktivitetin e tyre.

Shumë pak gjëra dihen për shpërthimin e tretë, i cili duket se ka ndodhur në Hvardiske, pranë kryeqytetit të rajonit të Krimesë. Qeveria ruse reagoi gati në mënyrë identike si ndaj shpërthimeve në Saki dhe atyre në Maiske. Ajo e minimizoi menjëherë incidentin e ndodhur, dhe pretendoi se ishte rezultat i një aksidenti.

Në fillim qeveria ruse theksoi se nuk kishte pasur viktima, lëndime apo dëmtime në bazë, gjë që më vonë u mohua nga autoritetet lokale ruse në Krime, të cilat folën për të vdekur (në bazën ajrore), të plagosur, për dëme të mëdha materiale, si dhe për evakuimin e mijëra civilëve në afërsi të bazës.

Pas shpërthimeve në Maiske të martën, Ministria ruse e Mbrojtjes e ndryshoi versionin e saj fillestar, dhe foli këtë herë për një “sabotim”. Nga ana e qeverisë së Ukrainës, e cila po mban një qëndrim shumë të paqartë në lidhje me këto shpërthime, nuk ka pasur pretendime zyrtare.

Por disa nga zyrtarët e saj, që kanë folur në kushte anonimiteti për gazetat amerikane “Washington Post” dhe “New York Times”, thonë se bëhet falë për 2 sulmet e para forcave ukrainase mbi gadishull, duke përmendur disa “partizanë” të paidentifikuar që veprojnë fshehurazi në Krime.

Por deklaratat zyrtare të qeverisë ukrainase, kanë lënë të kuptohet se shpërthimet ishin rezultat i një sulmi të synuar. Për shembull duke komentuar shpërthimet në Maiske, një këshilltar i Presidentit Volodimyr Zelenski i cilësoi ato si një veprim për “çmilitarizimin” e gadishullit të Krimesë.

Edhe Andrij Jermak, kreu i administratës presidenciale të Ukrainës, përdori të njëjtin përkufizim. Për më tepër, vetë presidenti Zelenski shfrytëzoi serinë e parë të shpërthimeve në bazën ajrore ruse Saki, për të kujtuar se çlirimi i Krimesë mbetet një nga objektivat kryesore të Ukrainës:”Lufta e Rusisë kundër Ukrainës dhe gjithë Evropës së lirë, ka nisur me Krimenë dhe ajo duhet të përfundojë me Krimenë, me çlirimin e saj”.

Aktualisht nuk ka asnjë konfirmim apo provë të pavarur, për të vërtetuar me siguri se çfarë ka ndodhur. Megjithatë, ka disa supozime. Për shembull, në lidhje me sulmin ndaj bazës ajrore Saki, disa analistë mendojnë se ka shumë gjasa që ketë qenë një sulm i organizuar.

Imazhet satelitore tregojnë se pati më shumë sesa një shpërthim, dhe kishin prej tyre goditur disa avionë në një mënyrë shumë të saktë. Ka pasur spekulime se secili nga sulmet është kryer falë raketave HIMARS që ushtria ukrainase mori nga Shtetet e Bashkuara gjatë muajit qershor, meqë kjo lloj arme lejon sulme më të sakta dhe në distanca më të mëdha.

Por për këtë nuk ka prova të mjaftueshme. Madje disa analistë thonë se objektivat e goditura në Krime, janë përtej rrezes së sistemeve amerikane të dërguara nga Shtetet e Bashkuara. Raketat më të avancuara HIMARS, mund të godasin objektiva deri në 300 kilometra larg, por ato që i janë dhënë ushtrisë ukrainase besohet se kanë një rreze më të vogël. Gjithsesi, mbetet e fortë hipoteza se shpërthimet në Krime janë sulme të synuara dhe pjesë e një kundër-ofensive të re ukrainase.

Ndërkohë, në gadishull është rritur niveli i alarmit. Banorët thanë për “New York Times” se autoritetet lokale kanë ngritur “alarm të verdhë të kërcënimit terrorist”, dhe se shumë njerëz ndalohen dhe kontrollohen përpara se të hyjnë në parqe apo ndërtesa publike.

Since it was annexed through a referendum deemed illegal by many world governments, the Crimean Peninsula has remained under the control of Russia, which uses it as a military base, as a safe haven for its ships, but also as a propaganda tool.

Thus, Putin has called this peninsula a "holy land", "the center of the spiritual unity of Russia" or "the base of the Russian nation". Some of the warplanes with which Russia bombed Ukraine were launched from Crimea. Some of the ships, from which rockets were fired at Ukrainian civilians, are anchored in Crimea. /Pershtati in Albanian CNA.al